ГУК МУЗЫ́ ЧНЫ ,
найменшы структурны элемент музыкі. Асн. яго ўласцівасці; дакладная вышыня, гучнасць, працягласць і тэмбр. З гукаў фіксаванай вышыні (тонаў), якія здольны ўспрымаць чалавечы слых , у музыцы выкарыстоўваецца параўнальна нязначная частка; іх адбор вызначаецца фізіял. асаблівасцямі слыху, камунікатыўнай прыродай муз. мастацтва, эстэт. патрабаваннямі музыкантаў і слухачоў. Асобна ўзяты гук музычны не валодае маст. выразнасцю, аднак набывае яе пры ўключэнні ў пэўную гукавую сістэму , у пэўны муз. кантэкст.
т. 5, с. 523
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
musical 2 [ˈmju:zɪkl] adj.
1. музы́ чны;
a musical instrument музы́ чны інструме́ нт
2. музыка́ льны;
a musical ear музыка́ льны слых
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
изощрённый вы́ танчаны; абво́ страны; разві́ ты; даскана́ лы; рафінава́ ны;
изощрённый ум даскана́ лы ро́ зум;
изощрённый слух разві́ ты (абво́ страны) слых .
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
чу́ лы , -ая, -ае.
1. Які адносіцца да каго-н. з любоўю, уважліва, спагадліва.
Ч. чалавек.
2. Які сведчыць пра ўважлівасць, спагадлівасць да людзей.
Чулыя словы.
3. Уражлівы, успрымальны.
Чулае дзіцячае сэрца.
4. Які тонка, лёгка ўспрымае што-н. органамі пачуццяў.
Ч. слых .
|| наз. чу́ ласць , -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
расслу́ хаць , ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак. , што .
Разм. Разабраць на слых , добра пачуць. Інжынер прыгнуўся, каб .. [жанчыну] расслухаць. Чорны . Эма яшчэ не паспела расслухаць апошніх слоў. Ракітны .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
навастры́ цца сов.
1. наточи́ ться;
нож ~ры́ ўся — нож наточи́ лся;
2. обостри́ ться;
яго́ слых ~ры́ ўся — его́ слух обостри́ лся
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
заніка́ ць , ‑ае; незак.
Разм. Нікнуць, знікаць. Стараста, падпіўшы, гаварыў Пра нейкую палонную, а дзе І хто яна — прамоўцаў, затаіў. Ды хутка слых той занікаць пачаў. Танк .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прэсбіяку́ зіс
(ад гр. presbys = стары + akusis = слых )
паніжэнне слыху ў пажылым узросце ў выніку ўзроставых змен у тканках органа слыху.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Слу́ хаць ‘успрымаць слыхам’, ‘разглядаць (судовую справу)’, ‘прымаць пад увагу чые-небудзь указанні’ (ТСБМ , Ласт. , Нас. , Шымк. Собр. , Касп. , Байк. і Некр. , ТС , Сл. ПЗБ ), ст.-бел. слухати , слышати , слышети ‘тс’ (Альтбаўэр ). Укр. слу́ хати , рус. слу́ шать , дыял. слу́ хать , польск. słuchać ‘слухаць’, słuszać ‘слухацца’, в.-луж. posłuchać , słušeć , н.-луж. słuchać , słušaś , чэш. slušeti ‘падыходзіць, быць да твару’, славац. slušať , серб.-харв. слушати , славен. slúšati , балг. слу́ шам , макед. слуша , ст.-слав. слоушати Прасл. *sluchati і *slušati < *sluxěti , якія ад *sluchъ ‘слых ’ (Фасмер , 3, 679), гл. слых літ. klausýti ‘слухаць, слухацца’, ст.-прус. klausiton ‘пачуць’, ст.- в.-ням. hlosên ‘слухаць, слухацца’; з іншай ступенню вакалізму: ст.-інд. śróṣati ‘ён чуе’, ст.-сакс. hlust ‘слых ; вуха; слуханне’, якія працягваюць і.-е. *kʼleu̯‑s‑ ‘чуць’. Гл. яшчэ Махэк₂ , 558–559; Сной₁ , 583; Глухак , 564; Борысь , 560; ЕСУМ , 5, 310–311.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
чу́ йна прысл. чу́ йны
1. (пра слых é llhörig (з вострым , тонкім слыхам );
чу́ йны сон é ichter Schlaf;
чу́ йны слых á rfes Gehör;
чу́ йнае ву́ ха á rfes [gú tes] Gehör;
2. (які востра перажывае ) zá rtfühlend, fé infühlig, té ilnahmsvoll
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)