перабудава́ць, ‑дую, ‑дуеш, ‑дуе; зак., што.

1. Унесці змены ў будову чаго‑н., пабудаваць іначай. Перабудаваць прадпрыемства. □ Неўзабаве зноў прыехаў малады цясляр. — Трэба, — кажа, — дом нанава перабудаваць. Іначай нічога не будзе. Якімовіч.

2. Унесці змены ў сістэму, арганізацыю, парадак чаго‑н. Перабудаваць працу школы. Перабудаваць кіраўніцтва прамысловасцю. Перабудаваць лекцыю. □ [Пауль] прачытаў гэтыя словы па-руску, пераклаў на нямецкую мову, перабудаваў нямецкі сказ так, каб ён гучаў найбольш прыгожа. Шамякін. // Змяніць карэнным чынам. Перабудаваць свет. Перабудаваць жыццё.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

паэ́ма, ‑ы, ж.

1. Вялікі вершаваны твор з апавядальным або лірычным сюжэтам. Лірычная паэма. □ У першапачатковы варыянт паэмы «Сцяг брыгады» была ўключана невялікая песня-легенда пра музыку-цымбаліста. Гіст. бел. сав. літ.

2. перан. Пра што‑н. прыгожае, велічнае, незвычайнае. Нашы дні — паэмы-былі, Сказ нідзе нячуты. Колас. Сама ты, радзіма, жывая паэма. Глебка.

3. Музычны твор свабоднай формы з лірычным зместам. У канцэртах аркестра гучалі ўсе сімфоніі Чайкоўскага, яго ўверцюры, паэмы. «Беларусь».

[Грэч. póiēma.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

сі́нтаксіс, ‑а і ‑у, м.

1. ‑у. Уласцівыя пэўнай мове спосабы спалучэння слоў у словазлучэнні і сказы, а таксама раздзел граматыкі, які вывучае сказ і спосабы спалучэння слоў у сказе. Асноўнымі раздзеламі граматыкі з’яўляюцца марфалогія і сінтаксіс. Граматыка. // Сукупнасць сінтаксічных з’яў, характэрных для твораў таго ці іншага пісьменніка. Намагаючыся арганічнага сплаву лірычнай, эмацыянальнай плыні з бытавой, апісальнай, Янка Брыль стварае ў рамане свой сінтаксіс. Юрэвіч.

2. ‑а. Кніга, падручнік, прысвечаныя вывучэнню дадзенага аддзела граматыкі.

[Грэч. syntaxis.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

temporal [ˈtempərəl] adj.

1. све́цкі; людскі́;

thelords temporal све́цкія чле́ны пала́ты ло́рдаў

2. часо́вы, міну́чы;

the temporal and the eternal тле́ннае і ве́чнае;

a temporal pause ling. тэмпара́льная па́ўза;

a temporal clause ling. дада́ны сказ ча́су

3. anat. скро́невы;

a temporal vein скро́невая ве́на

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

translate [trænzˈleɪt] v.

1. пераклада́ць; пераклада́цца;

translate into English пераклада́ць на англі́йскую мо́ву;

This sentence doesn’t translate well. Гэты сказ добра не перакладаецца.

2. тлума́чыць;

I translated her silence as assent. Я зразумеў яе маўчанне як згоду.

3. перайна́чваць, ператвара́ць;

translate promises выко́нваць абяца́нні

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

МАЛДАБАСА́НАЎ (Калый Малдабасанавіч) (н. 28.9.1929, сяло імя Калініна Нарынскай вобл., Кыргызстан),

кіргізскі дырыжор, кампазітар, педагог. Нар. арт. СССР (1979). Герой Сац. Працы (1991). Скончыў Маскоўскую кансерваторыю (1954), Кірг. ін-т мастацтваў (1973). З 1954 дырыжор, у 1966—73 гал. дырыжор Кірг. т-ра оперы і балета. З 1975 выкладае ў Кірг. ін-це мастацтваў (з 1984 праф., рэктар). Пад яго муз. кіраўніцтвам у Кірг. т-ры пастаўлены оперы «Манас» У.Уласава, А.Малдыбаева і У.Ферэ, «Невядомы салдат» К.Малчанава, «Атэла» Дж.Вердзі, «Барыс Гадуноў» М.Мусаргскага, балеты «Асель» Уласава і «Легенда аб каханні» А.Мелікава і інш. Сярод твораў: балетараторыя «Мацярынскае поле» (паст. 1974) і балет «Сказ пра Манкурт» (паст. 1986; абодва паводле Ч.Айтматава), вак.-сімф., сімф. і камерна-інстр. творы; хары, рамансы, песні і інш. Дзярж. прэмія СССР 1976.

т. 10, с. 16

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

дзі́ўна

1. нареч. стра́нно, удиви́тельно; непостижи́мо, неви́данно, дико́винно, мудрено́;

2. безл., в знач. сказ. стра́нно, удиви́тельно; непостижи́мо, чудно́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

гато́ва

1. нареч. гото́во;

2. в знач. безл. сказ. гото́во;

раз-два і г. — раз-два и гото́во

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

гато́вы

1. в разн. знач. гото́вый, гото́в;

2. в знач. сказ. гото́в;

я ўжо г. — я уже́ гото́в

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

кры́ўдна нареч.

1. оби́дно;

2. в знач. безл. сказ. оби́дно;

ніко́му не было́ к. — никому́ не́ было оби́дно

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)