таталіза́тар, ‑а, м.

1. Механічны лічыльнік на скачках, які паказвае грашовыя стаўкі на таго ці іншага каня, а таксама бюро, якое прымае стаўкі і аддае выйгрыш.

2. Гульня на грошы на скачках.

[Фр. totalisateur.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

То́рнуць ’штурхнуць, піхнуць’ (Юрч., Жд. 2), ’ткнуць, даць’ (Юрч., Жд. 3, Сл. ПЗБ), ’апусціць, усадзіць’ (Сл. ПЗБ), ’аддаць грошы’ (гарад., Нар. ск.). Відаць, дзеяслоў на ‑ну‑ ад імітатыва тор 3 (гл.); менш верагодна ад торкнуць (гл.), шляхам спрашчэння спалучэння зычных у сярэдзіне слова.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Ахэ́лік ’кухталь’ (Яўс.). Фанетыка сведчыць пра запазычанне; магчымыя крыніцы ў аргатычных словах, параўн. ням. арг. Cheilek ’пай з крадзенага, грошы’, ідыш chajlik ’доля, пай’ з ст.-яўр. cheluka ’пай’, сляды пераасэнсавання ў выразе даць у хэйлік ’даць у каршэнь’ (слаўг., Яшкін, вусн. паведамл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

цыркулява́ць эк., тс. перан. zirkulíeren vi; in Úmlauf sein (пра грошы); біял. úmlaufen* vi (s) (пра кроў)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

gotówka

gotówk|a

ж. наяўныя грошы; гатоўка;

~а w kasie — касавая наяўнасць;

płacić ~ą — плаціць наяўнымі грашыма;

sprzedać za ~ę — прадаць за наяўныя грошы

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

Пенязі (гіст.), ст.-бел. пенези ’грошы’ (Жыв. НС), пе́нязь ’дробная манета ў Польшчы ў XI–XIII стст.’ (Гарб.), укр. пе́нязь ’шэлег, паўгроша’, польск. pieniądz, н.-луж. péńez, в.-луж. pjenjez(e), чэш. peníz, славац. peniaz ’манета’, славен. pẹ̑nez ’тс’, серб.-харв. pjȅnez, pȉnezi ’грошы’, балг. пе́нез ’манета для маніста’, ст.-слав. пѣнѧѕь ’дынарый’. Прасл. *pěnędzь — запазычанне (пасля VIII ст. н. э.) са ст.-в.-ням. pfenni(n)g, pfending ’(сярэбраная) манета’ < лац. pannus ’кавалак, штука тавару’ < і.-е. *pan‑ ’кавалак палатна’, *(s)pen‑ ’прасці’. Наяўнасць ‑ě‑ замест ‑e‑ Мее (Études, 184) тлумачыць як падаўжэнне — кампенсацыя nn‑ > n. Іншыя версіі гл. Фасмер (233–234), Бязлай (3, 24), Махэк₂ (443).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

salt away, salt down

а) засыпа́ць со́льлю, марынава́ць

б) Sl. зьбіра́ць, запа́сіць (гро́шы)

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

вы́даткаваць сов. израсхо́довать, издержа́ть; истощи́ть; затра́тить, истра́тить; потреби́ть;

в. гро́шы — израсхо́довать (издержа́ть, затра́тить, истра́тить) де́ньги;

в. запа́сы — израсхо́довать (истощи́ть) запа́сы

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ператра́ціць сов., в разн. знач. перетра́тить;

~ціў дзе́сяць ты́сяч рублёў — перетра́тил де́сять ты́сяч рубле́й;

усе́ гро́шы ~ціў — все де́ньги перетра́тил

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

утаі́ць сов.

1. (сохранить в тайне) утаи́ть, скрыть;

у. пра́ўду — утаи́ть (скры́ть) пра́вду;

2. (присвоить) утаи́ть;

у. гро́шы — утаи́ть де́ньги

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)