сажа́ть несов., в разн. знач. саджа́ць, садзі́ць;
сажа́ть цветы́ саджа́ць (садзі́ць) кве́ткі;
сажа́ть госте́й за стол саджа́ць (садзі́ць) гасце́й за стол;
сажа́ть кого́-л. за рабо́ту саджа́ць (садзі́ць) каго́-не́будзь за рабо́ту;
сажа́ть в тюрьму́ саджа́ць (садзі́ць) у турму́;
сажа́ть хле́бы в печь саджа́ць (садзі́ць) хлеб у печ;
сажа́ть насе́дку саджа́ць квакту́ху; см. сади́ть 1;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
поднести́ сов.
1. падне́сці;
поднести́ ру́копись к све́ту падне́сці ру́капіс да святла́;
поднести́ ребёнка к окну́ падне́сці дзіця́ да акна́;
поднести́ ве́щи к по́езду падне́сці рэ́чы да цягніка́;
2. (угостить) пачастава́ць (чым); (подать) пада́ць (што);
3. (подарить) падары́ць; даць гасці́нца;
поднести́ цветы́ падары́ць кве́ткі;
поднести́ что́-л. в пода́рок падары́ць што-не́будзь, даць яко́га-не́будзь гасці́нца;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыхілі́цца сов.
1. пригну́ться, приклони́ться;
кве́ткі ~лі́ліся да до́лу — цветы́ пригну́лись (приклони́лись) к земле́;
2. (да чаго) прислони́ться (к чему);
п. да дрэ́ва — прислони́ться к де́реву;
3. (да каго, чаго) прижа́ться (к кому, чему), припа́сть (к кому, чему), прильну́ть (к кому, чему);
дзяўчы́нка ~лі́лася да сястры́ — де́вочка прижа́лась (припа́ла, прильну́ла) к сестре́;
4. (да каго) почу́вствовать расположе́ние (к кому)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
акно́ (мн. во́кны) ср., в разн. знач. окно́;
у на́шым пако́і два акны́ — в на́шей ко́мнате два окна́;
на акне́ стая́ць кве́ткі — на окне́ стоя́т цветы́;
а. ў жыццё — окно́ в жизнь;
а. памі́ж во́блакамі — окно́ ме́жду облака́ми;
а. памі́ж уро́камі — окно́ ме́жду уро́ками;
а. ў бало́це — окно́ в боло́те;
○ глухо́е а. — глухо́е окно́;
◊ не то́лькі све́ту, што ў акне́ — свет (не) кли́ном сошёлся
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
крану́ць сов.
1. (дотронуться) тро́нуть, заде́ть, косну́ться (чего);
к. каго́-не́будзь за плячо́ — тро́нуть кого́-л. за плечо́; косну́ться чьего́-л. плеча́;
2. (с места) тро́нуть, дви́нуть;
3. перен. (вызвать глубокое чувство) тро́нуть;
яго́ апавяда́нне ~ну́ла нас — его́ расска́з тро́нул нас;
4. (попортить) тро́нуть;
маро́з ~ну́ў кве́ткі — моро́з тро́нул цветы́;
◊ па́льцам не к. — (каго) па́льцем не тро́нуть (кого);
к. за жыво́е — заде́ть за живо́е;
не к. валаска́ — не тро́нуть волоска́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пропа́сть сов. прапа́сці, мног. папрапада́ць; (исчезнуть — ещё) зні́кнуць; (утратиться — ещё) адпа́сці; (погибнуть — ещё) згі́нуць, загі́нуць;
пропа́ли докуме́нты прапа́лі (зні́клі) дакуме́нты;
зре́ние пропа́ло зрок прапа́ў;
охо́та пропа́ла ахво́та адпа́ла;
цветы́ пропа́ли от моро́за кве́ткі прапа́лі (згі́нулі) ад маро́зу;
мно́го вре́мени у меня́ пропа́ло да́ром шмат ча́су ў мяне́ прапа́ла дарма́;
пропа́сть бе́з вести прапа́сці (згі́нуць) без ве́сткі;
◊
пиши́ пропа́ло! пішы́ прапа́ла!;
или пан, или пропа́л погов. ці (або́) пан, ці (або́) прапа́ў;
пропади́ про́падом! згінь-прападзі́!
