Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
фактагра́фія
(ад факт + -графія)
апісанне фактаў без іх аналізу, абагульнення.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
факты́чны
(ад факт)
які заснаваны на фактах, адпавядае фактам, сапраўдны.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
ЛЕГІТЫ́МНАСЦЬ (ад лац. legitimus законны) палітычнай улады, прызнанне народам і паліт. сіламі краіны правамернасці, законнасці паліт. улады, яе інструментаў, механізмаў дзейнасці, а таксама спосабаў яе ўсталявання. Л. улады не з’яўляецца прававым працэсам і не валодае юрыд. функцыямі; яна нефармальна фіксуе ўжо існуючы факт прызнання ўлады народам.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
паказа́льны
1.в разн. знач. показа́тельный; (полный значения — ещё) знамена́тельный; примеча́тельный;
~ная гаспада́рка — показа́тельное хозя́йство;
п. суд — показа́тельный суд;
п. факт — показа́тельный (знамена́тельный, примеча́тельный) факт;
2. (служащий для указания) указа́тельный
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
АПРАЎДА́ННЕ,
прызнанне судом падсуднага невінаватым у прад’яўленым яму абвінавачанні. Апраўдальны прыгавор выносіцца ў выпадках, калі не ўстаноўлены факт злачынства, у дзеяннях падсуднага адсутнічае склад злачынства або не даказаны яго ўдзел у злачынстве. Пры апраўданні суд павінен неадкладна вызваліць падсуднага з-пад варты, калі ён быў да гэтага арыштаваны.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ДЭБО́РА, Дэвора,
паводле Бібліі, яўрэйская прарочыца і суддзя, якая аб’яднала стараж.-яўр. плямёны і ўзначаліла заваяванне імі Палесціны. У аснове падання гіст.факт бітвы аб’яднанага войска ізраільскіх плямён з войскам ханаанейскіх цароў. Подзвігам удзельнікаў бітвы і перамозе над ворагам прысвечана «Песня Дэборы» — стараж. помнік яўр. л-ры (каля 1200 да н.э.).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
канстатава́ць
(фр. constater)
адзначаць, пацвярджаць наяўнасць чаго-н. (напр. к. факт).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Tátsachef -, -n факт;
~? няўжо́?;
éine náckte ~ го́лы факт;
das ist ~! гэ́та факт!;
der ~ Réchnung trágen* лічы́цца з фа́ктамі;
j-n vor éine ~ stéllen паста́віць каго́-н. пе́рад фа́ктам;
aus ~n lérnen вучы́цца на фа́ктах;
die ~ bleibt bestéhenфакт застае́цца фа́ктам
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
САМАНАЗІРА́ННЕ,
назіранне, аб’ектам якога з’яўляюцца псіхічны стан і дзеянні самога суб’екта. Узнікае ў працэсе зносін з інш. людзьмі, засваення сац. вопыту і сродкаў яго асэнсавання. Адыгрывае значную ролю ў фарміраванні самасвядомасці і самакантролю асобы. Ужывалася ў эмпірычнай псіхалогіі 18—19 ст. У сучаснай псіхалогіі С. ўлічваецца як факт, які патрабуе навук. тлумачэння.