ду́рань, -рня, мн. -рні, -рняў, м.

1. Неразумны, тупы, разумова абмежаваны чалавек.

Д. быў, дык і рабіў дурное.

Дурняў не сеюць, яны самі родзяцца (з нар.). Д. дурнем (вельмі дурны).

2. Назва гульні ў карты.

Гуляць у дурня.

◊

Не дурань (зрабіць, рабіць што-н.; разм.) — любіць, мае схільнасць да чаго-н.

Не дурань паспаць.

Няма дурняў (разм.) —

1) выказванне нязгоды з кім-, чым-н., адмаўленне рабіць што-н.;

2) не ашукаеш, не спадзявайся.

Пашыцца ў дурні (разм., неадабр.) — паставіць сябе ў нязручнае, смешнае становішча.

Прымусь дурня богу маліцца, дык ён і лоб разаб’е (разм., неадабр.) — неразумны чалавек і ў добрай справе нашкодзіць.

Шукаць дурняў (разм.) — хітрасцю прымушаць каго-н. рабіць што-н.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

неде́льный​I недзелавы́; няслу́шны; неразу́мны;

неде́льный разгово́р недзелава́я размо́ва;

неде́льный сове́т няслу́шная (неразу́мная) пара́да.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

вар’я́цтва, ‑а, н.

1. Страта розуму, стан псіхічнага расстройства.

2. Безразважнасць, неразумны ўчынак; недарэчнасць. [Вайтовіч:] — Я да такога вар’яцтва, каханы мой, не дайду. Знішчаць сваё, набытае працай... У мяне не расшчэмяцца вось гэтыя пальцы запаліць сярнічку. Пальчэўскі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

half-baked [ˌhɑ:fˈbeɪkt] adj. infml нераспрацава́ны, сыры́; неразу́мны; недарэ́чны;

a halfbaked idea нераспрацава́ная/сыра́я ідэ́я

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

irrational [ɪˈræʃənl] adj.

1. math. ірацыяна́льны

2. нелагі́чны, нерацыяна́льны; неразу́мны;

an irrational fear беспадста́ўны страх

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

unreasoning [ʌnˈri:zənɪŋ] adj. fml неразу́мны; безразва́жны;

an unreasoning fear of foreigners незразуме́лы страх пе́рад чужазе́мцамі

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

weak-minded [ˌwi:kˈmaɪndɪd] adj.

1. слабаво́льны, бесхара́ктарны, нерашу́чы, маладу́шны

2. прыдуркава́ты, неразу́мны, сла́бы на ро́зум

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

бязглу́зды

1. (неразумны, бесталковы) verständnislos, begríffsstutzig, stúmpfsinnig;

2. (пазбаўлены сэнсу, недарэчны) wirr, únverständlich

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

ill-advised

[,ɪlədˈvaɪzd]

adj.

неразу́мны; неразва́жны; неабду́маны

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

imprudent

[ɪmˈpru:dənt]

adj.

неразу́мны, неразва́жны, неразва́жлівы; неасьцяро́жны

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)