1. (адвучыцца ад чаго-н.) sich (D) etw.ábgewöhnen;
2. (забыць каго-н., што-н.) sich entwöhnen (von D)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
адно́лькавы gleich, gléichartig;
у адно́лькавай ме́ры in gléichem Máße, gléichermaßen;
адно́лькавыя адно́сіны gléichartiges Verhálten (да каго-н., чаго-н. gegenüber D)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
адратава́ць
1. (выратаваць) rétten vt, in Sícherheit bríngen*;
2. (захаваць) behüten vt; bewáhren vt (ад каго-н., чаго-н. vor D)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
азіра́ць
1.гл. азірнуць;
2. (рабіць агляд чаго-н у думках) etw. in Gedánken dúrchgehen*; sich (D) etw. ins Gedächtnis rúfen*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Камлы́га ’вялікі бясформенны кавалак, абломак цвёрдай масы, ком, глыба зямлі’ (ТСБМ, Гарэц., Нас., Др.-Падб., Яшк.), зборн. камлы́жжа ’камякі мёрзлай зямлі’ (Яўс.; бялын., Янк. I; Нас.), камлы́жына ’сухі ком зямлі на раллі, не разбіты бараной’ (Мядзв.), камлы́шка ’тс’ (Бяльк.), камлы́жыць ’рабіць шар з чаго-небудзь мяккага’ (Нас.). Утворана, відавочна, ад камлаты (гл. камель2) пры дапамозе экспрэсіўнага суфікса ‑ыга (як касты́га < касцяны гузік; Сцяцко, Афікс. наз., 182).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Еляк ’казадой’ (Сержп. Грам.), рус.елёк ’тс’. Як гэта асабліва бачна, паводле рускай формы, кантамінацыя з лялёк (рус.лелёк). Па паходжанню звязана з рус.алан.ёлак ’кажан’ (з фін.) (параўн. цытату з ТСБМ, 2, 574: «Казадой ляціць мякка і плаўна, бясшумна, як кажан», да чаго можна дадаць, што казадой гэта начная птушка з кароткай дзюбай і вялікім ротам). Формы з пачатковым л іншага паходжання. Гл. лелек.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Жаме́рыны ’адходы пасля выціскання соку або алею з чаго-н.’ (ТСБМ), ’адходы ад воску’ (глыб., рагач., З нар. сл., 208), ’цвёрдае нясмачнае мяса’ (драг., Нар. лекс., 223). Рус.пенз.жаме́рина ’кавалак макухі’, укр.жемери́ння ’жамерыны’. Утворана ад жамяра́1 (гл.) з суфіксам ‑ина, у мн. л. ‑ин‑ы; параўн. скалоціны, атрушыны, перажовіны і г. д. у значэнні ’адходы’ (Сцяц., Афікс. наз., 44). Гл. жмуха́, жаць2.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
По́рцыя ’пэўная колькасць чаго-небудзь’ (ТСБМ), ’луста хлеба’ (Нас.), ’чарка’ (Дразд.; Нас.; пін., Сл. ПЗБ), ’частка’ (Ласт.), по́рца ’тс’ (Федар.; Шат.), ’шклянка; невялікая шклянка на гарэлку’ (бяроз., Сл. ПЗБ; палес., З нар. сл.). Параўн. рус.порция ’пэўная колькасць, доза’, ’чарка гарэлкі’. Лацінізм, ад лац.portio ’частка’, у Ластоўскага (Ласт., 513) адзначаецца як запазычанне з франц. Імаверна, звязана з аптэкарскай тэрміналогіяй, адсюль магло засвоіцца непасрэдна з лаціны.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
*Пратэ́, протэ́ ’аднак, усё ж, таму’ (ТС). З укр.проте́ ’тс’, якое з прыназоўніка про- (гл. пра-2) і займенніка то (гл. тое) (ESSJ, 1, 217). Параўн. польск.przeto ’таму’, чэш.proto ’таму што; для чаго, каб’, славац.preto ’таму, вось чаму’, в.-луж.přeto ’затое’, н.-луж.pśeto ’ўсё ж, таму’, што выводзяцца з *pro‑, *per‑ і *to (Шустар-Шэўц, 2, 1174; ЕСУМ, 4, 608).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Спі́чак ‘верхняя завостраная частка чаго-небудзь’, ‘шпіль на будынку’, ‘плоскае выгнутае шыла для падплятання лапцей’ (ТСБМ), ‘верцел’ (Гарэц.), ‘невялікі шчупачок’, ‘стары лось’ (ТС), спіча́сты ‘востраканцовы’ (ТСБМ, Касп., Сл. ПЗБ). Да спіца; значэнні пад уплывам польск.szpic, ст.-польск.szpica, śpica, якое з ням.Spitze ‘вастрыё’; чэш.špice ‘тс’; гл. Брукнер, 553; Борысь, 606; Махэк₂, 621; спіча́сты з польск.spiczasty, szpiczasty < szpica, гл. Кюнэ, Poln., 98.