хмы́ліць
‘хітравата або злосна ўсміхацца (хмыліць губы); касіць вочы, прыціскаць вушы (пра каня і пад.)’
дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
хмы́лю |
хмы́лім |
| 2-я ас. |
хмы́ліш |
хмы́ліце |
| 3-я ас. |
хмы́ліць |
хмы́ляць |
| Прошлы час |
| м. |
хмы́ліў |
хмы́лілі |
| ж. |
хмы́ліла |
| н. |
хмы́ліла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
хмы́ль |
хмы́льце |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
хмы́лячы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
збру́я, -і, ж.
Прыналежнасці для запрагання каня; вупраж.
|| прым. збру́евы, -ая, -ае і збру́йны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
на́едзь, -і, ж.
Камень на зубах у каня.
Конь дужа стары — бачыш, на зубах якая н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
заляйца́ць сов. завожжа́ть;
з. каня́ — завожжа́ть ло́шадь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
стрыно́жыць сов. стрено́жить;
с. каня́ — стрено́жить коня́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
кента́ўр, -а, мн. -ы, -аў, м.
У старажытнагрэчаскай міфалогіі: істота з тулавам каня, галавой і грудзьмі чалавека.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ляйца́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; незак., каго.
Прывязваць лейцы да аброці пры запраганні каня.
|| наз. ляйца́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ператамі́ць, -тамлю́, -то́міш, -то́міць; -то́млены; зак., каго-што.
Вельмі ўтаміць.
П. каня.
|| незак. ператамля́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
трыно́жыць, -жу, -жыш, -жыць; -жаны; незак., каго.
Звязваць ногі каня трыногай.
|| зак. стрыно́жыць, -жу, -жыш, -жыць; -жаны.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
збой², збо́ю, мн. -і, -яў, м. (спец.).
Замінка ў руху каня.
У канцы дыстанцыі ў скакуна адбыўся з.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)