су́ біта
(іт. subito = раптоўна, нечакана )
рэзкі, нечаканы пераход пры выкананні музычнага твора (напр. ад вялікай гучнасці да ціхай).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
crop out, crop up
нечака́ на зьяві́ цца, рапто́ ўна паказа́ цца
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
ad hoc
[ad hok ] спантанна, нечакана , хутка
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
прыкаці́ ць , -ачу́ , -о́ ціш, -о́ ціць; -о́ чаны; зак.
1. што . Коцячы, даставіць.
П. бервяно.
2. Тое, што і прыехаць (звычайна хутка ці нечакана ; разм. ).
Прыкаціў дарагі госць.
|| незак. прыко́ чваць , -аю, -аеш, -ае (да 1 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
encounter 2 [ɪnˈkaʊntə] v. а́ ць (нечакана а́ цца; сутыка́ цца;
encounter difficulties сутыка́ цца з ця́ жкасцямі
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Нян́ ацкі ’нечакана , раптоўна’ (Нас. ). Гл. знянацку .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Рапт ’парыванне, імпэт’ (Нас. , Байк. і Некр. ), ра́ птам ’знянацку, нечакана , імкліва’ (ТСБМ , Нас. , Ласт. , Бяльк. , Варл. , Растарг. , Сл. ПЗБ ), ра́ птом ’нечакана , адразу; усяго толькі’ (ТС ), параўн. укр. ра́ птом ’ураз, неспадзеўна’, рус. смал. рапт ’парыў, імгненне’, раптом ’нечакана , адразу’. Запазычана з польск. rapt ’крадзеж, захоп’ з лац. raptus ’рабунак’ шляхам адсячэння назоўнікавага канчатка ‑us , raptem ’знянацку’ з лац. raptim ’спешна’, што выводзяцца з лац. raptō ’хапаць, красці’, гл. Брукнер , 454; Фасмер , 3, 443. Сюды ж рапто́ ўна , рапто́ ва ’знянацку, нечакана , неспадзявана’ (ТСБМ , Бяльк. , Сл. ПЗБ ), рапто́ ўно , рапто́ во ’тс’ (Сл. ПЗБ , ТС , Сл. Брэс. ), раптэ́ я ’тс’ (чэрв. , Сл. ПЗБ ), ранта́ мі ’тс’ (ТС ), раптаві́ цай ’знянацку’, раптэ́ чня ’нечакана ’, рапто́ ўе ’нечаканасць’ (Сцяшк. Сл. ).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
асячы́ ся і (радзей) асе́ кчыся , асяку́ ся, асячэ́ шся, асячэ́ цца; асячо́ мся, асечаце́ ся, асяку́ цца; асе́ кся, -клася; асячы́ ся; зак.
1. Нечакана спыніць гаворку, запнуцца.
Яна раптам асеклася, пачырванела.
2. Пацярпець няўдачу ў чым-н.
|| незак. асяка́ цца , -а́ юся, -а́ ешся, -а́ ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ВО́ ЗЕМЛЯНСКІ БОЙ 1941 ,
бой паміж партыз. атрадам «Чырвоны Кастрычнік» (камандзір Ц.П.Бумажкоў), падраздзяленнем Чырв. Арміі (падпалк. Л.В.Курмышоў) і ням.-фаш. захопнікамі 18 ліп. ў в. Воземля Акцябрскага р-на Гомельскай вобл. ў Вял. Айч. вайну. Нечакана для гітлераўцаў да вёскі па чыг. ветцы Бабруйск—Рабкор падышоў браняпоезд і адкрыў артыл. агонь па штабе ням. дывізіі і агнявых пунктах ворага. Потым зводны атрад партызан і чырвонаармейцаў атакаваў праціўніка. У выніку бою была вызвалена ад захопнікаў вёска, партызаны захапілі палонных, трафеі, важныя штабныя дакументы і перадалі іх камандаванню сав. войск.
т. 4, с. 254
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
surprisingly [səˈpraɪzɪŋli] adv. а́ йна; незвыча́ йна; нечака́ на ;
She looked surprisingly well. Яна выглядала надзіва добра.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)