1.накаго-што і без дап. Ідучы, выпадкова на каго‑, што‑н. наткнуцца, натрапіць, убачыць каго‑, што‑н. Неяк пад восень, на тарфяным балоце, ноччу .. [Казя] набрыла на поўную вады [яму]...Брыль.І ў цяньку пад плотам я набрыў на хлопчыка, які соладка спаў.Пестрак.— Хадзем адсюль, а то яшчэ хто набрыдзе, сорамна будзе, — сказала Галя.Сабаленка.//перан.; без дап. З’явіцца, узнікнуць. Зноў набрылі тыя неспакойныя думы: а каб чаго не выйшла?Броўка.
2.безас.Разм.Прыйсці ў нейкай колькасці. Украінцаў тут гурма Й Старобінцаў нашых Набрыло, як на кірмаш, На багнаву пашу.Купала.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
1.зкаго-чаго, каму-чаму і без дап.Прыйсці ў здзіўленне, здзівіцца. Міколка падзівіўся з дзеда, з яго незвычайнай спрытнасці.Лынькоў.Косця зірнуў у той бок, дзе працавала Марынка, і падзівіўся яе смеласці.Шыцік.— А братка ж ты мой! — ціха падзівіўся нехта.Чорны.
2.накаго-што, здадан.сказам і без дап. Паглядзець са здзіўленнем, захапленнем або з цікавасцю. Суседзі не раз прыходзілі падзівіцца на такі незвычайны ўраджай.Новікаў.Выйду я на ўзгорак, Стану, падзіўлюся, Песняю зальюся.Трус.Пры беразе тоўпілася нямала народу, былі тут дарослыя і дзеці — ведама, каму не цікава падзівіцца, як рака.. скідвае з сябе ледзяное покрыва.Хадкевіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
парашы́ць, ‑рашу, ‑рашыш, ‑рашыць; зак., што, начым і зінф.
Разм.
1. Прыняць якое‑н. рашэнне, рашыць, вырашыць. Гадзіны праз дзве маці парашыла паглядзець, што робіць яе сын, бо ніякіх гукаў з пакоя не чулася.Арабей.[Домна:] — От, сынок, што мы тут парашылі. Трэба табе падалей адсюль схавацца.Асіпенка.Усё астатняе Стасіка ўжо не цікавіла. Ён не чуў, пра што гаварылі хлопцы далей, на чым яны парашылі.Няхай.
2. Падумаўшы, разважыўшы, прыйсці да якога‑н. вываду, заключэння. — Значыцца, чалавек прыходзіў не на гэты востраў, а на наш, — парашылі хлопцы.Маўр.Але па тым, як страляніна гусцела і набліжалася, .. Пракоп цвёрда парашыў, што немцы адыходзяць.Якімовіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыду́маць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., што.
1. Думаючы, раздумваючы, прыйсці да якога‑н. рашэння; здагадацца зрабіць што‑н.; выдумаць. Думалі, думалі хлопцы, як выкрасці кажух. Нічога не прыдумалі, як толькі расперазаць яго і лёгенька сцягнуць.Колас.Маёр не здолеў прыдумаць нічога іншага, апроч лабавога ўдара.Брыль.// Стварыць што‑н. у думках, вынайсці. Прыдумаць мелодыю. □ Сцяг сама Галіна пашыла і на ім лозунг, які прыдумалі разам усе, вось тут жа на бярвенні каля клеці.Галавач.— Гэта — праект новай міны. Наш Сёмка прыдумаў.Брыль.Восень пакуль — не прыдумаеш лепшай.Мележ.
2. Выдумаць тое, чаго не было на самай справе. — Ты хаця не прыдумай чаго. — Нашто мне прыдумваць, калі гэта праўда.Галавач.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
размя́кнуць, ‑ну, ‑неш, ‑не; пр. размяк, ‑ла; зак.
1. Стаць мяккім. Пад поўдзень асфальт на вуліцы размяк і ўспацеў чорнымі кроплямі смалы.Гарбук.Хутка .. дарога размякла, ператварыўшыся ў густую кашу, і машына спынілася.Сіняўскі.
2.перан. Стаць вялым, расслабіцца (пра фізічны стан чалавека). Пасля доўгай непагадзі сонца здавалася такім цёплым, пяшчотным, што людзі размяклі і паступова паснулі.Маўр.
