◎ Пахутрава́ ць (войны) ’забіць’ (браг. , Мат. Гом. ). З ⁺/ш- футраваць — зрабіць футрыну ; апошняе з польск. futryna < futro < ням. Futter ’кажух ’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Наця́ жка ’адзежына, якая надзяваецца паверх на кажух або іншую верхнюю вопратку; бяльмо на веку’ (ТС ). Ад нацяга́ ць , гл. цягаць , цягну́ ць .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
аўчы́ на , ‑ы, ж.
Вырабленая авечая шкура. Шапка з аўчыны. // Разм. Кажух . Чуў увосень ён выццё ваўчынае, А вясной — паводак срэбны звон. Ляжа спаць, укрыецца аўчынаю, — Ад самотных дум знікае сон. Панчанка .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
расшы́ ты , ‑ая, ‑ае.
1. Дзеепрым. зал. пр. ад расшыць.
2. Упрыгожаны вышыўкай, узорным шыццём. Расшыты кажух . Расшытая сарочка. □ Дзяўчаты ў беларускіх нацыянальных касцюмах на расшытым ручніку паднеслі гасцям хлеб-соль. «ЛіМ» .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шмаргану́ ць , ‑ну, ‑неш, ‑не; ‑нём, ‑няце; зак.
1. Аднакр. да шморгаць.
2. Разм. Хутка, непрыкметна пайсці; прашмыгнуць. Я недаказаў таго, што думаў, як дзед хуценька падперазаў кажух і шмаргануў з пакоя. Сабаленка .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
É inhüllungf
1) уху́ тванне; заго́ ртванне
2) абало́ нка, по́ крывы; тэх. кажу́ х
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
◎ Капту́ н ’паўшубак, кажух ’ (мсцісл. Бяльк. ). Узнікла ў выніку кантамінацыі лексем каптан і каптур (гл.); параўн. зах.- рус. каптурок ’кафтан’, кап. каптур ’верхняя вопратка’ (Нар. словатв. ).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
пацягну́ ць , -цягну́ , -ця́ гнеш, -ця́ гне; -цягні́ ; -ця́ гнуты; зак.
1. гл.
2. што . Пакрыць паверхню чаго-н. тонкім слоем якога-н. рэчыва або абшыць паверхню вопраткі якім-н. матэрыялам.
П. падлогу лакам.
П. кажух сукном.
3. Тое, што і заважыць .
Шчупак пацягнуў пяць кілаграмаў.
4. перан. , што-н. (разм. ).
Ён гэтай работы не пацягне.
5. Пачаць цягнуць (у 1—9, 12—16 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
уве́ рх , прысл.
1. У вышыню, увысь; у напрамку да верхняй часткі чаго-н.
Полымя ўзвіваецца ў.
Сцежка вяла ў. на ўзгорак.
2. Унутраным бокам наверх ці ніжняй часткай прадмета ўгору.
Вывернуць кажух у. шэрсцю.
На беразе ляжала лодка ў. дном.
3. У напрамку да вытоку ракі, супраць цячэння.
У. па Дняпры.
◊
Уверх дном (разм. ) — не так, як трэба (пра ход спраў, парушэнне звычайнага парадку).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
падпераза́ цца , ‑перажуся, ‑пяражашся, ‑пяражацца; зак.
Падперазаць сябе. Васіль Бусыга расчасаў акуратна чорную бараду, адзеў кажух чорнага вырабу, дагнаны да стану, падперазаўся шырокім пышным поясам. Колас . Турок закінуў на спіну вінтоўку, на хаду падперазаўся. Быкаў .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)