zabierać się
zabiera|ć się
незак.
1. do kogo/czego брацца за каго/што; прыступаць да каго/чаго;
~ć się do pracy — брацца за працу;
2. разм. збірацца; выбірацца; выпраўляцца;
~ć się w drogę — выпраўляцца ў дарогу;
~j się stąd! разм. прэч (ідзі) адсюль!
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
ВО́ДНЫЯ РЭСУ́РСЫ,
прыдатныя для гасп. выкарыстання аднаўляльныя паверхневыя воды, глебавыя воды і падземныя воды; адзін з найважнейшых відаў прыродных рэсурсаў. Асн. крыніцай водных рэсурсаў служаць прэсныя воды сушы, якія папаўняюцца за кошт ападкаў атмасферных і аднаўляюцца ў працэсе кругавароту вады на Зямлі.
Складаюцца з расходных элементаў воднага балансу рачных басейнаў — сцёку і выпарэння (гл. Водны баланс Зямлі) Рэсурсы сцёку вял. тэрыторый ці рачных вадазбораў вызначаюцца па велічыні паверхневага і падземнага сцёку, рэсурсы глебавай вільгаці — па велічыні выпарэння з сушы ў цёплы (вегетацыйны) перыяд года. Паводле сярэдніх шматгадовых паказчыкаў, рэсурсы сцёку сушы Зямлі складаюць 44,6 тыс. км³ за год, у т. л. Еўропы 3,2, Азіі 14,4, Афрыкі 4,6, Паўн. Амерыкі 8,2, Паўд. Амерыкі 11,8, Аўстраліі і Акіяніі 2,4 тыс. км³ за год. Найб. аб’ём сцёку мае Бразілія — 22% сусв. рэсурсаў (за кошт р. Амазонка). У якасці водных рэсурсаў у асобных мясцовасцях выкарыстоўваюць атм. вільгаць, марскую ваду (апрэсненую), ваду, атрыманую з ледавікоў, і інш. Зямля забяспечана воднымі рэсурсамі, іх дэфіцыт у некаторых краінах узнікае пераважна ў выніку антрапагеннага забруджвання і разбурэння прыродных экасістэм. Комплекснае выкарыстанне і ахова водных рэсурсаў — задача воднай гаспадаркі. Водныя рэсурсы эксплуатуюцца пры водакарыстанні і водазабеспячэнні. Адрозніваюць натуральныя (патэнцыяльныя) і змененыя (наяўныя) рэсурсы рачнога сцёку, натуральныя і эксплуатацыйныя (якія можна выкарыстаць) рэсурсы падземных вод.
Водныя рэсурсы Беларусі складаюцца з рачнога сцёку, глебавай вільгаці і падземных вод. За год выпадае 146 км³ атм. ападкаў, з іх 110 км³ ідзе на выпарэнне, астатняе — на сцёк. Сярэднешматгадовыя натуральныя рэсурсы сцёку (км за год): мясцовыя 36,4, агульныя (разам з прытокам з-за мяжы) каля 58, наяўныя мясцовыя каля 38,8, агульныя — 63. Прырост наяўных рэсурсаў адбыўся ў выніку гідрамеліярацыі ў вадазборы Прыпяці. Рэсурсы глебавай вільгаці складаюць каля 90 км³ за год. Натуральныя рэсурсы падземных вод складаюць 15,9, эксплуатацыйныя — 18,1, з іх разведаныя агульныя эксплуатацыйныя запасы — 2,31 км³ за год. Пытанні выкарыстання і аховы водных рэсурсаў рэгулююцца актамі воднага заканадаўства і інш.
В.В.Дрозд.
т. 4, с. 253
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
вы́раз I м.
1. -зу (действие) вы́рез;
2. -за про́йма ж., вы́рез
вы́раз II, -зу м., в разн. знач. выраже́ние ср.;
в. тва́ру — выраже́ние лица́;
во́бразны в. — о́бразное выраже́ние;
алгебраі́чны в. — алгебраи́ческое выраже́ние
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
заспе́ць сов., разг.
1. (найти кого-л. где-л., за чем-л.) заста́ть;
я не заспе́ў гасце́й до́ма — я не заста́л госте́й до́ма;
2. (внезапно захватить) засти́чь, засти́гнуть;
з. зло́дзея — засти́чь (засти́гнуть) во́ра
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
менш нареч. сравнит. ст. ме́ньше, ме́нее;
◊ тым не м. — тем не ме́нее;
больш-м. — бо́лее и́ли ме́нее;
м. за ўсё — ме́нее всего́;
са́ма м. — а) са́мое ма́лое, по ме́ньшей ме́ре; б) ме́ньше всех
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
паце́ха ж.
1. поте́ха, заба́ва;
2. в знач. сказ. поте́ха, умо́ра;
ну і п.! — ну и умо́ра!;
вось п.! — вот поте́ха!;
◊ з ла́скі на ~ху — здо́рово живёшь; ни за что́ ни про что́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
садра́ць сов.
1. (кору, шкуру) содра́ть, снять; (резким движением снять прикреплённое, надетое — ещё) сорва́ть;
2. (о струпе, прыще) содра́ть, счеса́ть, сковырну́ть;
3. (измельчить тёркой) стере́ть;
4. разг. (дорого взять за что-л.) содра́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
угаво́р, -ру м.
1. угово́р, увеща́ние ср.;
не паддава́цца нія́кім ~рам — не поддава́ться никаки́м угово́рам (увеща́ниям);
2. угово́р; соглаше́ние ср.;
дзе́йнічаць па ўгаво́ры — де́йствовать по угово́ру;
◊ у. даражэ́й за гро́шы — угово́р доро́же де́нег
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
lead2 [li:d] v. (led)
1. ве́сці (у розных знач.);
lead smb. by the hand ве́сці каго́-н. за руку́;
Where does the road lead? Куды вядзе гэта дарога?;
He led an active life. Ён вёў актыўны лад жыцця;
lead the way пака́зваць даро́гу, ве́сці за сабо́й
2. кірава́ць, быць на чале́;
lead a party/a campaign быць на чале́ па́ртыі/кампа́ніі;
lead a choir кірава́ць хо́рам
♦
lead smb. by the nose прымуша́ць каго́-н. ісці́ на павадку́, трыма́ць каго́-н. на павадку́
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
дабрата́, ‑ы, ДМ ‑раце, ж.
1. толькі адз. Спагадлівасць, чуласць у адносінах да людзей. Хваліць за дабрату, за сардэчнасць. □ [Сярго:] Якой цудоўнай дабраты народ! Калі палюбіць ён каго душой, Аддасць яму і кроў сваю і сэрца. Глебка. // Прыветлівасць, ласкавасць. У рысах твару.. свяцілася заклапочаная дабрата і ветлівасць. Чорны.
2. толькі мн. (дабро́ты, ‑рот). Тое, што служыць задавальненню чалавечых патрэб, дае матэрыяльны дастатак. Мінаюць стагоддзі.., новыя пакаленні ствараюць свае матэрыяльныя даброты, перабудоўваюць паселішчы і гарады. Крывіцкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)