узя́ць каго́-не́будзь пад сваю́ ~ку — взять кого́-л. под свою́ опе́ку (под своё покрови́тельство);
◊ міжнаро́дная а. — полит. междунаро́дная опе́ка
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
па́сцісов., в разн. знач. пасть;
п. ў баі́ — пасть в бою́;
крэ́пасць па́ла — кре́пость па́ла;
цары́зм паў — цари́зм пал;
нізка п. ў чыі́х-не́будзь вача́х — ни́зко пасть в чьи́х-л. глаза́х;
◊ ні се́ла ні па́ла — ни с того́ ни с сего́, с бу́хты-бара́хты
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
праско́чыцьсов., в разн. знач. проскочи́ть;
п. мі́ма каго́-не́будзь — проскочи́ть ми́мо каго́-л.;
п. у двор — проскочи́ть во двор;
п. праз лес — проскочи́ть че́рез лес;
ша́рык ~чыў праз ко́льца — ша́рик проскочи́л сквозь кольцо́;
у карэкту́ры ~чыла не́калькі памы́лак — в корректу́ре проскочи́ло не́сколько оши́бок
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
упхну́цьсов., разг.
1. запихну́ть, впихну́ть; су́нуть; засу́нуть;
у. што-не́будзь у кішэ́ню — впихну́ть (су́нуть, засу́нуть) что́-л. в карма́н;
2. (заставить войти) втолкну́ть, впихну́ть;
яго́ сі́лай ~ну́лі ў кабіне́т — его́ наси́льно втолкну́ли (впихну́ли) в кабине́т;
3. (заставить взять) всучи́ть;
4.прост. (съесть) умя́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Лы́каць ’піць што-небудзь шумнымі глыткамі’, ’хлябтаць’, ’прагна піць’ (Яруш., Нас., Гарэц., Касп., Сцяшк., ТСБМ; КЭС, лаг.), лыка́ць ’тс’ (Сцяшк.), лы́каті ’тс’ (Бес.). Укр.ли́кати, лика́ти, рус.смал.лы́кать, польск.łykać, lǝkac і прэфіксальныя формы, чэш.‑lykati, ляш.łykač, славен.lȋkati ’тс’. Прасл.lykati — ітэратыў да lъknǫti, lъkati (Слаўскі, 5, 396–398; Скок, 2, 299). Гл. таксама лкаць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Вя́зень. Ст.-бел.вязень ’вязень, палонны’ (з XVI ст.; Булыка, Запазыч.). Рус. (старое) вя́зень, укр.вʼя́зень, польск.więzień, чэш.vězeň. Параўн. ст.-рус.вѧзити ’быць палонным, звязаным’, ст.-укр.вязити, рус.дыял.вязи́ть ’засадзіць каго-небудзь (у турму)’, польск.więzić, ст.-чэш.věziti. Але можна таксама меркаваць, што вя́зень запазычана з польск.więzień (так Булыка, Запазыч., 75).