Дзеяннепаводлезнач.дзеясл. чмыхаць, а таксама гукі гэтага дзеяння. У гэты момант за акном пачуўся скрып намерзлых палазоў і задаволенае чмыханне каня, які прабег доўгую дарогу і нарэшце пачуў стайню.Хацкевіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пашму́ляцьсов., разг.
1. стере́ть, натере́ть;
п. бок каня́ пастро́нкамі — стере́ть бок ло́шади постро́мками;
2. (об одежде и т.п. — во многих местах) вы́тереть, повытира́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
то́ркаць, -аю, -аеш, -ае; незак.
1.каго і без дап. Таўхаць кароткімі штуршкамі.
Т. у бок.
2. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв.). Прыводзіць у рух паплавок, кляваць (пра рыбу).
2.каго-што да каго-чаго. Прымацаваць, злучаючы рэменем, вяроўкай і пад.
П. каня да дрэва.
3.перан., што да чаго. У думках злучыць, суаднесці з чым-н.
П. пабудову да мясцовасці.
|| незак.прывя́зваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз.прывя́зка, -і, ДМ -зцы, ж.іпрывя́званне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
аб’е́здзіць, -джу, -дзіш, -дзіць; -джаны; зак.
1.што. Часта выязджаючы, пабываць у многіх месцах.
А. усю краіну.
2.каго. Прывучыць каня да язды, хадзіць пад сядлом.
А. жарэбчыка.
3.што. Абкатаць або зрабіць больш прыдатным, яздой праверыць машыну.
А. машыну.
4.што. Укатаць, зрабіць роўным, гладкім (пра дарогу).
|| незак.аб’язджа́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| наз.аб’е́зд, -у, М -дзе, м. (да 1 знач.)
Аб’езд хворых.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
dosiadać
незак.czego сядаць (на каня, матацыкл і да т.п.);
dosiadać motocykla — сесці на матацыкл
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
wsiadać
незак. сядаць;
wsiadać na wóz — сядаць на воз;
wsiadać na konia — сядаць на каня
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
przeforsować
зак.
1.разм. правесці; працягнуць; прапіхнуць;
2. натаміць; ператаміць; загнаць (каня);
3.вайск. фарсіраваць
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
АЛЮ́РЫ (франц. allure літар. хада),
віды руху каня. Адрозніваюць алюры натуральныя і штучныя. Натуральныя алюры: хада (павольныя алюры) — конь паслядоўна падымае і ставіць на зямлю адну за адной усе 4 нагі; змена ног па дыяганалі; рысь — паскораныя алюры ў 2 тэмпы: конь перастаўляе адначасова 2 нагі па дыяганалі; інахадзь — алюры ў 2 тэмпы: конь падымае і апускае то 2 левыя, то 2 правыя нагі; інахадзь шпарчэй за рысь; галоп — скачкападобныя алюры ў 3 тэмпы з безапорнай фазай; скачок — адштурхоўванне ад зямлі наперад адначасова 2 заднімі канечнасцямі. Штучныя алюры (у конным спорце і цыркавым мастацтве): парадная хада — конь ідзе рыссю, высока падымаючы і выцягваючы ногі; пасаж — скарочаная рысь; п’яфэ — пасаж на месцы; піруэт — заднія ногі на месцы, пярэднія апісваюць поўны круг.
