Verbum

анлайнавы слоўнік

скок ¹, ‑у, м.

1. Дзеянне паводле дзеясл. скакаць (у 7 знач.). Цяжкі скок каня. // у знач. прысл. ско́кам. Разм. Скачкамі; наўскач. Пасля размовы са сваім земляком, Яўхім кінуўся скокам з шастом да вады. Ракітны. // Разм. Скачок. У два скокі апынуцца ля акна. □ Здавалася, што .. [Апанас] вось-вось чакаў з кустоў скоку якога-небудзь ворага. Пестрак.

2. Тое, што і скокі. Нават стары Позняк, і той гатоў быў ўскочыць з лаўкі і закруціцца ў шалёным скоку з Янінаю. Мурашка.

•••

На жабін скок — вельмі мала.

На скаку; на ўсім (поўным) скаку — у час руху наўскач. Шмат было тады ў стэпе дзікіх коней, і не кожны батыр мог на скаку накінуць на шыю важаку табуна аркан. Даніленка.

То бокам то скокам гл. бокам.

скок ², выкл. у знач. вык.

Разм. Ужываецца паводле знач. дзеясл. скакаць — скокнуць. Конь спужаўся, а я — скок на яго ды наўскапыта ў лес! Колас. А жабка як квакне — ды скок у ставок... Грамыка. [Пятро:] — Успомніў пра ружжо і — скок назад у хату, а госць [воўк] тут і выкінуў свой манеўр. Ракітны.

•••

Скок-паскок (нар.-паэт.) — скача, паскоквае, паскакаў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

става́ць, стае; безас. незак. чаго.

1. Хапаць чаго‑н. для каго‑, чаго‑н. [Пан жываглот] Сам не сеяў, не араў, Ледзь нагой пераступаў, А ўсяго яму ставала — Хлеба, солі, круп і сала. А. Александровіч. Без елкі на Новы год несвяточна, вядома, і добра, што ў Беларусі елак на ўсіх стае. Лось. У новую экспедыцыю .. выбрацца не ўдалося, — не ставала сродкаў. Самуйлёнак. Кніг не ставала, беларускія трапляліся мала калі, знаёміцца з імі можна было хіба што назіркам. Лужанін.

2. Мець магчымасці, сілы, здольнасці рабіць што‑н. Асвоіў Сяргей Кірылавіч спецыяльнасць мадэльшчыка. Рукі ж дужыя, працавітыя. І чарцяжы чытаць сваёй галавы ставала. Мыслівец. Нясу табе і радасці і болі, — Тут смеласці і шчырасці стае. Матуля, не цураўся я ніколі Ні мовы, ні гісторыі твае. Тармола. Любе хацелася нешта сказаць, усёй істотай імкнулася яна перарваць маўчанку, але быццам не ставала рашучасці. Мурашка. — А, — махнуў рукою малады цясляр, — няхай вучыцца той, у каго свайго розуму не стае. Якімовіч.

•••

Клёпкі ў галаве не стае — тое, што і клёпкі ў галаве не хапае (гл. хапаць).

Як (колькі) моцы стае — з усяе сілы.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

шкляны́, ‑ая, ‑ое.

1. Які мае адносіны да шкла. Шкляная маса. □ Багаты скарб Прынёс мой друг — шкляных асколкаў многа. Калачынскі. // Разм. Які мае адносіны да вытворчасці шкла. Бацька Мірона працаваў у млыне, а Віктара — на шкляной гуце. Маўр.

2. Выраблены, зроблены са шкла. Шкляны посуд. □ [Жанчына] нерашуча глядзела на Пракаповіча, стоячы са шкляным слоікам у руках, напалову насыпаным маннымі крупамі. Радкевіч. // Пакрыты шклом, зашклёны; з устаўленым шклом. Над адным з карпусоў, што быў пад шкляным дахам, заўсёды ўвечары палыхалі блакітныя бліскавіцы. Сабаленка. Настаўніца падышла да шафы са шклянымі дзверцамі, выбрала дзве кніжкі і дала Ігнасю. Мурашка.

3. перан. Які сваімі рысамі, якасцямі падобны на шкло; такі, як у шкла. Пад вартай ноч: нібы ў дазоры, Над ёй, над возерам шкляным Стаяць касмічным роем зоры, Мігцяць, адсвечваюцца ў ім. Ляпёшкін. // Нерухомы, застылы; халодны (пра вочы, погляд). Бацька, не міргаючы, шклянымі вачыма пазіраў на .. [Улю], і з рукі ў яго міма паперкі сыпаўся на снег самасад. Паўлаў. Суседка па сутарэнню, на якую паказвала Рая, пазірала з кутка застылымі шклянымі вачыма. Мехаў.

