Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
метадало́гія, ‑і, ж.
Вучэнне аб метадзе навуковага даследавання. Катэгорыя формы і зместу вельмі складаная агульнафіласофская праблема, правільнае вырашэнне якой з’яўляецца неабходнай умовай навуковай метадалогіі і тэорыі творчасці.«Беларусь».
[Ад грэч. methodos — метад і logos — вучэнне.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
місдымі́нар
(англ. misdemeanor)
катэгорыя дробных крымінальных злачынстваў у англасаксонскім праве.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
phylum
[ˈfaɪləm]
n., pl. -la[-lə]
Biol.
тып -у m. (катэго́рыя ў сыстэматыза́цыі расьлі́наў і жывёлаў)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
перахо́днасць, ‑і, ж.
1. Уласцівасць пераходнага (у 2 знач.).
2. У граматыцы — лексіка-сінтаксічная катэгорыя, на аснове якой вылучаюцца дзеясловы са значэннем дзеяння, якое пашыраецца на прадмет, што з’яўляецца аб’ектам гэтага дзеяння.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ПАДАФІЦЭ́РЫ,
катэгорыя сяржанцкага і старшынскага складу ўзбр. сіл шэрагу дзяржаў (Венгрыя, Польшча, Румынія і інш.); у арміях некат. краін падзяляюцца на старшых і малодшых.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
вагавы́
1. Wáage-; Gewíchts-;
вагавы́ збор Wíegegebühr f -, -en;
2.спарт.:
вагава́я катэго́рыя Gewíchtsklasse f -, -n
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
kategoria
kategori|a
ж.катэгорыя;
~e wagowe спарт. вагавыя катэгорыі
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
ВІЛА́НЫ (позналац. vilani ад лац. villa сядзіба, маёнтак),
розныя катэгорыі феад.-залежнага сялянства ў краінах Зах. Еўропы ў сярэднія вякі. 1) У Францыі, Германіі, Італіі віланы былі ў параўнальна лепшым юрыд. і маёмасным становішчы, чым інш. катэгорыі сялянства (адсутнасць спадчынных асабістых павіннасцей, большая свабода ў адчужэнні надзелаў, больш шырокія магчымасці перасялення і інш.). Катэгорыя віланаў склалася тут у 9—10 ст. У 13—15 ст. тэрмін «віланы» стаў ужывацца таксама для абазначэння ўсяго сялянства.
2) У Англіі віланы — катэгорыя сялян, якія знаходзіліся ў адной з самых жорсткіх формаў феад. залежнасці (павіннасці «паводле волі лорда», цяжкая паншчына, строгае абмежаванне права пакідаць надзел і інш.). Юрыд. афармленне ін-та віланства завяршылася тут да сярэдзіны 12 ст. У 15—16 ст. віланства паступова ператварылася ў капігольд і як катэгорыяфеад. залежнасці віланы ў Англіі зніклі.