экра́н м.

1. Schirm m -(e)s, -e; мед. Röntgenschirm m;

2. кіно Fílmleinwand f -;

шыро́кі экра́н Bréitwand f;

экра́н тэлеві́зара Bíldschirm m;

вы́йсці на экра́н über die Léinwand géhen*

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Keim m -(e)s, -e

1) па́растак, заро́дак;

~e tréiben* прараста́ць, пуска́ць па́расткі;

etw. im ~e erstícken задушы́ць што-н. у заро́дку

2) мед. мікро́б

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

спай м.

1. (действие) спай, род. спа́ю м., спа́йванне, -ння ср., уст. зліто́ўванне, -ння ср.; см. спа́ивать​II 1;

2. техн., мед., анат. спай, род. спа́ю м.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

АНАТО́МІЯ (ад грэч. anatomē рассячэнне, расчляненне),

навука пра форму і будову асобных органаў, сістэм і арганізма ў цэлым; раздзел марфалогіі. Адрозніваюць анатомію чалавека (антрапатомію), анатомію жывёл (заатомію) і анатомію раслін (фітатомію). Самастойнай з’яўляецца параўнальная анатомія жывёл. Разам з фізіялогіяй анатомія складае аснову тэарэт. і практычнай медыцыны і ветэрынарыі.

У сваім развіцці анатомія чалавека і жывёл як навука прайшла шэраг этапаў. Першапачатковы, апісальны, этап узнік пры выкарыстанні метаду расчлянення, калі збіраліся і апісваліся факты пра будову цела чалавека і жывёл. Заснавальнік яе — фламандзец А.​Везалій (16 ст.). Апісальную анатомію падзяляюць на сістэматычную (вывучае органы па сістэмах), тапаграфічную (разглядае будову і форму органаў і іх узаемаразмяшчэнне) і пластычную (даследуе статыку і дынаміку вонкавых формаў цела). Новы этап у развіцці анатоміі — функцыянальны — тлумачэнне назапашаных фактаў з пункту гледжання антагенезу і філагенезу і функцыянальнага назначэння органаў і сістэм. Сучасны этап — эксперыментальны — аналіз структурна-функцыянальнай арганізацыі органаў і сістэм у сувязі з рознымі фактарамі навакольнага асяроддзя. Вылучаюць таксама анатомію дынамічную, узроставую, мікраскапічную (гісталогія і цыталогія) рэнтгенаанатомію і інш. Заснавальнікі анатоміі: Арыстоцель, К.​Гален, Везалій, Леанарда да Вінчы, У.​Гарвей і інш. У Расіі найб. значныя даследаванні ў 18—19 ст. па пытаннях будовы і функцыі страўніка (А.​П.​Пратасаў), будовы нырак (А.​М.​Шумлянскі), стварэнні тапаграфічнай анатоміі (М.​І.​Пірагоў), рус. анат. тэрміналогіі (М.​І.​Шэін). У 19 ст. засн. першая рус. анат. школа (П.​А.​Загорскі, 1807), складзены анатамічны слоўнік (Н.​М.​Амбодзік-Максімовіч). Прагрэсу анат. навукі спрыялі таксама працы П.​С.​Лесгафта, Дз.​М.​Зёрнава, У.​А.​Беца, В.​П.​Вараб’ёва, У.​М.​Танкова, Дз.​А.​Жданава, Б.​М.​Долга-Сабурава і інш.

На Беларусі 1-е анатаміраванне цела праведзена ў 1586 у Гродне для ўдакладнення прычыны смерці караля Стафана Баторыя. Станаўленне сучаснай анат. навукі звязана з арганізацыяй у 1921 кафедры анатоміі на мед. ф-це БДУ. Заснавальнік — С.​І.​Лябёдкін, які стварыў нац. школу марфолагаў. Н.-д. работа вядзецца на кафедрах анатоміі Віцебскага, Гомельскага, Гродзенскага, Мінскага мед. ін-таў, Бел. акадэміі фізічнай культуры і спорту, у Віцебскай акадэміі вет. медыцыны, БДУ і інш. Значную ролю ў развіцці анатоміі адыгралі працы Д.​М.​Голуба па праблемах эмбрыягенезу чалавека і жывёл, вывучэнні структурнай арганізацыі вегетатыўнай нерв. сістэмы, нерв. шляхоў і дапаўняльных цэнтраў інервацыі. Высветлена анатомія сімпатычнага ствала, нерваў наднырачнікаў, крывяносных сасудаў і інш. органаў (А.​С.​Леанцюк, А.​П.​Амвросьеў, П.​І.​Лабко і інш.). Даследуюцца будова лімфатычных сасудаў касцей і суставаў (У.​І.​Ашкадзёраў), касцявы і перапончаты лабірынты чалавека і жывёл (З.​І.​Ібрагімава), узроставыя асаблівасці галаўнога мозга чалавека і яго артэрыяльных сасудаў (А.​М.​Габузаў). Існуе навук. т-ва анатамаў, гістолагаў і эмбрыёлагаў.

Літ.:

Анатомия человека. Т. 1—2. 2 изд. М., 1993;

Акаевский А.И. Анатомия домашних животных. 3 изд. М., 1975.

П.​І.​Лабко.

т. 1, с. 340

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

змро́чны

1. (тёмный, охваченный сумраком) су́мрачный;

~нае памяшка́нне — су́мрачное помеще́ние;

2. (о предвечерней поре) су́меречный;

3. перен. мра́чный, су́мрачный;

з. настро́й — мра́чное (су́мрачное) настрое́ние;

○ з. стан — мед. су́меречное состоя́ние

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ідыясінкразі́я

(н.-лац. idiosyncrasia, ад гр. idios = своеасаблівы + synkrasis = злучэнне)

1) мед. павышаная, хваравітая адчувальнасць чалавечага арганізма да некаторых рэчываў, што прыводзіць да захворванняў кішачна-страўнікавага тракту, органаў дыхання і скуры;

2) перан. непрыняцце якіх-н. ідэй, паняццяў і інш. (напр. і. да ўсяго новага).

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

вы́разка ж.

1. (выдаленне) Áusschneiden n -s; мед. Operíeren n -s;

2. (газетная) Áusschnitt m -(e)s, -e, Zéitungsausschnitt m;

4. (гатунак мяса) Léndenstück n -(e)s, -e, Lénde f -, -n

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

пасляро́давы мед. postnatál, Náchgeburts -;

пасляро́давая гара́чка Kíndbettfieber n -s;

пасляро́давы перы́яд Náchgeburtszeit f -; Wóchenbett n -(e)s, Kíndbett n;

пасляро́давыя бо́лі Náchwehen pl;

пасляро́давы адпачы́нак юрыд. Schwángerschaftsurlaub m -(e)s, -e

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

зваро́тны Rück-; rǘckgängig; rǘckläufig;

зваро́тны шлях Rückreise f -, -n; Rückweg m -(e)s, -e;

зваро́тны тыф мед. Rückfalltyphus m -;

зваро́тны дзеясло́ў грам. reflexíves Verb [v-];

зваро́тны займе́ннік Reflexívpronomen n -s, - i -nómina

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

зма́званне н.

1. Ábschmieren n -s, Schmíerung f -, Schmíeren n (выявы – напр. у тэлевізары) Verwackelung f -, Verwacklung f -;

зма́званне го́рла мед. Pínseln der Kéhle;

зма́званне пыта́ння разм. das Verwíschen [Vertúschen] éiner Fráge

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)