•••

Бачыцца (пабачыцца) са шкляным богам гл. бачыцца.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ва́рта ¹, ‑ы, ДМ ‑рце, ж.

1. Група людзей, прызначаная ахоўваць каго‑, што‑н. На ўсіх дарогах, якія вялі ў атрад, была пастаўлена ўзмоцненая варта. Сіняўскі.

2. Вартаванне, абавязкі па ахове чаго‑н. Заступіць на варту. □ Набраў Іван цэлы жмут лучынак і пайшоў на варту. Якімовіч.

3. Месца, пункт вартавання; пост. Паставіць на варту.

•••

Ганаровая варта — воінскае падраздзяленне ці група асоб, выстраеныя для аддання пашаны (у гонар) каму‑н.

Быць (стаяць) на варце гл. быць.

Пасадзіць пад варту гл. пасадзіць.

Узяць пад варту гл. узяць.

ва́рта ², безас. у знач. вык.

1. з інф. Неабходна, трэба; мае сэнс; карысна. [Няслаўскі:] — Вам, малады чалавек, варта было адпачыць. Мурашка. Не варта абуджаць у сэрцы тое, што перагарэла, адышло і пакінула толькі пачуццё жалю аб незваротныя.. Дуброўскі.

2. каму. Па заслугах, так і трэба. Варта.. [Свеце], няхай не скача, што каза. Пташнікаў.

3. з інф. У саставе складаных сказаў абазначае ўмову хуткага з’яўлення наступных падзей. Варта, затаіўшыся, пастаяць адну хвілінку, каб адчуць, якім поўным жыццём жыве зімовая пушча. Краўчанка. Гэтаму.. вобразу маё ўяўленне надавала розныя формы і змест, варта было толькі затрымацца на іх.. даўжэй. Колас.

•••

Гэта нікуды не варта; куды гэта варта — вельмі кепска; непрыстойна.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

вы́расці, ‑сту, ‑сцеш, ‑сце; ‑сцем, ‑сцеце, ‑стуць; зак.

1. Стаць большым; падрасці. Трава вырасла за тыдзень. □ [Кравец:] — Добры вечар у хату, як маецеся? Ого-о, малая ўжо якая вырасла! Чорны. // Стаць дарослым, развіцца. З маленькага, слабенькага некалі шчанючка вырас дужы сабака. Мурашка. // Правесці дзе‑н. свае дзіцячыя гады; выгадавацца. Нарадзіцца і вырасці ў вёсцы.

2. Павялічыцца колькасна ў памерах, аб’ёме, сіле і пад. Прыбыткі гаспадаркі выраслі. Атрад вырас у брыгаду. □ Першы кароткі канспект вырас за дзень у вялікую, цікавую аповесць. Бядуля.

3. Удасканальваючыся, дасягнуць больш высокай ступені. Выраслі майстры высокага ўраджаю. □ Вырасла новая, адданая сацыялізму інтэлігенцыя, якая выйшла з народу. Праграма КПСС.

4. Узнікнуць, з’явіцца. З жолуда вырас дуб. □ На захадзе вырасла чорная хмара. Чорны. На пустым месцы, у полі, вырас цэлы пасёлак, першая аснова новай.. формы маладога жыцця. Колас.

5. Паказацца, паўстаць перад вачамі. Перад падарожным вырас горад. □ У гэты.. момант дзверы хаты адчыніліся, і на парозе вырас сувязны. Васілевіч.

•••

Вырасці на вачах — хутка вырасці.

Вырасці на лес гледзячы — вырасці вельмі высокім.

Вырасці ў чыіх‑н. вачах — павысіць свой аўтарытэт перад кім‑н., заслужыць павагу, прызнанне ў каго‑н.

Як з(‑пад) зямлі вырасці (з’явіцца) — нечакана ўзнікнуць, хутка з’явіцца.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

кво́лы, ‑ая, ‑ае.

1. Фізічна не развіты, слабага здароўя, хваравіты. Люда здавалася побач з мажным шыракаплечым Туміліным танюткай і кволай. Савіцкі. Птушаня, маленькае, кволае і такое бездапаможнае, сядзела непадалёку ў траве і сутаргава разяўляла жоўтую дзюбку. Курто. // Які дрэнна расце, развіваецца (пра расліны). У Аксінні тулілася да зямлі, апусціўшы вушы, кволая расада, а ў Палікарпаўны весела цягнуліся к сонцу букецікі. Кулакоўскі. // Слабы, маладзенькі, далікатны. Увайшлі [Сашка і дзед] у бярозавы гай. Ад беластволых красунь, у якіх толькі-толькі на[клёў]валіся кволыя лісточкі, здавалася, навокал пасвятлела. Даніленка. Кошыкі і карабы к поўдню напаўняліся кволымі бледна-жоўтымі і ружовымі сыраежкамі. Васілевіч.