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
любі́ць несов., в разн. знач. люби́ть; (быть расположенным — ещё) жа́ловать;
л. радзі́му — люби́ть ро́дину;
л. пра́цу — люби́ть труд;
л. дзяўчы́ну — люби́ть де́вушку;
л. сям’ю́ — люби́ть семью́;
л. пагавары́ць — люби́ть поговори́ть;
кве́ткі лю́бяць святло́ — цветы́ лю́бят свет;
нача́льства яго́ не ве́льмі лю́біць — нача́льство его́ не о́чень жа́лует;
◊ хто каго́ лю́біць, той таго́ чу́біць — посл. ми́лые браня́тся — то́лько те́шатся;
воўк саба́кі не баі́цца, але звя́гі не лю́біць — посл. волк соба́ки не бо́ится, но ла́я не лю́бит;
лю́біш ката́цца, любі́ і са́начкі вазі́ць — посл. лю́бишь ката́ться, люби́ и са́ночки вози́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
свёртывать несов.
1. (скатывать) скру́чваць;
свёртывать бума́гу в тру́бку скру́чваць папе́ру ў тру́бку;
свёртывать папиро́су скру́чваць папяро́су;
2. (заворачивать с краёв) зго́ртваць;
цветы́ на́чали свёртывать свои́ лепестки́ кве́ткі пачалі́ зго́ртваць свае́ пялёсткі;
3. перен. (суживать, ограничивать деятельность) зго́ртваць; (сокращать) скарача́ць;
свёртывать произво́дство зго́ртваць (скарача́ць) вытво́рчасць;
свёртывать шта́ты скарача́ць шта́ты;
4. воен. (перестраивать в глубину) перастро́йваць, перашыхто́ўваць;
5. (поворачивать в сторону, придавать другое направление) зваро́чваць, збо́чваць;
6. перен. (менять тему разговора) зваро́чваць;
7. (вывихивать) разг. зваро́чваць, выві́хваць;
8. (сбивать на сторону) разг. зваро́чваць, збіва́ць;
9. (вертя, портить) разг. скру́чваць; см. сверну́ть 1—8, 10;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
живо́й
1. в разн. знач. жывы́;
живы́е цветы́ жывы́я кве́ткі;
живо́й вес жыва́я вага́;
живо́й язы́к жыва́я мо́ва;
2. (проворный, быстрый) жва́вы, руха́вы;
о́чень живо́й ребёнок ве́льмі жва́вае (руха́вае) дзіця́;
3. (деятельный) дзе́йны;
принима́ть живо́е уча́стие в рабо́те прыма́ць дзе́йны ўдзел у рабо́це;
4. (оживлённый) жва́вы, бо́йкі;
жива́я бесе́да жва́вая (бо́йкая) гу́тарка;
5. (выразительный) выра́зны, я́ркі;
живо́е изложе́ние я́ркі перака́з (вы́клад);
◊
жива́я вода́ фольк. жыва́я вада́;
ни жив ни мёртв ні жывы́ ні мёртвы;
на живу́ю ни́тку на жыву́ю ні́тку;
заде́ть за живо́е крану́ць за жыво́е;
ни одно́й живо́й души́ ні адно́й жыво́й душы́;
живо́го ме́ста нет жыво́га ме́сца няма́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ірва́ць
I несов.
1. в разн. знач. рвать;
і. кве́ткі — рвать цветы́;
і. зу́бы — рвать зу́бы;
2. (изнашивать до дыр) рвать, трепа́ть;
3. (производить взрыв чего-л.) рвать, взрыва́ть;
і. лёд — рвать (взрыва́ть) лёд;
4. (лён, коноплю) тереби́ть;
5. (прекращать отношения) рвать, порыва́ть;
6. (раздирая на части, умерщвлять) рвать; разрыва́ть; терза́ть;
7. (о нарыве) рвать, нарыва́ть;
па́лец ірве́ — па́лец рвёт (нарыва́ет);
8. (незаконно или недобросовестно получать, приобретать) рвать, урыва́ть;
9. (резким движением разделять на части) рвать, разрыва́ть;
і. вяро́ўку — рвать (разрыва́ть) верёвку;
10. прост. (дружно, энергично выполнять работу и т.п.) рвать, налега́ть, нажима́ть;
11. (резко устремляться) рвать;
і. з ме́сца — рвать с ме́ста
II несов., безл. (тошнить) рвать
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)