распе́ць, -пяю́, -пяе́ш, -пяе́; -пяём, пеяце́, -пяю́ць; -пе́й; -пе́ты; зак., што.
1. Развучыць, рэпетуючы (музычны твор для голасу).
Р. дуэт.
2. Прымусіць добра гучаць (пра голас, галасы).
Р. хор перад выступленнем.
|| незак. распява́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| наз. распява́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
рулява́ць, -лю́ю, -лю́еш, -лю́е; -лю́й; незак.
1. Кіраваць рулём; кіраваць рухам чаго-н. (лодкі, санак і пад.).
Р. да ангара.
2. Пра самалёт: коцячыся па зямлі, накіроўвацца куды-н.
|| зак. вы́руляваць, -люю, -люеш, -люе; -люй; -ляваны.
|| наз. рулява́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
самкну́ць, -ну́, -не́ш, -не́; -нём, -няце́, -ну́ць; -ні́; -ну́ты; зак., што.
1. Злучыць шчыльна адно з адным, зрабіць суцэльным.
С. ножкі цыркуля.
С. шарэнгі.
2. Пра вочы, губы і пад.: заплюшчыць, стуліць.
|| незак. змыка́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| наз. змыка́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
селядзе́ц, -дца́, мн. -дцы́, -дцо́ў, м.
Невялікая марская прамысловая рыба, якая ўжыв. ў ежу ў засоленым ці вэнджаным выглядзе.
Сярэднесалёны с.
◊
Як у бочцы селядцоў — пра мноства людзей у цесным памяшканні (разм.).
|| прым. селядцо́вы, -ая, -ае.
С. промысел.
Сямейства селядцовых (наз.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
серп, сярпа́, мн. сярпы́, сярпо́ў, м.
1. Сельскагаспадарчая ручная прылада ў выглядзе выгнутага дробна назубленага нажа для зрэзвання злакаў з кораня.
Назубіць с.
2. перан. Пра тое, што мае форму такога прадмета.
С. месяца (месяц у пачатковай або апошняй фазе).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
сліма́к, -а́, мн. -і́, -о́ў, м.
1. Смоўж, які мае ракавіну і вельмі марудна рухаецца.
2. перан. Пра бязвольнага, бесхарактарнага чалавека (разм., зневаж.).
3. Спецыяльны знак @ які выкарыстоўваецца пры запісе адраса электроннай пошты.
|| прым. слімако́вы, -ая, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
сму́тны, -ая, -ае.
1. гл. смута (у 1 знач.).
2. Які адчувае смутак; маркотны, сумны (пра чалавека).
Смутная дзяўчына.
Смутныя вочы (выражаюць смутак, бязрадасныя).
3. Невыразны, няпэўны (разм.).
Смутныя намёкі.
4. Трывожны, неспакойны, мяцежны.
Смутныя часы.
|| наз. сму́тнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
смяшлі́вы, -ая, -ае.
1. Схільны часта смяяцца, якога можна лёгка рассмяшыць.
С. чалавек.
2. Які выражае гатоўнасць да смеху.
С. позірк.
С. твар.
3. Пра настрой: такі, пры якім усё здаецца смешным, увесь час хочацца смяяцца.
|| наз. смяшлі́васць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
уры́цца, -ы́юся, -ы́ешся, -ы́ецца; зак., у што.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Пранікнуць у глыб чаго-н. рыючы (пра жывёл).
2. Схавацца ў вырытым паглыбленні ці ў чым-н. сыпкім.
У. ў сена.
|| незак. урыва́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)
успамі́н, -у, мн. -ы, -аў, м.
1. Узнаўленне ў думках таго, што захавалася ў памяці.
Аддацца ўспамінам (пачаць успамінаць). Застаўся адзін у. ад чаго-н. (нічога не засталося; жарт.).
2. мн. Запіскі або расказы пра мінулае.
Пісаць успаміны.
Вечар успамінаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (пад рэд. І. Л. Капылова, 2022, актуальны правапіс)