2. Невялікі па сіле, інтэнсіўнасці, напружанасці. Кволае полымя. Кволы голас. □ Кволы ветрык лашчыў зялёную маладую травіцу. Мурашка.

3. Недастаткова моцны; нетрывалы. Лабановіч папрасіў старасту прысесці на канапу, бо кволае крэсла, якіх тут было ўсяго толькі два, наўрад ці вытрымала б яго .. дзябёлае тулава. Колас. Наладаваныя трохтонкі, палутаркі.., быццам вялізныя жукі, спаўзаюць з узгорка на кволы мост. Брыль.

4. перан. Малы, слабы, нязначны. Кволая надзея. □ Але спадзяванне, хоць і кволае, усё-ткі жыло ў ім і не давала супакою. Мележ. [У Чудзіна] надта хутка пагаслі тыя кволыя пачуцці сумлення, якія разбудзіў у хлопца Ганчароў сваёй гутаркай. Карпюк.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

паве́рх ¹, ‑а, М ‑рсе, м.

1. Частка будынка, у якой памяшканні знаходзяцца на адным узроўні. Жыць на пятым паверсе. Падняцца на трэці паверх. □ Нагляная аграмадзіна ў чатыры паверхі высілася насупроць гарадскога парку. Бядуля. Дзяўчаты ўзбеглі па сходках на другі паверх. Мурашка.

2. Рад прадметаў або ярусаў, размешчаных гарызантальна адзін над другім. У бараках паліцы былі зроблены ў тры паверхі. Маўр.

паве́рх ², прысл. і прыназ.

1. прыназ. з Р. Спалучэнне з прыназоўнікам «паверх» выражае прасторавыя адносіны: ужываецца пры абазначэнні паверхні, вышэй якой або на некаторай адлегласці ад якой размяшчаецца што‑н. ці адбываецца якое‑н. дзеянне. Валя скончыла граць і глядзіць кудысьці паверх піяніна, некалькі разоў, час ад часу, яна бярэ самыя апошнія акорды і прыслухоўваецца да іх. Чорны. Там-сям паверх вады бездапаможна высоўвалася затопленая лаза. Краўчанка. Заранік хацеў ужо развітацца, але рэдактар, прыўзняўшы галаву, глянуў на яго паверх акуляраў. Хадкевіч.

2. прыназ. з Р. На паверхні чаго‑н. Рыгор Яўхімавіч паклаў сшытак пад падушку, прылёг на ложак паверх коўдры. Асіпенка. Не прайшло і хвіліны, як у калідоры затупацелі ногі і на парозе з’явіўся чалавек у сінім халаце паверх бялізны. Быкаў.

3. прысл. Зверху, з напускам на што‑н. Верхнюю рубашку, выпушчаную паверх, .. [Ксавэр] насіў без падпяразкі. Чорны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

сме́тнік, ‑а, м.

Месца, куды выкідаюць смецце, непрыгодныя і непатрэбныя рэчы. [Сымонавіч:] — Або купіш у магазіне цацку завадную. Ну завядзе табе яе прадавец, а дома яна тырк-тырк — і гатова: цягні па сметнік. Скрыпка. Венікам мялі датуль, пакуль можна было месці. Тады яго выкінулі на сметнік. Сачанка. // Куток у хаце, куды змятаюць смецце. Не чакаючы запрашэння, [Яўхім] паставіў стрэльбу ў сметніку, ахвоча крэкнуў: — Як чуў, у самы раз! Мележ. / у перан. ужыв. [Мікола:] — Цяпер жа, калі ўсё старое, што заядала нас, мы выкінулі на сметнік, перад намі паўстала пытанне: няўжо ж мы гэты спрадвечны бруд захаваем і надалей? Колас. Ён канае, капітал сусветны, Кіпцюрамі ў скарб упіўся свой. Гэта гной вякоў, апошні сметнік Подласці і лютасці людской. Панчанка. Змяёй зацяжарыўшы, сметнік зямлі радзіў нам злачынства агіднейшых спраў. Кляшторны.

•••

На сметнік гісторыі (выкінуць, змесці і пад.) — пра што‑н. аджыўшае, устарэлае, нікому не патрэбнае. Магутнай бурай рэвалюцыі змецены былі на сметнік гісторыі троны і кароны. Бялевіч.