3.перан.Прыйсці ў стан душэўнай чуллівасці, стаць ласкавым, добрым. Паходня завагаўся: можна было прайсці праз парк, але і там, як і на гэтай вуліцы, пачне прыгадвацца на кожным кроку мінулае — расхвалюешся, размякнеш.Хадкевіч.[Алесь] размяк. Узяў .. [Майку] далонямі за галаву. — Ты ... не плач, — сказаў ён. — Не трэба.Караткевіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шкля́нка, ‑і, ДМ ‑нцы; Рмн. ‑нак; ж.
Шкляная пасудзіна цыліндрычнай формы, без ручкі, прызначаная для піцця. — Распранайцеся ж ды сядайце за стол, — звярнулася гаспадыня да госця, а сама расстаўляла шклянкі і сподкі, увіхаючыся каля стала.Колас.Гардзей прыносіць новую пляшку і да краю налівае Ігнатаву шклянку.Мележ.// Змесціва такой пасудзіны, колькасць вадкасці або рэчыва, якая ў яе ўмяшчаецца. Калі .. [бацька] выпіў кампот, жанчына наліла яшчэ шклянку і толькі тады пачала размову: — Да Наташы Віктар хоча прыйсці на Новы год.Навуменка.Павел адставіў ад сябе шклянку чаю і запытаў: — А няўжо гэта мае нейкія адносіны да снедання?Гроднеў.
•••
Бура ў шклянцы вадыгл. бура.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
geráten*IIvi(s)
1) тра́піць, папа́сці, апыну́цца;
in éine Fálle ~ папа́сці ў па́стку (тс.перан.);
in die Klémme ~ папа́сці ў бяду́ [у ця́жкае стано́вішча];
aus den Schíenen ~ сысці́ з рэ́ек;
auf den Éinfall ~ натра́піць на ду́мку
2) прыйсці́ (y які-н. стан);
in Verzwéiflung ~прыйсці́ ў адча́й;
in Wut ~ раз’ю́шыцца;
in Vergéssenheit ~ забыва́цца;
áußer sich (D) ~ выхо́дзіць з сябе́, злава́цца;
in Schúlden ~ ула́зіць у даўгі́;
in Brand ~ загарэ́цца
3) удава́цца;
séine Árbeit ist gut geráten яго́ рабо́та ўдала́ся
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
verfállen*vi(s)
1) прыхо́дзіць да заняпа́ду;
in éinen Féhler ~ памыля́цца;
auf den Gedánken ~прыйсці́ да ду́мкі
2) слабе́ць (пра хворага)
3) фін. канча́цца (пра тэрмін);
der Wéchsel ist ~ тэ́рмін вэ́ксаля ско́нчыўся
4) (D) перахо́дзіць ва ўлада́нне (да каго-н.), дастава́цца (каму-н.);
er ist séinem Freund ganz ~ ён ца́лкам пад ула́дай [уплы́вам] свайго́ ся́бра
5) (D) быць асу́джаным (на смерць і г.д.)
6) (in A) упада́ць (у роспач і г.д.);
in Zorn ~прыйсці́ ў лю́тасць, раз’ю́шыцца
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
przyjść
przy|jść
зак.
1.прыйсці;
~jdę jutro — я прыйду заўтра;
~szedł czas — прыйшла пара, прыйшоў час;
2. дайсці;
jakby ~szło co do czego — калі б што да чаго дайшло;
~jść do wniosku — прыйсці да высновы;
~jść do grosza — узбіцца на капейку; нажыць грошай;
~jść do słowa — атрымаць слова;
~jść do rozumu — узяцца за розум;
~jść do zdrowia — ачуняць, паправіцца;
~szło mi do głowy ... — мне прыйшло ў галаву...;
co ci z tego ~jdzie? — якая табе з гэтага будзе карысць?
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
дапамо́гаж. Hílfe f -, Unterstützung f -, -en, Béistand m -(e)s, -stände;
прыйсці́ на дапамо́гу zu Hilfe kómmen*;
з дапамо́гайчаго-н. mit Hílfe von (D), durch (A), míttels (G);
ху́ткая дапамо́гаérste Hílfe (пры няшчасных выпадках);
грашо́вая дапамо́га finanziélle Hílfe;
дапамо́га па інвалі́днасці Invalídenunterstützung [ınva-];
◊
пада́ць руку́ дапамо́гі hílfreich sein; únter die Árme gréifen*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)