МІНКО́ЎСКАГА ПРАСТО́РА-ЧАС, прастора Мінкоўскага,

чатырохмерная прастора, што аб’ядноўвае фіз. 3-мерную прастору і час. Уведзены Г.Мінкоўскім (1908).

Пункты М.п.-ч. адпавядаюць падзеям спец. адноснасці тэорыі і вызначаюцца 4 каардынатамі: x1 = x, x2 = y, x3 = z, x0 = ct, дзе x, y, z — прамавугольныя дэкартавы каардынаты падзеі ў некаторай інерцыяльнай сістэме адліку (ІСА), c — скорасць святла ў вакууме, t — час падзеі. Геам. ўласцівасці М.п.-ч. вызначаюцца выразам квадрата інтэрвалу (адлегласці паміж 2 падзеямі): ds2 = c2dt2dx2dy2dz2, дзе dx, dy, dz — элементарны зрух каардынат x, y, z, dt = dx0/c — элементарны зрух паміж падзеямі ў часе. Інтэрвал з’яўляецца інварыянтам пры пераходзе ад адной ІСА да другой. Траекторыя руху часціцы (матэрыяльнага пункта) у М.п.-ч. наз. сусветнай лініяй (СЛ). Участкі траекторыі, дзе ds2 > 0, наз. часападобнымі дзе ds2 < 0 — прасторавападобнымі, дзе ds2 = 0 — нулявымі. Рэальныя часціцы рухаюцца ўздоўж часападобных СЛ, светлавы прамень — уздоўж нулявой СЛ. Геаметрыя М.п.-ч. ляжыць у аснове матэм. апарата спец. тэорыі адноснасці і дазваляе даць наглядную інтэрпрэтацыю яе кінематычных эфектаў.

А.​І.​Балсун.

т. 10, с. 390

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

nleihe f -, -n пазы́ка;

j-m ine ~ gewähren даць каму́-н. пазы́ку

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

hnreißen* vt захапля́ць, палані́ць;

sich ~ lssen* захапі́цца, даць сябе́ захапі́ць чым-н.

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Gelöbnis n -ses, -se (урачы́стае) абяца́нне;

ein ~ blegen [tun*] даць урачы́стае абяца́нне

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

nterkommen n -s, - прыста́нішча, прыту́лак;

j-m ~ gewähren даць прыту́лак каму-н.

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Zcker m -s цу́кар;

sinem ffen ~ gben* разм. даць сабе́ во́лю, разысці́ся

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

forthcoming

[,fɔrӨˈkʌmɪŋ]

adj.

1) надыхо́дзячы; бу́дучы; насту́пны

2) які́ мо́жа прыйсьці́, які́ мо́жна даць у вы́падку патрэ́бы

The help was not forthcoming — дапамо́га не прыхо́дзіла

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

заказа́ць, зака́зваць (даць заказ) bestllen vt; in uftrag gben*;

заказа́ць тэлефо́нную размо́ву ein Frngespräch nmelden; гл. замовіць

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

грыма́к м. разм. Fustschlag m -(e)s, -schläge;

даць каму-н грымака́ j-m inen Fustschlag verstzen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

адгу́л м. bfeiern von Überstunden; bbummeln n -s (разм.);

узя́ць адгу́л bfeiern vt;

даць адгу́л bfeiern lssen*

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)