Ляпа́ сы ’сандалеты’ (навагр. , Сцяшк. Сл. ). Генетычна роднаснымі з’яўляюцца рус. алан. ле́ пес ’акравак, кавалачак тканіны, футра, скуры’, пск. , валаг. і паўн.-рус. ле́ пень , лепе́ нь , липе́ нь , а таксама рус. ле́ пест (з пашыранай асновай на ‑es ), цвяр. , валаг. , ленінгр. ле́ песть ’тс’, новасіб. ’ступня нагі’, алан. , валаг. ля́ пах , ляпа́ к ’акравак’, літ. lepetà ’лапа ’, лат. ļepata ’акравак’. Больш падрабязна гл. Фасмер (2, 482).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Лапе́ за ’аляпаваты, нязграбны, непрыгожы чалавек з расплясканымі тварам і носам’ (Гарэц. , Др.-Падб. , Нас. , Яруш. ), ’непаваротлівы, нехлямяжы’, лапе́ зны ’тс’ (Бяльк. ), лапе́ зішча ’морда’ (Нас. ), лапе́ за ’неахайны чалавек’ (Мат. Маг. ), ’гультайка, беларучка’, лапе́ зіна ’тс’ (Яўс. ), ’непаседа’ (Мат. Гом. ), ’тоўстая, непаваротлівая жанчына’ (Растарг. ), смал. лапёза ’тс’, лапёзовый ’непрыгожы’. Балтызм, параўн. літ. lepéža ’непаваротлівы’, ’лапа , лапішча, (шырокая) ступня’. Гл. таксама ляпе́ за .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ЛЕ́ ЙНА (Leino; сапр. Лёнбум ; Lönnbohm) Эйна
(6.7.1878, г. Палтама, Фінляндыя — 10.1.1926),
фінскі пісьменнік. Вучыўся ў Хельсінкскім ун-це. Першыя зб-кі («Сакавіцкія песні», 1896, і інш. ) створаны пад уплывам паэзіі Г.Гейнэ . Пад уздзеяннем эстэтыкі неарамантызму напісаны зб-кі «Зімовая ноч» (1905), «Замаразкі» (1908), балады «Песні Халкі» (т. 1—2, 1903—16), раманы «Туамас Вітыка» (1906) і «Яна Рэнцю» (1907). Дэкадэнцкія ўплывы праявіліся ў тэтралогіі «Нявольнік» (1911—13). У аповесці «Мядовая лапа » (1914) бунтарскія настроі, у зб-ках «Эолава арфа» (1919), «Калі цвіце бэз» (1920) песімістычныя і трагічныя матывы. Рэфарматар традыц. фін. драматургіі (цыклы п’ес «Маскі», 1905—11; «Калевала на сцэне», 1911). Аўтар аўтабіягр. рамана «Ілюстраваная кніга майю жыцця» (1925). На бел. мову асобныя вершы Л. пераклаў Я.Лапатка.
Тв. :
Рус. пер. — Избранное. М.; Л. , 1959;
У кн. : Поэзия Финляндии. М. , 1962.
Л.П.Баршчэўскі .
т. 9, с. 190
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
claw
[klɔ]
1.
n.
1) капцю́ р, кіпцю́ р -а́ m.
2) ла́ па зь кіпцюро́ м, клю́ шня f.
2.
v.t.
1) дра́ паць; драць, дзе́ рці, разьдзіра́ ць
2) схапі́ ць або́ цягну́ ць ла́ памі
3) скрэ́ бці
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Ла́ піна ’лапік’, ла́ пінка ’тс’, ла́ піна ’адзежына’, ’ануча’, ’невялікі ўчастак, заняты пад што-небудзь’, ’абсеў, незасеяны агрэх’, ’месца, дзе качаўся конь’ (гродз. , віц. , мін. , ДАБМ ). Паводле Грынавецкене (Сл. паўн.-зах. , 2, 621), узыходзіць да літ. lopinȳs ’кавалак матэрыі, рыззё, ануча’, ’прагаліна’ < lōpas ’латка’ (Лаўчутэ, Балтызмы, 116–118). Аднак не выключана магчымасць утварэння ад ла́ па 4 ‑ін‑а .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
замо́ к а́ м.
1. замо́ к;
дзвярны́ з. — дверно́ й замо́ к;
шпунтавы́ з. — шпунтово́ й замо́ к;
2. воен. о́ р, замо́ к;
гарма́ тны з. — оруди́ йный замо́ к;
3. плотн. ла́ па ж.
◊ пад замко́ м о́ м;
за сямю́ замка́ мі ю́ замка́ ми
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Pfó te f
1) ла́ па ;
j-m ó pfenу́ -н. па рука́ х, рэ́ зка абарва́ ць каго́ -н.
2) разм. э́ нны по́ чырк
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
галіна ,
1. галі на / звычайна сухая : сук; лапа (перан. )
2. галіна ; участак, ніва (перан. )
Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)
leg [leg] n.
1. нага́ ; ла́ па , ла́ пка
2. но́ жка (мэблі )
3. кало́ ша, калашына́
4. эта́ п, ча́ стка даро́ гі або́ маршру́ ту
5. sport а́ п (у эстафеце )
♦
not have a leg to stand on infml ы́ масці даказа́ ць што-н. ;
pull smb. ’s leg infml ы́ ць каго́ -н. ;
be on its last legs infml а́ ць; дайсці́ да ру́ чкі
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
łapa
łap|a
ж. лапа ; рука;
dostać po ~ach — атрымаць па руках;
posmarować komu разм. каму
precz z ~ami! — рукі прэч!
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)