дату́ль нареч., разг.
1. до того́ ме́ста, доту́да;
2. до тех пор, до того́ вре́мени
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
даця́гваць несов., в разн. знач. дотя́гивать; (тащить до какого-л. места — ещё) дота́скивать; см. дацягну́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
гало́п, -пу м., в разн. знач. гало́п;
◊ з ме́сца ў г. — с ме́ста в карье́р
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыкіпе́ць сов., разг. прикипе́ть;
◊ як сеў, дык і ~пе́ў — погов. сел и — ни с ме́ста
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пу́дзіць несов.
1. пуга́ть;
2. (пугая, заставлять подниматься с места) вспу́гивать;
п. пту́шак — вспу́гивать птиц
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ЗАБЕ́ЛА (Тодар Іванавіч) (сак. 1896, в. Чабусы Любанскага р-на Мінскай вобл. — 1935?),
бел. гісторык. Скончыў БДУ (1925). З 1925 вучыўся ў аспірантуры БДУ. З 1928 навук. супрацоўнік у Інбелкульце і Бел. АН, з 1929 у Магілёўскім дзярж. архіве. Даследаваў гісторыю сялянства і сельскай гаспадаркі, гарадоў Беларусі 16—18 ст., вывучаў феад. памесце і становішча прыгонных сялян. 24.7.1930 арыштаваны па справе «Саюза вызвалення Беларусі», 10.4.1931 сасланы на 5 гадоў у г. Елабуга (Татарская АССР), дзе і памёр. Рэабілітаваны ў 1957.
Тв.:
Землеўласнік і земляроб па Статуту Літоўскаму 1588 г. Мн., 1928;
Панская гаспадарка на Беларусі і быт падданага сялянства ў другой палове XVIII ст. Мн., 1928;
Места Берасцейскае ў XVI ст.: (сац.-экан. нарыс). Мн., 1930.
У.М.Міхнюк.
т. 6, с. 487
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Ме́йсца, ме́йсце ’месца’, ’мясцовасць’, ’пэўны ўчастак цела, плацэнта’ (Нас., Яруш., Касп., Сл. ПЗБ), мін. ’частка агарода, якая знаходзіцца за сцяной замка’ (Яшк.), ст.-бел. мейсце (XVII ст.) запазычана са ст.-польск. miejsce, miejsco ’тс’. Форма мейста ’тс’ (Яруш.) — кантамінацыя польск. miejsce і ст.-бел. мѣсто, дыял. ме́ста ’месца’. Сюды ж ст.-бел. мейский, мейсцкий ’гарадскі’ < ст.-польск. miejski ’тс’ (Булыка, Лекс. запазыч., 200).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
сдви́нуться
1. (в место) ссу́нуцца, мног. пассо́ўвацца;
2. (с места) ссу́нуцца, мног. пассо́ўвацца, скрану́цца, зру́шыцца;
3. перен. зру́шыцца.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
приподнима́ться
1. прыпадыма́цца, прыўзніма́цца, прыўздыма́цца; (привставать с места) прыўстава́ць; см. поднима́ться;
2. страд. прыпадыма́цца, прыўзніма́цца, прыўздыма́цца; см. приподнима́ть.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ГА́ШЫНЕЦ ((Gašinec) Эдуард) (н. 29.11.1923, г. Кісуцке-Нове-Места, Славакія),
славацкі вучоны-славіст і педагог. Праф. (1974). Скончыў Браціслаўскі ун-т (1950). Вядомы як аўтар шматлікіх прац па методыцы выкладання славацкай мовы ў школах, а таксама шэрагу эксперыментальных школьных падручнікаў і метадычных дапаможнікаў для настаўнікаў. У 1940-я г. зацікавіўся духоўнай спадчынай беларусаў, самастойна вывучыў бел. мову. У 1970-я г. падтрымліваў творчыя сувязі з Ф.Янкоўскім, Я.Брылём, С.Панізнікам, асобныя творы якіх пераклаў на славацкую мову. У аглядных артыкулах, рэцэнзіях Гашынец знаёміць славацкіх чытачоў з бел. мемуарнай гіст. л-рай, пед. даследаваннямі; выступае з артыкуламі пра бел. мову: «Беларуская мова ў «Народнай асвеце» (1980—81), «Беларусы і іншыя славяне» (1991) і інш.
Літ.:
Мірачыцкі Л. Прафесар Эдуард Гашынец і Беларусь // Наша слова. 1995. 9 жн.
Л.П.Мірачыцкі.
т. 5, с. 96
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)