узбагаці́ць, узбагача́ць

1. beréichern vt; reich máchen (зрабіць багатым);

узбагаці́ць свой до́свед séine Erfáhrung beréicnera (чым-н. mit D);

2. горн., тэх. áufbereiten vt, ánreichern vt;

узбагаці́ць руду́ das Erz áufbereiten

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

узбро́іцца

1. вайск., паліт. rüsten vi (s) (пра дзяржаву); sich bewáffnen; Wáffen ánlegen (пра людзей);

2. (запасціся) sich áusrüsten, sich versórgen (чым-н. mit D);

◊

узбро́іцца цярпе́ннем sich mit Gedúld wáppnen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

ухапі́ць

1. (схапіць) ergréifen* vt, erfássen vt, pácken vt;

2. разм. (з’есці, папіць крыху) éinen Bíssen zu sich (D) néhmen*;

3. разм. (зразумець, разабрацца ў чым-н.) begréifen* vt, kapíeren vt

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

параўна́цца (з кім-н. у чым-н.) sich gléichstellen аддз. (j-m in D); sich méssen* (mit j-m);

з ім ніхто́ не мо́жа параўна́цца níemand kann sich mit ihm méssen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

акты́ўны aktív, geschäftig, tätig, rührig;

акты́ўны працаўні́к tätiger [aktíver] Árbeiter; Aktivíst [-´vıst] m -en, -en;

акты́ўны ўдзел aktíver [-vər] [tätiger] Ánteil;

акты́ўная барацьба́ aktíver [tátkräftiger] Kampf;

акты́ўна ўдзе́льнічаць у чым-н. an etw. (D) aktív téilnehmen*

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

аблажы́цца

1. sich umgében* (чым-н. mit D);W

2. (пакрыцца, зацягнуцца, завалачыся) sich verhüllen, sich bedécken;

не́ба аблажы́лася хма́рамі der Hímmel bedéckte sich mit Wólken, der Hímmel hat sich bewölkt

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

адазва́цца

1. (адгукнуцца) ántworten vt; erwídern vt, Ántwort geben*;

2. (выказаць думку) sich äußern (аб кім-н., чым-н. über A);

3. (выклікаць адчуванне і г. д.) sich áuswirken; Éinfluss háben [áus¦üben]

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

адпаве́днасць ж. Entspréchen n-s; Ángemessenheit f -; Überéinstimmung f - (чаму-н. mit D);

у адпаве́днасці з чым-н. éiner Sáche entspréchend [gemäß]; im Éinklang [in Überéinstimmung] mit (D);

у по́ўнай адпаве́днасці in vóllem Éinvernehmen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

заспе́ць

1. (паспець убачыць) (noch) ántreffen* vt; (noch) vórfinden* vt;

2. (злавіць на чым-н.) ertáppen vt, erwíschen vt;

заспе́ць зняна́цку überrúmpeln vt;

заспе́ць на ме́сцы злачы́нства auf fríscher Tat [in flagránti] ertáppen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

ігра́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак.

1. што на чым і без дап. Выконваць што‑н. на якім‑н. музычным інструменце. Іграць польку на баяне. Іграць на жалейцы. □ Машыніст іграў. Барыню змяніла лявоніха, потым пайшлі вальсы. Хомчанка. / Пра радыё, аркестр, патэфон і пад. Радыё іграе. Аркестр іграе паходны марш. // перан.; на чым. Выкарыстоўваць чые‑н. пачуцці, схільнасці і пад. для дасягнення пэўных мэт. Іграць на высакародных пачуццях.

2. Удзельнічаць у спектаклі, выступаць на сцэне, у кіно. Іграць без грыму. Іграць у п’есе. □ Яна з поспехам іграла на універсітэцкай сцэне. Васілевіч. // каго-што. Выконваць якую‑н. ролю на сцэне. Аксане даставаліся галоўныя ролі ў п’есах, а я іграў вартавых, салдат і г. д. Пянкрат. — А іграць нас трэба такімі, якімі былі мы — простымі людзьмі, адарванымі вайною ад будзённых спраў. Шчарбатаў. // што. Выконваць, ставіць на сцэне, у тэатры. Іграць п’есу «Лявоніха на арбіце». // перан. Выдаваць сябе за каго‑н.; маскіраваць свае паводзіны, замыслы. — [Маша] цікавая. Спачатку мне здалося, што яна іграе... А ў жыцці нельга іграць! Шамякін. // перан.; на што. Садзейнічаць чаму‑н., спрыяць чаму‑н. Усе штрыхі, усе мастацкія дэталі павінны іграць на галоўную думку спектакля. Сабалеўскі.

3. Тое, што і гуляць (у 2 знач.). Іграць у карты.

4. на чым, у чым. Блішчаць, адбіваючыся ў чым‑н., ад чаго‑н. (пра святло, сонечныя прамяні і пад.). Іграе ранішняй сонца на жывой вадзе. Лынькоў. // Пералівацца рознымі колерамі. Па дарозе вада рассыпалася ў пыл, іграла на сонцы ўсімі колерамі. Маўр. Зялёныя шаты Пад сонцам іграюць стракатасцю фарб. Звонак. // Класціся, перамяшчацца, падаць няроўнымі рухомымі блікамі, плямамі. Сонечная марозная раніца іграла зайчыкамі на сценах пакоя. Гартны. // Знаходзіцца ў руху, то ўзнікаючы, то знікаючы. На вуснах .. [урача] іграла вясёлая ўсмешка. Шамякін.

5. Быць у бадзёрым, узбуджаным стане (пра пачуцці, уяўленні і пад.). Звініць, звініць у лузе скошаным Дзявочы спеў і — замірае. А смутак чмелем растрывожаным Яшчэ ў грудзях маіх іграе. Гаўрусёў.

•••

Іграць на біржы — займацца біржавымі спекуляцыямі.

Іграць на нервах — гнявіць, нерваваць каго‑н. чым‑н.

Іграць першую скрыпку — а) іграць у аркестры партыю першай скрыпкі; б) перан. быць галоўнай уплывовай асобай у якой‑н. справе.

Іграць ролю — мець значэнне, рабіць уплыў.

Іграць у адну дудку — быць заадно з кім‑н.

Кішкі марш іграюць гл. кішка.

Кроў іграе гл. кроў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)