фа́тум, ‑у, м.
Кніжн. Няўхільны, немінучы лёс; наканаванне лёсу.
[Лац. fatum.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Судзьба́ ’доля, лёс’ (Бяльк., Сл. ПЗБ, ТС): sudźba bóża ’прадвызначэнне’ (Федар. 4), судзьба́ — працэсуальны назоўнік ад дзеяслова судзіць (слуц., Жыв. НС), ст.-бел. судба ’тс’: судбы судеи (Альтбаўэр). Параўн. старое ўкр. судьба́ ’доля’, рус. судьба́ ’лёс’, чэш. sudba ’прадвызначэнне, доля’, славен. sódba ’прысуд; меркаванне, думка’, старое ’лёс’, серб.-харв. судба ’тс’, балг. съдба́ ’тс’, макед. судба ’доля, лёс’, ст.-слав. сѫдьба ’прысуд; права, закон; рашэнне, пастанова’. Прасл. *sǫdьba — абстрактны назоўнік ад *sǫditi, гл. судзіць (Шустар-Шэўц, 1376; Скок, 3, 356; Бязлай, 3, 283). Існуе меркаванне, што гэта самастойныя ўтварэнні ў асобных славянскіх мовах, а значэнне ’лёс’ распаўсюдзілася пад уплывам рускай мовы. параўн. Махэк₂, 568; Русек, Этимология–2000–2002, 50.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
уручы́ць, уручу́, уру́чыш, уру́чыць; уру́чаны; зак., што каму.
1. Аддаць у рукі, непасрэдна.
У. дыплом.
2. Даверыць, даручыць (кніжн.).
У. свой лёс каму-н. (перан.).
|| незак. уруча́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| наз. уручэ́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
жэ́рабя, -я, н.
1. Умоўны знак (дробная рэч, паперка і пад.), што выцягваецца наўгад з шэрагу такіх жа прадметаў пры вызначэнні права на што-н., чарговасці і пад.
Цягнуць ж.
2. перан. Лёс, доля.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
на́йміцкі, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да найміта, наймічкі. Найміцкі лёс.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
decree2 [dɪˈkri:] v.
1. дэкрэтава́ць; аддава́ць зага́д
2. : Fate decreed otherwise. Лёс вырашыў інакш.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
лапцю́жны, ‑ая, ‑ае.
Разм. Бедны, адсталы. Браткі-таварышы! У машынным гудзе Не будзе Беларусь Лапцюжнаю стаяць. Хведаровіч. // Цяжкі, жабрацкі (пра лёс, долю і г. д.). Лапцюжная доля. □ Дзед заплятае аборы, Лёс свой лапцюжны кляне. Калачынскі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
fortune [ˈfɔ:tʃu:n] n.
1. шча́сце, уда́ча
2. лёс;
tell smb.’s fortune прадка́зваць каму́-н. лёс
3. (вялі́кае) бага́цце;
be worth a fortune каштава́ць шмат гро́шай;
fame and fortune сла́ва і бага́цце;
make a fortune разбагаце́ць
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
determine [dɪˈtɜ:mɪn] v. fml
1. вызнача́ць
2. выраша́ць;
determine smb.’s fate выраша́ць чый-н. лёс
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
лёсападо́бны, ‑ая, ‑ае.
Падобны па сваіх уласцівасцях і выгляду на лёс 2. Лёсападобны суглінак.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)