Тэнт ‘парусінавая стрэшка’ (ТСБМ). З рус.тент ‘тс’, новае запазычанне з англ.tent ‘навес, палатка’. Параўн., аднак, ст.-бел.tenda ‘занавеска’ (XVII ст., ГСБМ), запазычанае са старапольск. tenda ‘нацягнутая заслона’ (Булыка, Лекс. запазыч., 111), што з народнага лац.tenda ‘тс’ (Фасмер, 4, 42).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Паве́ць, паве́тка ’пляцоўка пад страхой на слупах, прызначаная для хавання чаго-н. ад дажджу, непагоды; памяшканне, дзе звычайна складаюць дровы, дрывотнік’ (ТСБМ, Нас., Бяльк., Шат., Касп., КЭС, лаг., Сцяшк.), пове́ць (ТС), паве́тка (Сл. ПЗБ). Рус.дыял.пове́ть ’страха, навес, хлеў, адрына’, укр.пові́тка ’хлеў, навес’. Паводле Міклашыча (387), ад веяць. Больш пераканаўчай здаецца версія Машынскага (JP, 37, 1957, 297) аб роднаснасці са слав.jata (падрабязна гл. аб гэтым вятка, ятка2) і рэканструкцыя гэтага слова як po‑(v)ětь (Гл. яшчэ Фасмер, 3, 293 і наст.). Мартынаў (Лекс. Палесся, 11) крыніцай лексемы лічыць усх.-балт.*pa‑vietas, якое суадносіцца з літ.vietà ’месца’ (усх.-літ.vietà ’хаваць’).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
маркі́за
(фр. marquise)
1) жонка або дачка маркіза;
2) навес над акном, дзвярамі, балконам для засцярогі ад сонца;
3) штора на акно або дзверы, якая апускаецца зверху ўніз.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
козырёк
1.(фуражки) казыро́к, -рка́м., брыль, род. брыля́м.;
взять (сде́лать) под козырёквоен. узя́ць пад казыро́к;
2.(навес) казыро́к, -рка́м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Боўдур ’комін’ (зах.-палес.; Бел.-укр. ізал.). Укр.бо́вдур ’тс’. Рудніцкі (157) лічыць, што ёсць сувязь з рус.дыял. словамі бо́лдырь, булды́рь ’тс’, якія Фасмер, 1, 187, 238 (услед за Расяненам, FUF, 26, 136), выводзіць з чув. pəl ’комін’, pəldər ’прыбудова, навес на двух слупах, летняя кухня’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
брыль (род. брыля́) м.
1. (фуражки) козырёк;
2.разг., перен. (небольшой навес над воротами, дверью) козырёк;
3.обл. шля́па ж. (с полями)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Пане́бнік ’перакладзіна ў кроснах, да якой прывязвалі чапелкі’ (ТС, Мат. Гом.), панебнік, панебніца ’тс’ (Бяльк.), паднебныс, панёбіч, панебніца. Дэрываты ад нёба (гл.). Аналагічна ў іншых слав. мовах у розных значэннях: рус.понёбо ’неба (у роце); скляпенне ў рускай печы’, понёбница ’дах, навес над варотамі’, чэш.літ.podnebi ’надвор’е’, дыял. ’неба ў роце’. Пэўнай семантычнай паралелі няма.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
капту́р1
(польск. kaptur, ад чэш. kaptour)
1) дзіцячы або жаночы галаўны ўбор у выглядзе шапачкі з вушкамі;
2) невялікі дах, навес конусападобнай формы над чым-н.;
з коптурам — вышэй краёў, з верхам.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
hood
[hʊd]1.
n.
1) капюшо́н -а, капту́р -а́m.
2) засло́на f., наве́с -у m.
3) капо́т -а m.
hood of the automobile — капо́т аўтамабі́ля
2.
v.t.
пакры́ць каптуро́м, наве́сам
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)