су́ вязь , -і, мн. -і, -ей, ж.
1. Адносіны ўзаемнай залежнасці, абумоўленасці, агульнасці паміж чым-н.
С. навукі з вытворчасцю.
Прычынная с.
2. Цесныя зносіны паміж кім-, чым-н.
Гістарычныя сувязі народаў.
Не траціць сувязей са школай.
3. Любоўныя сувязі, сужыццё.
Быць у сувязі з кім-н.
4. мн. Блізкае знаёмства з кім-н. , якое дае магчымасць мець падтрымку, выгаду ў чым-н.
Мець сувязі ў медыцыне.
Надзейныя сувязі.
5. Зносіны з кім-, чым-н. , магчымасці такіх зносін, а таксама сродкі, пры дапамозе якіх ажыццяўляецца прыём і перадача інфармацыі.
С. з Мінскам.
Тэлеграфная с.
С. пры дапамозе спадарожніка Зямлі.
6. Сукупнасць устаноў, тэхнічных сродкаў і праграм, якія забяспечваюць зносіны на адлегласць (тэлефон, электронная пошта, тэлеграф і інш. ).
Паштовае аддзяленне сувязі.
Работнікі сувязі.
Мабільная с.
◊
У сувязі з чым — з прычыны чаго-н.
Спазнілася ў сувязі з дрэнным надвор’ем.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
быва́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е; незак.
1. Прыходзіць да каго-н. , наведваць каго-н.
Часта б. у гасцях.
2. Знаходзіцца, прысутнічаць дзе-н.
Мала б. дома.
3. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв. ). Здарацца, мець месца.
Маланка бывае і зімою.
4. 2 ас. адз. і мн. л.
быва́ й (це ). Форма развітання.
Бывайце, маладыя гады.
Бывайце здаровы.
◊
Як ні ў чым не бывала — як быццам нічога не здарылася.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
губля́ ць , -я́ ю, -я́ еш, -я́ е; незак. , каго-што.
1. Пазбаўляцца чаго-н. , пакідаючы невядома дзе па няўважлівасці.
Г. пальчаткі.
2. перан. Перастаць мець што-н. , валодаць чым-н.
Г. надзею.
Г. слых.
3. Марна траціць што-н.
Дарэмна г. час.
4. Збівацца з чаго-н. , не заўважаць чаго-н.
Г. сцежку.
|| зак. згубі́ ць , згублю́ , згу́ біш, згу́ біць; згу́ блены.
Лепей з разумным з., чым з дурным знайсці (прыказка).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
карыста́ цца , -а́ юся, -а́ ешся, -а́ ецца; незак. , чым.
1. Выкарыстоўваць для сваёй патрэбы.
К. газам.
К. гарадской бібліятэкай.
2. Выкарыстоўваць што-н. у сваіх інтарэсах, атрымліваць выгаду, карысць з чаго-н.
К. выпадкам.
К. чужой дабратой.
3. Мець што-н. (аўтарытэт, павагу, права і інш. ).
К. поспехам.
К. ўсімі правамі.
|| зак. пакарыста́ цца , -а́ юся, -а́ ешся, -а́ ецца (да 1 і 2 знач. ).
|| наз. карыста́ нне , -я, н. (да 1 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
е́ здзіць , е́ зджу, е́ здзіш, е́ здзіць; незак.
1. Рухацца ў розных напрамках на якім-н. транспарце.
Е. на трамваі.
Е. на веласіпедзе.
2. Бываць дзе-н. , наведваць каго-н. , прыязджаючы.
Е. у госці.
3. Умець кіраваць якімі-н. сродкамі перамяшчэння.
Е. на матацыкле.
4. Не мець устойлівасці, рухацца, соўгацца па чым-н. (разм. ).
Шкло ездзіць у аправе.
|| наз. язда́ , -ы́ , Д М -дзе́ , ж. (да 1—3 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пратэ́ кцыя ж. Protektió n f -, Gönnerschaft f -, Förderung f -;
мець пратэ́ кцыю gute Bezí ehungen há ben; den Papst zum Vé tter há ben (іран. )
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
каштава́ ць I (мець цану , вартасць ) kó sten vi ; wert sein;
◊
чаго́ б гэ́ та ні каштава́ ла kó ste es, was es wó lle
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
круці́ цца
1. sich dré hen;
2. (пра пыл ) wí rbeln vi ;
3. (мець шмат клопату ) á lle Hände voll zu tun há ben
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
ве́ рыцца , ‑рыцца; безас. незак. , каму-чаму ( звычайна з адмоўем ) .
Мець пачуццё ўпэўненасці ў верагоднасць чаго‑н. [Адзін з чырвонаармейцаў:] — Зусім не верыцца.., што ёсць яшчэ дзесь на свеце паны і здзек чалавека над чалавекам. Чорны . Руды наш стаў дабёр і гладак, Не верыцца, што ёсць і косці. Крапіва .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
узаемасу́ вязь , ‑і, ж.
Узаемная сувязь; сувязь паміж дзвюма і больш асобамі, арганізацыямі, з’явамі і пад. Узаемасувязь зместу і формы. □ Каб разграміць такі гарнізон, неабходна было мець добрую ўзаемасувязь і зладжанасць груп. Карпюк . В. Бялінскі падкрэсліваў шчыльную ўзаемасувязь, якая існуе паміж думкай і словам. Юрэвіч .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)