ценявы́, -а́я, -о́е.

1. гл. цень.

2. Які знаходзіцца ў цяні, слаба асветлены.

Ц. бок вуліцы.

3. перан. Адмоўны, непажаданы.

Ц. бок справы.

○ Ценявая эканоміка — эканамічная нелегальная дзейнасць, якая скрываецца ад грамадства і дзяржавы, не падпарадкоўваецца дзяржаўнаму кантролю і ўліку.

Ценявы кабінет — група ўплывовых палітыкаў, якія маюць сваю праграму дзейнасці і прэтэндуюць у выпадку перамогі на стварэнне новага ўрада.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

замарко́чаны, ‑ая, ‑ае.

1. Дзеепрым. зал. пр. ад замаркоціць.

2. у знач. прым. Сумны, маркотны. Жонка кладзе кампрэсы, ходзіць замаркочаная, сумная, як цень. Навуменка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

падо́ўжыцца, ‑жыцца; зак.

1. Стаць, зрабіцца больш доўгім, даўжэйшым. Цень падоўжыўся. Хвост дыму падоўжыўся.

2. Стаць, зрабіцца больш працяглым, доўгім. Дзень падоўжыўся. Ночы падоўжыліся.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

прыцяні́ць, ‑цяню, ‑ценіш, ‑цаніць; зак., што.

Прысланіць, прыкрыць чым‑н. ад святла; паставіць, змясціць дзе‑н. у цень. Прыцяніць вазон. Прыцяніць расаду ад сонца.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

shade

[ʃeɪd]

1.

n.

1) за́сень f., цень -ю m.

in the shade of a tree — у за́сені дрэ́ва

light and shade — сьвятло́ й це́нь (і ў перано́сным значэ́ньні)

2) засло́на ад сьвятла́, жалю́зі, indecl.

3) адце́ньне (ко́леру)

4) цень f., пры́від -у m.

2.

v.t.

заве́шваць, засланя́ць, за́сьціць ад сьвятла́; зацямня́ць

•

- the shades

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

гарбаце́ць, ‑ею, ‑ееш, ‑ее; незак.

Станавіцца гарбатым. Цень то выпростваўся, большаў, то смешна гарбацеў, перарываўся, калі я ступаў у якую-небудзь калдобіну ці разору. Сачанка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Schátten m -s, -

1) цень;

im ~ у цяні́;

~ spénden дава́ць цень;

er ist nur noch ein ~ ад яго́ заста́ўся адзі́н то́лькі цень;

j-n in den ~ stéllen заслані́ць каго́-н.;

man kann nicht über séinen (éigenen) ~ spríngen* вышэ́й ад сваі́х пят не падско́чыш

2) здань, пры́від

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

матну́цца сов.

1. мотну́ться; качну́ться;

2. мелькну́ть, промелькну́ть;

мі́ма акна́ ~ну́ўся цень — ми́мо окна́ мелькну́ла (промелькну́ла) тень

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

shadow​2 [ˈʃædəʊ] v.

1. кіда́ць цень, зацямня́ць

2. высо́чваць, хадзі́ць па пя́тах;

He was shadowed by the police. Паліцыя ішла па ягоных слядах.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

со́хлы, ‑ая, ‑ае.

Разм. Сухі, высахлы. Сохлае лісце. Сохлае дрэўца. □ Жабулька скокнула пад куст вярбы, У лісце сохлае, дзе цень рабы. Пысін. Схілялі вербы сохлае суччо. Гаўрусёў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)