1. Ірваць без разбору, псуючы і спусташаючы. Латашыць яблыкі. Латашыць суседскі гарох. □ Мы латашылі ўсё, што трапляла пад руку: бручку, моркву, цыбулю, часнок, памідоры.С. Александровіч.
2. Знішчаць, з’ядаючы і топчучы. Латошаць коні канюшыну.// Спусташаць. Рыгор з Паўлам накіраваліся ў лес. — Латошаць лес, як траву! — пашкадаваў Павал. — Што ж, лес сякуць — трэскі ля[ця]ць!Гартны.// Рабаваць. Латашыць чужыя клункі.
3.перан.Біць, лупцаваць. Як скоціцца .. [дзед], як пагоніцца за хлопцамі, як пачне латашыць кульбаю!Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
1. Рваць на шматкі, кавалкі. Сабакі матлошаць зайца.
2. Прыводзіць у бязладны стан. Матлашыць вецер Пракопаву бараду і псуе работу яму: засыпае сцежку белымі струменьчыкамі дробнага, пухкага, як мука, снегу.Колас.
3.Біць, дубасіць, нішчыць. Бывала, даўней, як завядзецца бойка — усё сяло калоціцца. Пабяруць калы і пачнуць матлашыць адзін аднаго.Колас.[Юзік:] — І калі мы раз наступілі на .. [урангелеўцаў] ды, закрычаўшы ўра, пачалі матлашыць іх штыкамі ды прыкладамі, дык яны кінуліся наўцёкі, а некаторыя здаліся.Крапіва.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
рознагало́ссе, ‑я, н.
1. Бязладныя галасы, гукі. Каровы .. вадзілі дзікавата галовамі, настаўлялі рогі, слалі на людское рознагалоссе тужлівае рыканне.Мележ.Дарога была пустэльная і ціхая, затое лес поўніўся птушыным рознагалоссем.Хадкевіч.
2. Супярэчлівасць, няўзгодненасць (слоў, думак і пад.). Рознагалоссе ў паказаннях сведак.
3. Адсутнасць згоды, адзінства ў поглядах, думках, інтарэсах. Усе прытрымліваліся адзінай думкі: фашыста біць нягледзячы ні на снягі, ні на марозы. Былі некаторыя рознагалоссі аб спосабах зімовага размяшчэння.Лынькоў.Былі ў Патапавіча рознагалоссі з Маханьком і ў іншых пытаннях.Кулакоўскі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пля́жыць, ‑жу, ‑жыш, ‑жыць; незак.
Разм.
1.што. Секчы; нішчыць. Пляжылі векавыя дубы, хвоі, ясені, бярозы, грузілі іх на машыны, падводы, тралявалі да чыгункі.Сачанка.
2.Біць. Пляжылі некалі молатамі ў кузні і бацька Шведзікаў і брат, ды мала ад таго было карысці.Даніленка.— Мяне толькі бацька пляжыў дубцом па лытках, калі часам у чужы сад заблуджуся, — прызнаўся Грэчка.Няхай.
3.што. Нішчыць, глуміць. — Не будзе больш жыта машынай пляжыць. Зара[чэцца] і дзесятаму закажа. Як далі на партыйным сходзе вымову...Ермаловіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
läutenvt, vi звані́ць; звіне́ць;
es [man] läutet! звано́к! [зво́няць!];
Sturm [Féuer] ~біць у наба́т [звон];
◊
er hat's ~ hören, aber nicht zusámmenschlagen≅ ён чуў звон, ды не ве́дае, дзе ён
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
prügeln
1.vtбіць, лупцава́ць;
j-n zu Tóde ~ збіць каго́-н. да сме́рці
2.~, sich бі́цца Prunk
m -s раско́ша, бляск;
~ entfálten блішчэ́ць [зіхаце́ць] у раско́шы [ро́скашы]
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
toe
[toʊ]1.
n.
1) па́лец (на назе́)
2) насо́к (панчо́хі, чараві́ка)
3) пярэ́дняя ча́стка капыта́
2.
v.
1) датыка́ца па́льцамі (наска́мі)
2) біць цьвік наўско́с
•
- on one’s toes
- toe the line
- step on one’s toes
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
крыні́цаж.
1. ключ м., родни́к м., исто́чник м.;
2.в др. знач. исто́чник м.;
к. дабрабы́ту — исто́чник благосостоя́ния;
літарату́рныя ~цы — литерату́рные исто́чники;
гэ́тыя зве́сткі з надзе́йных ~ц — э́ти све́дения из надёжных исто́чников;
◊ жыва́я к. — живо́й исто́чник;
біць ~цай — бить ключо́м
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Біку́р ’бізун’ (Бяльк.). Няяснае слова. Можа, таго ж паходжання, што і ўкр.боку́ри скураны пояс’, букурі́я ’вузкі рамень, пояс’ (а гэта з рум. мовы, гл. Рудніцкі, 1, 164). Але параўн. польск. арго bichur ’бізун’, чэш. арго bikor і г. д., якія Будзішэўска (Zarg., 69) звязвае з біць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Батарэ́я. Рус.батаре́я, укр.батаре́я (ст.-укр.батарія, баттерія, XVIII ст., непасрэдна з зах.-еўрап. форм, можа, праз польск.bateria). Запазычанне з ням.Batterie або франц.batterie (да battre ’біць’). Праабражэнскі, 1, 19; Фасмер, 1, 134; Шанскі, 1, Б, 55. Укр.батаре́я яўна з рус. мовы.