падыманне водаў з глыбіняў у верхнія слаі акіяна, мора. Выклікаецца ўстойлівымі вятрамі, што зганяюць паверхневыя воды ў адкрытае мора, на месца якіх падымаюцца воды слаёў, што ляжаць ніжэй, а таксама пасатнымі і ўсх. памежнымі цячэннямі ў Атлантычным, Ціхім і інш. акіянах. Асабліва актыўны ў прыбярэжных зонах, дзе вада падымаецца з глыбіняў 100—300 м. Агульная пл. пастаяннага апвелінгу складае 1 млн.км² пры сярэдняй вертыкальнай скорасці падняцця водаў 1 м/сут. З цыркуляцыяй акіянскіх водаў у працэсе апвелінгу звязваюць утварэнне некаторых радовішчаў карысных выкапняў (напр., фасфарытаў), размяшчэнне багатых прамысл. раёнаў акіяна.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Дуна́й агульная назва вялікай ракі ў беларусаў’ (Яшкін), рус.дыял.дуна́й ’ручаёк з-пад зямлі’, укр.дуна́й ’разліў вады’, польск.дыял.dunaj ’далёкая незнаёмая рака, мора’. Ад уласнай назвы ракі Дунай; гл. Фасмер, 1, 553 (да тлумачэння ўласнай назвы Дунай гл. Трубачоў, Эт. сл., 5, 156–157). Параўн. яшчэ Брукнер, 103.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
estuary
[ˈestʃueri]
n., pl. -aries
1) шыро́кае ву́сьце ракі́
2) ву́сьце ў мо́ра
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
inland
[ˈɪnlənd]
adj.
нутраны́; адда́лены ад мо́раабо́ мяжы́
inland trade — нутраны́ га́ндаль
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
shore
[ʃɔr]
n.
1) бе́раг мо́ра, во́зера
2) су́ша, зямля́f.
•
- off shore
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
біяцы́кл
(ад бія- + цыкл)
самая буйная адзінка расчлянення біясферы (суша, мора, унутраныя вадаёмы); падраздзяляецца на біяхоры.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
дэпрэ́сія2
(лац. depressio = паніжэнне, паглыбленне)
участак зямной паверхні, які ляжыць ніжэй узроўню мора (параўн.крыптадэпрэсія).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
марэо́граф
(ад лац. mare = мора + -граф)
прыбор для рэгістрацыі змянення ўзроўню вады ў моры, возеры, рацэ.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
партула́ны
(іт. portulano)
марскія навігацыйныя карты 13—16 ст. з падрабязным апісаннем берагавой паласы Міжземнага мора.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
у́льва
(н.-лац. ulva)
зялёная водарасць сям. улотрыксавых; служыць кормам для многіх насельнікаў мора; марская салата.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)