му́лка, безас., у знач. вык.
Цвёрда.
М. сядзець.
◊
Мякка сцеле, ды мулка спаць — ужыв. ў дачыненні да таго, хто добры на словах, а не на справе.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
напро́ці, прысл. і прыназ. (разм.).
1. прысл. Тое, што і насупраць, насупроць.
Сядзець н.
2. прыназ. з Р. Прама перад кім-н.
Сын сядзеў н. бацькі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
заці́шак, -шку, м.
1. Ціхае, затуленае ад ветру месца.
Схавацца ў з.
2. перан. Утульнае, адасобленае ад шуму месца.
Не мог сядзець у зацішку, калі таварышы ваююць.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
галышо́м, прысл.
Разм. Будучы голым, без вопраткі. Сядзець галышом.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ЗАДЫ́ШКА,
парушэнне частаты, рытму і глыбіні дыхання, якое суправаджаецца няхваткай паветра. Пры хваробах сэрца З. бывае ад фіз. нагрузкі, потым і ў спакоі, асабліва ў гарыз. становішчы (хворыя павінны сядзець). Прыступы рэзкай З. (найчасцей ноччу) пры хваробах сэрца — праяўленне астмы сардэчнай. У гэтых выпадках З. інспіраторная (цяжкі ўдых). Экспіраторная З. (цяжкі выдых) бывае пры звужэнні прасвету дробных бронхаў і бранхіёл (напр., пры астме бранхіяльнай) ці пры нізкай эластычнасці лёгачнай тканкі (напр., пры хранічнай эмфіземе лёгкіх). Мазгавая З. ўзнікае пры раздражненні дыхальнага цэнтра (пухліны, кровазліцці і інш.).
т. 6, с. 499
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Пос́едам: сядзець поседам ’доўга, не ўставаючы, сядзець’ (ТСБМ). Ад пасядзець, сядзець (гл.), параўн. польск. posiad ’прысест, пасяджэнне’. Экспрэсіўнае ўтварэнне тыпу подбегам бегчы, поедам есці і пад.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
дамасе́д, -а, М -дзе, мн. -ы, -аў, м.
Чалавек, які любіць сядзець дома, мала бывае на людзях.
Ён апошнія гады зрабіўся дамаседам.
|| ж. дамасе́дка, -і, ДМ -дцы, мн. -і, -дак.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
заду́ма, -ы, мн. -ы, -ду́м, ж.
1. Тое, што задумана, намечана, намеры.
Стратэгічная з.
Здзяйсненне задумы.
2. Закладзены ў творы сэнс, ідэя.
Творчая з. аўтара.
3. Задуменнасць, заклапочанасць.
Сядзець у задуме.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
зве́сіць, зве́шу, зве́сіш, зве́сіць; зве́шаны; зак., што.
Трымаючы ў вісячым стане, апусціць уніз.
Вярба звесіла галіны над вадой.
Сядзець, звесіўшы ногі (не дастаючы да падлогі, зямлі).
|| незак. зве́шваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
няёмка, безас., у знач. вык.
1. Пра адчуванне нязручнасці, невыгоды, выкліканых чым-н.
Было н. сядзець.
2. Пра пачуццё збянтэжанасці, сораму, якое перажывае хто-н.
Ёй стала н. ад такіх слоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)