АКТЫ́ЎНАСЦЬ (ад лац. activus дзейсны, дзейны) у псіхалогіі, уласцівасць псіхікі быць не толькі актам, але і крыніцай паводзін. Праяўляецца ў сувязі з дзейнасцю як дынамічная ўмова яе ўзнікнення, рэалізацыі і відазмянення. Паняццем «актыўнасць» падкрэсліваецца не рэактыўная, а актыўная сутнасць псіхічнага, якая найлепш праяўляецца праз свабоду волі і жадання. Актыўнасць можа быць вонкавая (праяўляецца праз рухі цела і маторыку) або ўнутраная (існуе ў плыні псіхічнага). У ёй вылучаюць паводзіны і дзейнасць. Дзейнасць адрозніваецца ад паводзін тым, што выклікаецца свядома пастаўленымі мэтамі, якія дасягаюцца пры дапамозе прылад працы. Тэрмін «актыўнасць» выкарыстоўваецца псіхолагамі і ў вузкім сэнсе: актыўнасць асобы — магчымасць чалавека быць суб’ектам міжасабовых зносін, дзейнасці і самарэалізацыі; актыўнасць надсітуацыйная звязана з перавышэннем зададзеных мэт дзейнасці, а звышнарматыўная актыўнасць — з перавышэннем звычайных нормаў дзейнасці; актыўнасць пошукавая — перабор розных варыянтаў сітуацыі дзеяння. Тэрмінам «актыўнасць» называюць таксама аспект тэмпераменту, які характарызуецца хуткасцю, тэмпам, энергіяй, магчымасцю пераадольваць цяжкасці.

Літ.:

Хекхаузен Х. Мотивация и деятельность: Пер. с нем. М., 1986. [Т.]1. С. 12—14, 54—55, 70—93, 152—160, 215, 216;

Общая психология. 2 изд. М., 1986. С. 205—215, 415.

Т.​У.​Васілец.

т. 1, с. 213

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

forceful

[ˈfɔrsfəl]

adj.

1) по́ўны сі́лы; мо́цны, магу́тны

2) дзе́йны, эфэкты́ўны, мо́цны, які́ ў сі́ле (пра зако́н); які́ ро́біць ура́жаньне, уража́льны

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

lively

[ˈlaɪvli]

adj.

1) по́ўны жыцьця́, дзе́йны, бадзёры

2) я́сны, жывы́ (пра ко́лер)

3) ажы́ўлены (пра гу́тарку)

4) сьве́жы (пра паве́тра)

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

sleepless

[ˈsli:pləs]

adj.

1) які́ ня сьпіць, які ня мо́жа спаць; бяссо́нны

sleepless night — бяссо́нная ноч

2) чу́йны

3) заўсёды дзе́йны

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

эргастапла́зма

(ад гр. ergastikos = дзейны + плазма)

унутрыклетачны арганоід, на паверхні якога змяшчаюцца асаблівыя зярняты (гранулы) рыбануклеінавай кіслаты — рыбасомы, прымае ўдзел у сінтэзе бялку.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

пра́ктык

(гр. praktikos = дзейны, актыўны)

1) той, хто добра вывучыў сваю справу на практыцы;

2) практычны, дзелавы чалавек.

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

akcyjny

akcyjn|y

1. дзейны; актыўны;

2. акцыянерны;

towarzystwo ~e — акцыянернае таварыства;

przedsiębiorstwo ~е — акцыянернае прадпрыемства

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

live​1 [laɪv] adj.

1. жывы́;

live fish жыва́я ры́ба

2. прамы́ (пра перадачы па радыё або ТБ)

3. дзе́ючы; нявы́карыстаны; зара́джаны;

live coals незага́слае вуго́лле;

a live bomb неўзарва́ная бо́мба;

a live wire про́вад пад то́кам/напру́жаннем

4. жва́вы, дзе́йны

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

aktywny

aktywn|y

1. дзейны;

~y członek organizacji — дзейны член (сябра) арганізацыі;

2. актыўны;

~a postawa — актыўная пазіцыя;

~y stosunek do życia — актыўныя адносіны да жыцця; актыўная жыццёвая пазіцыя;

~y tryb życia — актыўны лад жыцця

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

акты́ўны

(лац. activus)

1) дзейны, энергічны (напр а. удзельнік самадзейнасці);

2) які хутка развіваецца (напр. а. працэс у лёгкіх).

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)