чэ́рап, -а, мн. чарапы́, чарапо́ў, м.
1. Косці, якія ўтвараюць цвёрдую аснову галавы ў пазваночных.
Траўма чэрапа.
2. часцей мн. Абломак, аскепак разбітага глінянага, шклянога і пад. посуду.
|| прым. чарапны́, -а́я, -о́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
бо́ны 1, ‑аў; адз. бона, ‑ы, ж.
1. Крэдытныя дакументы, якія даюць уладальніку права на атрыманне паказанай у іх сумы ў вызначаны тэрмін ад пэўнай асобы або ўстановы.
2. Часовыя папяровыя грошы, якія выпускаюцца звычайна мясцовымі ўладамі.
3. Папяровыя грошы, якія больш не ўжываюцца, а выкарыстоўваюцца для калекцыі..
[Фр. bon — талон, чэк (на плацеж).]
бо́ны 2, ‑аў; адз. бон, ‑а, м.
1. Плывучая загарода, якая выкарыстоўваецца пры лесасплаве, а таксама плывучыя загароды, якія перашкаджаюць варожым караблям праходзіць з мора ў гавань.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
мультыпліка́цыя, ‑і, ж.
Спец. Кіназдымка асобных рысункаў або фігур, якія паказваюць паслядоўна размешчаныя моманты руху, ад чаго на экране атрымліваецца ілюзія руху нерухомых прадметаў. // Рысункі, фігуры, якія з’яўляюцца аб’ектам такой здымкі.
[Ад лац. multiplicatio — памнажэнне.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сафі́стыка, ‑і, ДМ ‑тыцы, ж.
Кніжн.
1. Разважанні, якія грунтуюцца на сафізмах; слоўныя хітрыкі, якія ўводзяць у зман. [Лабановіч да Турсевіча:] — Ты пачынаеш кідацца ў сафістыку. Колас.
2. Вучэнне сафістаў (у 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
неакаланіялі́зм, ‑у, м.
Сістэма нераўнапраўных эканамічных і палітычных адносін, якія навязваюцца імперыялістычнымі дзяржавамі азіяцкім, афрыканскім і лацінаамерыканскім суверэнным краінам, якія развіваюцца. Асноўнае вастрыё нацыянальнавызваленчых рэвалюцый накіравана супраць імперыялізму і неакаланіялізму. «Звязда».
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Lapis saepe volutatus non obducitur musco
Жорны, якія часта круцяць, мохам не абрастаюць.
Жернова, часто вращаемые, мхом не обрастают.
бел. І нож іржавее, калі ім не рэзаць.
рус. Жернова мхом не обрастают.
фр. Pierre qui roule n’amasse pas (de) mousse (Катящийся камень не собирает мох).
англ. A rolling stone gathers no moss (Катящийся камень мхом не обрастает). The wheel that turns gathers no rust (Вращающееся колесо не ржавеет).
нем. Wälzender Stein wird nicht moosig (Обработанный камень не покрывается мхом). Am rollenden Stein haftet kein Moos (К катящемуся камню не пристаёт мох).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
Cum feriunt unum, non unum fulmina terrent
Маланкі, якія трапляюць у аднаго, палохаюць многіх.
Молнии, поражающие одного, пугают многих.
бел. Чужая бяда вучыць. Авечку стрыгуць, а баран дрыжыць.
рус. Чужая беда учит. Кошку бьют, а невестке наветки дают. Бил дед жабу, грозясь на бабу.
фр. On frappe sur le sac pour que l’âne le sente (Бьют по мешку, чтобы это почувствовал осёл).
англ. Learn wisdom by the follies of others (Учить мудрости на ошибках других).
нем. Man schlägt den Sack und meint den Esel (Бьют по мешку, а думают ‒ по ослу).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
каню́к, ‑а, м.
Тое, што і каня (у 1 знач.). Над полем кружылі два вялізныя канюкі. Федасеенка. Дразды ды заранкі, якія жылі побач, ніколі не баяліся канюкоў, якія луналі ў небе. Ігнаценка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
аманімі́я, ‑і, ж.
Гукавое супадзенне слоў, якія адрозніваюцца паміж сабою значэннем.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
каменяпа́д, ‑у, М ‑дзе, м.
Камяні, якія звальваюцца з гор лавінай.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)