самарда́к, ‑а, м.

Разм.

1. Груб. Удар па твары. Даць самардака.

2. Хвароба ў роце, пры якой баляць сківіцы. Самардак у роце — есці нельга.

3. Пануры, упарты, маўклівы чалавек. Глядзіць спадылба, як той самардак.

4. Упартасць, маўклівасць. Трэба самардака выгнаць з яго.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

oporność

ж.

1. упартасць;

2. тэх. супраціўленне

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

perseverance [ˌpɜ:sɪˈvɪərəns] n. (in, with) упа́ртасць, насто́йлівасць;

Mary has shown great perseverance in trying to overcome the handicap. Мэры праявіла вялікую настойлівасць, спрабуючы пераадолець перашкоду.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

Trotz m -es упа́ртасць;

zum ~ назло́;

~ bíeten* дава́ць адпо́р

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

самаво́льства н. Éigensinn m -(e)s, Éigenmächtigkeit f -, Éigenwille m -ns; Stárrsinn m, Stárrköpfigkeit f - (упартасць)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Zähheit f -, Zähigkeit f -

1) жо́рсткасць

2) вя́зкасць

3) упа́ртасць, трыва́ласць

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

upór, uporu

м. упартасць; настойлівасць;

z uporem — з настойлівасцю; упарта

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

Нату́ра ’характар’ (Яруш., Некр., Бяльк., Пятк. 2, Сл. ПЗБ, ТС), ’прырода, характар’ (Рам., Гарэц.), ’упартасць’ (Нас.), ст.-бел. натура ’прырода; характар’ (1580 г.) < ст.-польск. natura (з 1461 г.) < лац. natura ’прырода, характар і інш.’ (Булыка, Лекс. запазыч., 139). Гл. таксама Кюнэ (Poln., 90), які лічыць сучаснае бел. натура запазычаннем з польскай.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

przekora

ж.

1. упартасць; перакора;

2. м. / ж.(пра чалавека) упарты; упартая

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

Stárrheit f -

1) нерухо́масць

2) цвёрдасць, непахі́снасць, упа́ртасць

3) закасцяне́ласць, нерухо́масць

4) жо́рсткасць (характару)

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)