поно́ска
1. прост. но́шка, -кі ж.;
2. охотн. (уменье собаки) падно́ска, -кі ж.; (подносимый предмет) но́шка, -кі ж.;
3. (взяток пчелы) обл. но́шка, -кі ж.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ве́ліч ж.
1. (предмет огромных размеров) грома́да, грома́дина; махи́на;
над ле́сам узвыша́ецца чо́рная в. дрэ́ва — над ле́сом вы́сится чёрная грома́да де́рева;
2. (свойство великого) вели́чие ср.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
створи́ть сов.
1. уст. (затворить створчатый предмет) зачыні́ць, счыні́ць;
створи́ть воро́та зачыні́ць (счыні́ць) варо́ты;
2. спец. (совместить два предмета) сумясці́ць;
створи́ть две ве́хи сумясці́ць дзве ты́чкі;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
расти́рка ж., спец.
1. (действие) расці́рка, -кі ж., расціра́нне, -ння ср.;
2. (действие) націра́нне, -ння ср.; см. растира́ть 1, 2;
3. (предмет, которым растирают) расці́рка, -кі ж.;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
тычо́к м.
1. (торчащий предмет) разг. патарча́ка, -кі ж.;
2. (поперечная кладка кирпича) стр. старча́к, -ка́ м., папяро́чка, -кі ж.;
3. (лёгкий удар) разг. штурхе́ль, -хяля́ м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ГЕНАТЭІ́ЗМ [ад грэч. hen (henos) адно + тэізм],
форма рэліг. веравання, якая прызнае існаванне многіх багоў на чале з адным вярхоўным богам, вакол якога засяроджаны рэліг. культ; пераходная форма ад монатэізму да політэізму. Тэрмін уведзены ў 1878 англ. гісторыкам рэлігіі і санскрытолагам М.Мюлерам. Ім ён абазначаў характэрную форму стараж.-інд. рэлігій, калі з мноства багоў (Індра, Агні, Сур’я і інш.) той, да якога звяртаецца вернік з малітвай, сумяшчае для яго атрыбуты ўсіх іншых і ўяўляецца ў гэты момант найвышэйшым божаствам. Часам прыхільнікі розных веравызнанняў у якасці гал. разглядалі не толькі нябесных багоў, але і зямных. Так, гімны Вед упамінаюць пра багіню зямлі Прытхіві, а служыцелі ведычнай рэлігіі звяртаюцца і да Бацькі-неба, і да Маці-зямлі. У стараж. Кітаі ў адным шэрагу такіх божастваў былі Цянь (неба) і Ту (зямля), у стараж. грэкаў — адпаведна Уран і Гея. У славян дахрысц. часоў генатэізм таксама быў звязаны з пакланеннем божаствам, якія ўладарылі на небе і на зямлі. Ва ўяўленнях беларусаў вярх. бажаством быў Пярун — магутны цар нябесны (адпавядаў Індры — цару багоў у індыйцаў; Зеўсу — бацьку ўсіх багоў і людзей; галава алімпійскай сям’і багоў у грэкаў). У паданнях беларусаў захавалася памяць пра гал., добрага Белабога, бацьку Перуна. Нярэдка вернікі вылучалі як асн. апекуноў Вялеса, Жыжаля, Ярылу і інш. багоў з уласна бел. пантэона, часам звярталіся з малітвамі да Дажбога — сына Перуна, унукамі якога лічыліся ўсе, хто загінуў на ратным полі. Пакланенню божаствам асаблівае значэнне надавалі ў час спусташальных войнаў, пры аб’яднанні стараж. плямён у племянныя саюзы, калі на чале політэістычнага пантэона аказваўся бог племені-гегемона.
Літ.:
Мюллер М. Религия как предмет сравнительного изучения: [Пер. с англ.]. Харьков, 1887;
Міфы Бацькаўшчыны. Мн., 1994;
Живописная Россия: Отечество наше в зем., ист., плем., экон. и быт. значение: Литов. и Белорус. Полесье. Репринт. 2 изд. Мн., 1994.
С.Ф.Дубянецкі.
т. 5, с. 149
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
малява́нне ср.
1. писа́ние; рисова́ние;
2. кра́шение, окра́ска ж., окра́шивание, выкра́шивание;
3. изображе́ние;
4. (предмет обучения) рисова́ние;
уро́к ~ння — уро́к рисова́ния;
5. представле́ние; изображе́ние;
1-3, 5 см. малява́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
набро́ска ж.
1. (действие) прост. накіда́нне, -ння ср., накі́дванне, -ння ср., на́кід, -ду м.;
2. см. набро́сок;
3. (предмет или материал) спец. накі́дка, -кі ж.;
ка́менная набро́ска каме́нная накі́дка.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сядзе́нне ср.
1. (действие) сиде́ние; (у охотников, рыбаков — ещё) си́жа ж.;
стамі́цца ад до́ўгага ~ння — уста́ть от до́лгого сиде́ния;
2. (место, предмет, на котором сидят) сиде́нье;
мя́ккае с. — мя́гкое сиде́нье
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
упо́р м.
1. род. упо́ру (действие, состояние) упо́р;
пункт ~ру — то́чка упо́ра;
2. род. упо́ра (предмет) упо́р;
страля́ць з ~ра — стреля́ть с упо́ра;
гарызанта́льны ўпор — горизонта́льный упо́р;
◊ рабі́ць у. — де́лать упо́р;
ва ўпор — в упо́р
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)