zakatarzyć się
зак. схапіць насмарк; прастыць
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
«ЖУРАВЕ́ ЛЬ »,
бел. танец-гульня. Некалькі дзяўчат танцуюць і спяваюць, інш. ахоўваюць іх ад «жураўлёў» (хлопцаў). Калі хлопцы лавілі дзяўчат, спявалі ўсе разам (запіс А.Я.Васільевай, 1879). У запісе П.М.Шпілеўскага (1853) выканаўцы павольна падымаюць то правую, то левую нагу, імітуючы крокі жураўля. У цэнтры круга ходзіць хлопец — «журавель». Калі пары кружацца, ён імкнецца выхапіць якую-н. дзяўчыну з рук кавалера. Калі дзяўчаты закрычаць: «Хапай, журавель!» — ён павінен схапіць за руку дзяўчыну і станцаваць з ёй адзін круг. «Жураўлём» у крузе застаецца хлопец без пары. У танцах і гульнях пра жураўля выяўляюцца стараж. вераванні ў культ птушак (жывёльны татэмізм ).
Ю.М.Чурко .
т. 6, с. 450
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
seize (up)on
а) схапі́ ць што
б) завало́ даць чы́ м
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
абра́ знік , ‑а, м.
Разм. Тое, што і абражальнік. Маці ледзь управілася схапіць хлопчыка за руку і адабраць гайку, якую ён хацеў шыбнуць у абразніка. Шамякін .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
схваці́ ць , схвачу, схваціш, схваціць; зак. , каго-што .
Тое, што і схапіць . Чалавек паспешна схваціў пад паху шапку і жакетку і баязліва выскачыў за дзверы. Чорны .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
схо́ плівацца , ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; незак.
1. Незак. да схапіцца (у 3, 5 і 7 знач.).
2. Зал. да схопліваць (гл. схапіць у 4, 6 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
claw 2 [klɔ:] v.
1. дра́ паць, драць, раздзіра́ ць, (і)рва́ ць
2. схапі́ ць , схваці́ ць (кіпцюрамі, лапамі )
3. пра́ гна хапа́ ць (рукой ); заграба́ ць (грошы )
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
падхапі́ ць , -хаплю́ , -хо́ піш, -хо́ піць; -хо́ плены; зак.
1. каго-што . Падтрымаць, падняць, трымаючы знізу, схапіць (злавіць тое, што падае).
П. сумку.
П. саслабелую старую.
Імклівая вада падхапіла човен.
2. каго-што . Рэзкім, паспешлівым рухам узяць, прыхапіць мімаходам.
Хлопец падхапіў дзяўчыну і закружыўся ў танцы.
3. перан. , штосхапіць , захварэць (разм. ).
П. запаленне лёгкіх.
4. перан. , што-н. зробленае, пушчанае ў ход іншым, прадоўжыць пачатае другім (разм. ).
П. чужую ідэю.
5. што . Пачаць падпяваць.
Весела п. песню.
6. перан. , што-н. дасягненне.
П. пачын.
|| незак. падхо́ пліваць , -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
упо́ л , прысл.
Разм. Пасярэдзіне. Клунак перавязаны ўпол. □ Пнёў .. [у садзе] было шмат, а іншыя дрэвы зломаны ўпол і ўжо абраслі маладымі парасткамі. Кулакоўскі .
•••
Узяць (схапіць ) упол каго гл. узяць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Паха́ пываць ’быць крыху падобным’ (Юрч. ). Да хапа́ ць (гл.) у сэнсе ’схапіць трохі рыс падабенства’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)