БАГАТЫРО́Ў (Анатоль Васілевіч) (н. 13.8.1913, г. Віцебск),

бел. кампазітар, педагог. Нар. арт. Беларусі (1968). Праф. (1960). Скончыў Бел. кансерваторыю (1937, клас В.Залатарова). З 1948 выкладчык Бел. акадэміі музыкі (у 1948—62 рэктар). Сярод яго вучняў Г.Вагнер, В.Войцік, Я.Глебаў, С.Картэс, І.Лучанок, Ю.Семяняка, Дз.Смольскі, У.Солтан. Адзін з заснавальнікаў нац. оперы. У музыцы Багатырова гуманіст. ідэі перадаюцца яснай, пераканаўчай муз. мовай, заснаванай пераважна на інтанацыях бел. нар. песні. Узбагаціў многія жанры бел. музыкі. Сярод асн. твораў: оперы «У пушчах Палесся» (лібр. Я.Рамановіча паводле аповесці Я.Коласа «Дрыгва», паст. 1939, Дзярж. прэмія СССР 1941; у 1982 здзейснена тэлеэкранізацыя 2-й рэд.), «Надзея Дурава» (лібр. І.Келера, 1946, паст. 1956), кантаты «Сказ пра Мядзведзіху» (1937, сл. А.Пушкіна), «Ленінградцы» (1942, вершы Джамбула), «Беларускім партызанам» (1942, вершы Я.Купалы), «Беларусь» (1949, вершы Я.Купалы, П.Броўкі, П.Труса), «Беларускія песні» (1967, сл. народныя і Н.Гілевіча, Дзярж. прэмія Беларусі 1969), «Юбілейная» (1973); араторыя «Бітва за Беларусь» (1984, вершы Гілевіча); 2 сімфоніі (1946, 1947); «Святочная уверцюра» (1961); канцэрты для віяланчэлі (1962) і кантрабаса (1964) з арк.; фп. трыо; санаты для скрыпкі і фп., віяланчэлі і фп., трамбона і фп., кантрабаса і фп.; хары (у т. л. «Шумелі бярозы», «Калісьці бура на Карпатах»); вак. цыклы на вершы М.Багдановіча, Я.Купалы, Броўкі, А.Куляшова, Пушкіна, М.Лермантава, У.Шэкспіра, Г.Ахматавай; апрацоўкі нар. песень; музыка да драм. спектакляў (у т. л. да драмы Лермантава «Маскарад»), кінафільмаў.

Літ.:

Дубкова Т.А. Анатоль Багатыроў. Мн., 1972;

Яе ж. Беларуская сімфонія. Мн., 1974. С. 150—162;

Ляшчэня Т. А.В.Багатыроў // Бел. музыка. Мн., 1977. Вып. 2.

Т.А.Дубкова.

А.В.Багатыроў.

т. 2, с. 201

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

маладзе́ц, -лайца́ ж.

1. мо́лоде́ц, удале́ц;

2. в знач. сказ. молоде́ц;

м. су́праць аве́ц, а су́праць малайца́ — сам аўца́ — молоде́ц про́тив ове́ц, а про́тив молодца́ — сам овца́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

няёмка нареч., в знач. сказ. неудо́бно, нело́вко;

ён сеў н. — он сел неудо́бно (нело́вко);

адчува́ць сябе́ н. — чу́вствовать себя́ нело́вко;

мне ста́ла н. — мне ста́ло неудо́бно (нело́вко)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

круць межд. в знач. сказ., разг. верть;

ён тут к. у другі́ бок — он тут верть в другу́ю сто́рону;

хоць к.-верць, хоць верць-к. — как ни крути́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

невре́дно нареч., безл., в знач. сказ. (неплохо) нядрэ́нна; (не мешает) не шко́дзіць; (не помешает) не пашко́дзіць; (не мешало бы) не шко́дзіла б; (не помешало бы) не пашко́дзіла б;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

замеча́тельно

1. нареч. надзвыча́йна, надзвы́чай до́бра, цудо́ўна, выда́тна;

замеча́тельно поёт цудо́ўна спява́е, надзвы́чай до́бра спява́е;

замеча́тельная карти́на надзвы́чай до́брая карці́на;

2. в знач. сказ. цудо́ўна; (славно — ещё) сла́ўна;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

склада́ны

1. (састаўны) zusmmengesetzt;

склада́ны сказ грам. zusmmengesetzter Satz;

склада́нае сло́ва грам. zusmmengesetztes Wort, Zusmmensetzung f -, -en, Kompsitum n -s, -ta;

2. (не просты) komplizert; verwckelt (заблытаны);

склада́ная сітуа́цыя ine komplizerte Situatin;

склада́нае пыта́нне verwckelte Frge;

3. (цяжкі, пра пытанне, задачу і да т. п.) schwer, schwerig;

4. разм. (які складаецца) гл. складны́

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

ду́рно

1. нареч. (плохо) дрэ́нна, пага́на, ке́пска, бла́га;

ду́рно па́хнет дрэ́нна (пага́на, ке́пска, бла́га) па́хне;

2. безл., в знач. сказ. мло́сна, нядо́бра;

ему́ сде́лалось ду́рно яму́ ста́ла мло́сна (нядо́бра);

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

рознь ж.

1. (вражда) варо́жасць, -ці ж.; (нелады) нелады́, -до́ў мн.;

2. (различие) ро́зніца, -цы ж.;

3. в знач. сказ. не ро́ўны;

челове́к челове́ку рознь чалаве́к чалаве́ку не ро́ўны.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

нела́дно

1. нареч. не ў лад; (нехорошо) нядо́бра; (плохо) дрэ́нна, ке́пска;

2. в знач. сказ. нядо́бра; дрэ́нна, ке́пска;

нела́дно скро́ен, да кре́пко сшит погов. нязгра́бна скро́ены, ды мо́цна сшы́ты;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)