ПАЛІХРО́МІЯ (ад палі... + грэч. chrōma колер) у мастацтве, шматколернасць (не менш як 2 колеры) твораў дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, скульптуры, архітэктуры. Дасягаецца шляхам афарбоўкі або выкарыстання каляровых матэрыялаў.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МАЧА́ЖЫНА,
акруглае або выцягнутае мікрапаніжэнне на балоце. Узровень вады ў М. перыядычна ўзнімаецца вышэй за расліны (пераважна вільгацялюбныя сфагнавыя імхі). Характэрны для вярховых балот на Пн Беларусі.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
фігура,
знешнія абрысы прадмета, чалавечага цела; пазіцыя аб’екта пры выкананні пэўных рухаў; мастацкае адлюстраванне постаці чалавека або жывёлы; моўны зварот; меладычны элемент; ігральная фішка; важная значная асоба.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
по́знапрысл. spät;
по́зна ўве́чары spät am Ábend;
ра́на або́ по́зна über kurz oder lang;
◊
ле́пей по́зна, чым ніко́лі bésser spät als nie(mals);
хто по́зна прыязджа́е, той ко́сці абгрыза́е≅ wer zulétzt kommt, sitzt hínter der Tür; wer zu spät kommt, den bestráft das Lében
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Макінтош ’лёгкае летняе паліто’ (ТС). Запазычана з франц.абоангл. мовы ў XIX ст. праз рус.абопольск. мову. Англ.mackintosh ’непрамакальная тканіна’ < ад прозвішча шатландскага тэхнолага Ч. Макінтоша, які вынайшаў такую тканіну, прагумліваючы яе (Цыганенка, 253; Фасмер, 2, 561).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пароль ’сакрэтнае ўмоўнае слова або фраза для апазнання сваіх людзей на вайсковай службе або ў канспіратыўных арганізацыях’ (ТСБМ). З рус.пароль (Крукоўскі, Уплыў, 82), якое з франц.parole ’слова, гутарка’ < народна-лац.*parábola з грэч.παραβολή ’прытча’ (Фасмер, 3, 208).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Дэсе́рт ’дэсерт’ (БРС). Рус.десе́рт, укр.десе́рт. Першакрыніцай з’яўляецца франц.dessert ’тс’. Запазычанне або прама з франц. (так Шанскі, 1, Д, Е, Ж, 83), або праз ням.Dessert (< франц.; так Фасмер, 1, 505, які дапускае і прамое запазычанне з франц.)
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Кабылі́ца ’маладая рослая кабыла; жаробка’ (ТСБМ, ТС). У гаворках як быццам не адзначана. Магчыма, запазычанне з рус.кобылица ’тс’, якое да прасл.kobylica (памянш. яд kobyla). Зах.-бел.кабыліца (назва грыба — Сцяц.) — або рэлікт, або таксама запазычанне з рус. мовы.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
*Ска́пу́сціцца, ска́пу́стытыся ‘змарнець, здаць ад старасці’ (брэсц., Нар. лекс., Сл. Брэс.). Адносна рус.дыял.скапу́ститься ‘схібіць, сканфузіцца’ Фасмер (3, 633) мяркуе, што, магчыма, з скапутиться (гл. скапуціцца) абосконфузиться і набліжана да капу́ста. Хутчэй, да скапець (гл.) абока́пасць (гл. капасны).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
буфана́да, ‑ы, ДМ ‑дзе, ж.
Манера акцёрскай ігры або сцэнічнае прадстаўленне з перабольшанымі камічнымі сітуацыямі для павелічэння эфекту. //перан. Недарэчнае, недасціпнае, грубае штукарства.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)