Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
żachnąć się
зак.na kogo/co абурыцца кім/чым, жахнуцца каго/чаго, накінуцца на каго/што
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
entnéhmen*
1) браць, запазы́чваць (D – з чаго-н.)
2) (D, aus D) рабі́ць вы́вад (з чаго-н.);
aus den Áusführungen lässt sich ~, dass… з выступле́ння мо́жна заключы́ць, што…
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
befréien
1.vt
1) (von D) вызваля́ць, выбаўля́ць (ад чаго-н.);
etw. vom Zoll ~ вы́зваліць што-н. ад по́шліны
2.~, sich (von D) вызваля́цца, пазбаўля́цца (ад чаго-н.)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
hérkommen*vi(s)
1) прыхо́дзіць (сюды́);
komm her! хадзі́ сюды́!;
wo kommt er her? адку́ль ён прыйшо́ў [прыбыў]?
2) (von D) пахо́дзіць (ад чаго-н.), здара́цца (ад чаго-н.)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
worüberpronadv
1) над чым; зве́рху чаго́
2) пра што
3) пераклад залежыць ад кіравання беларускага дзеяслова:;
~ freut er sich? з чаго́ ён це́шыцца?, чаму́ ён ра́ды?
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Літа́ўры ’ударны музычны інструмент’ (ТСБМ). З рус.литавры ’тс’, якое з с.-грэч.πολυταυρέα ’літаўры’ ў выніку гаплалогіі: ст.-рус.бить политавры > бить по литаврам > бить в литавры (Фасмер, 2, 501; Крукоўскі, Уплыў, 84). Брукнер (Die Slav. Fremdw. in Litauischen, Weimer, 1887, 23) рус. лексему выводзіць з літ.litaũras ’тс’, супраць чаго Мікала (Beitrage zur Kunde der indoger. Spr., Göttingen, 1895, 118).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ліцэнзія ’дазвол дзяржаўных органаў на выкарыстанне чаго-небудзь’, відавочна, запазычана ў наш час з рус. мовы, хаця мае аналаг у ст.-бел.лиценция ’дазвол’, ’свабода’ (1603 г.), якое запазычана са ст.-польск.licencyja ’свабода, адыход ад агульных правіл, дазвол’ (XVI ст.) (Булыка, Лекс. запазыч., 40) < с.-лац.licentia ’дазвол на выкладанне ва універсітэце’ < лац. ’воля, свабода’ (Слаўскі, 4, 226–227).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Апікула́т ’скупы’ (Касп.). Ад лац.opitulatus ’дапамагаючы’ (аб тым, што слова было вядома ў Беларусі, сведчыць наяўнасць іншага аддзеяслоўнага імені ад гэтага дзеяслова оріtularium у старабеларускай актавай мове (Гарб.). Літ.apìkula ’лянівыя’ магло аказаць уплыў на паяўленне ‑к‑, супраць чаго, аднак, семантыка; субстытуцыя к замест т магла адбывацца ў выніку дысіміляцыі і без такога ўплыву. Супрун, Веснік БДУ, 1971, 3, 73.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Мадэль ’макет чаго-небудзь’, ’узорны экземпляр новага вырабу’, ’тып, марка, узор канструкцыі’, ’схема з’явы або фізічнага аб’екта’ (ТСБМ). Запазычана з рус.модель < ням.Modelle < франц.modèle < італ.modello, якое з’яўляецца памяншальнай формай modo < лац.modus ’спосаб’, ’мера’. Магчыма і другаснае запазычанне (XX ст.) з рус. мовы (гл. Фасмер, 2, 636; Махэк₂, 371; Голуб-Ліер, 318; Брукнер, 342). Параўн. таксама мо́дэль (гл.).