Ру́савы дзед ’дух жытняга поля’ (гродз.Цых.). Звязана з чэш.roousy ’доўгія ўскудлачаныя валасы’, балг.ру́си ’валасы’, славен.rȗse ’вусы’, Rusa ’міфічная істота’, серб.-харв.beli Rus ’метэаралагічны дэман’, харв.rȕsina ’коцікі (на бярозе, вярбе); махры’ з няясным, паводле Скока (3, 130) u, у аснове якіх прасл.*rus‑ са значэннем ’бухматы, махровы’, што адлюстроўвае прадуктыўную магію (Цыхун, БЛ, 57, 120–122). Махэк₂ (519), Бязлай (Eseji, 152) далучаюць сюды славац.obrus, чэш.ubrus, славен.obrus, ubrȗs, серб.-харв.у̀бру, балг.дыял.убру́с, укр.убру́с, бел.абру́с ’настольнік, рушнік з махрамі’ якія лічаць вытворнымі ад *rusati ’рабіць махры на палатне’. Магчыма, звязана з палес.руса́ўка ’жанчына з непрыбранымі валасамі’, гл. наступнае слова.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
смольж.
1.гл. смала;
2.гл. смаляк;
3.гл. смаль;
4.перан. (пра чорныя валасы) péchschwarzes Haar
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
вы́фарбаваць у чырво́ны ко́лер rot stréichen* [fárben]
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
ірвану́ць héftig réißen*; zíehen*vt, vi (зашто-н. an D);
ірвану́ць за валасы́ an den Háaren zíehen*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
кашта́навы
1. Kastáni¦en-;
кашта́навы гай Kastáni¦enhain m -(e)s, -e;
2. (колер) kastáni¦enfarben, kastáni¦enbraun;
кашта́навыя валасы́ kastáni¦enbraunes Haar
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
wichrzyć
1. падбухторваць; сеяць смуту;
2. кудлаціць; лахмаціць;
wichrzyć włosy — кудлаціць валасы
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
mierzwić
незак.
1. кудлаціць; калмаціць (валасы, пер’е і да т.п.);
2. угнойваць
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
загла́дзіць, ‑джу, ‑дзіш, ‑дзіць; зак., што.
1. Выраўнаваць, зрабіць гладкім. Загладзіць валасы рукой. Загладзіць зямлю лапатай.
2.перан. Змякчыць, зрабіць менш адчувальным. Загладзіць віну. □ Леўчыку здалося, што гэтымі словамі ён загладзіў крыху сваю памылку.Чарнышэвіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
раскудла́чыцца, ‑чуся, ‑чышся, ‑чыцца; зак.
Разм. Тое, што і раскудлаціцца. У Сідара — гаспадара хаты — дробненькі і плюгавы твар зусім ужо счырванеў, пругкія, ак дрот, віхрастыя і рыжыя валасы раскудлачыліся і рассыпаліся ва ўсе бакі.Чорны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
распу́шчаны, ‑ая, ‑ае.
1.Дзеепрым.зал.пр.ад распусціць.
2.узнач.прым. Які свабодна падае; не сабраны ў вузел, у прычоску (пра валасы). З распушчанымі валасамі, з залітымі агнём шчочкамі .. [Ядвіся] была незвычайна прыгожая.Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)