Выкінуць (грошы) на сметнік — змарнаваць, дарэмна патраціць. [Усевалад:] — Мы выкінулі нашы грошы на сметнік і вінавацім людзей, што яны не ўмеюць гаспадарыць. Скрыган.

Капацца (поркацца) у сметніку — займацца разборам якой‑н. непрыемнай справы. Гарбач выразна адчуў нейкую каверзу,.. але не бачыў патрэбы корпацца ў сметніку. Мурашка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ЗАСЛУ́ЖАНЫ ДЗЕ́ЯЧ НАВУ́КІ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,

ганаровае званне, якое прысвойваецца выдатным вучоным, якія маюць вучоную ступень д-р н., за заслугі ў распрацоўцы прыярытэтных кірункаў навукі і тэхнікі, стварэнні навук. школ, выхаванні і падрыхтоўцы навук. кадраў. Уведзена законам ад 13.4.1995, прысвойваецца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. З 1940 існавала званне засл. дз. нав. БССР, якое прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР.

Заслужаныя дзеячы навукі Рэспублікі Беларусь

1938. М.Л.Выдрын, У.В.Марзон, С.М.Мялкіх, М.М.Нікольскі, У.В.Шкатэлаў.

1939. Ю.М.Іргер, Я.В.Корчыц, В.А.Лявонаў, Л.Я.Сітэрман, І.Т.Цітоў.

1940. Ю.А.Вейс, А.К.Кедраў-Зіхман, Х.Л.Маршак, М.Н.Шапіра.

1944. Ц.М.Годнеў, А.Р.Жэбрак, В.М.Лубяка, М.Е.Макушок, К.М.Міцкевіч (Я.Колас), Л.М.Ніканаў, У.М.Перцаў, А.Я.Пракапчук.

1946. Б.І.Трусевіч.

1948. У.В.Бабук, Ф.А.Яхімовіч.

1949. Х.С.Гарагляд, І.Я.Дземідзенка, К.М.Караткоў, П.П.Рагавой, М.Ф.Ярмоленка.

1951. М.І.Жыркевіч, І.С.Лупіновіч.

1956. І.Ф.Гаркуша, В.К.Захараў, В.І.Пераход.

1958. Л.С.Персіянінаў, М.К.Юскавец.

1961. С.І.Цішкоў.

1964. Т.В.Бірыч, Д.А.Маркаў, П.М.Маслаў, І.Дз.Мішэнія.

1965. Р.Т.Вільдфлуш, М.А.Дарожкін, С.С.Захараў, І.М.Курбатаў, А.І.Новік, М.С.Савіцкі.

1966. М.У.Вінаградаў, Г.Х.Даўгяла, В.А.Маркс, Г.А.Мядзведзева, І.М.Старавойтаў.

1967. А.Дз.Адэнскі (Пінчук), І.А.Булыгін, В.Ф.Купрэвіч, У.П.Лемеш, К.І.Лукашоў, М.Дз.Мухін, М.Дз.Несцяровіч, А.Н.Сеўчанка, Б.М.Сосіна-Ізраіцель, Б.І.Сцяпанаў, Э.П.Сюбарава, М.П.Яругін.

1968. І.Б.Аляшкевіч, Ю.В.Гулькевіч, У.І.Крылоў, А.Л.Міхельсон, А.Р.Мядзведзеў, В.І.Пансевіч-Каляда, П.Я.Пракопаў, В.Ф.Пятроў, С.Г.Скарапанаў, І.М.Сяржанін, Ф.І.Фёдараў, С.А.Чуніхін, В.І.Шэмпель, І.Д.Юркевіч.

1971. П.В.Астапеня, А.Ю.Бранавіцкі, М.Г.Булахаў, Л.В.Валадзько, Д.М.Голуб, М.А.Жыдовіч, В.А.Іванова, І.М.Лушчыцкі, У.М.Сікорскі.

1972. І.П.Антонаў, В.Я.Віхроў, М.М.Ганчарык, Г.І.Гарэцкі, М.У.Дзямбінскі, І.М.Качура, І.Р.Некрашэвіч, М.М.Паўлючэнка, М.У.Смольскі, Г.К.Татур, М.В.Турбін, М.Я.Шкляр, Ф.М.Янкоўскі, М М.Янчур.

1973. П.І.Альсмік, М.І.Афонін, В.М.Зубец, П.Ф.Ракіцкі, К.М.Сонцаў.

1974. В.В.Барысенка, У.М.Велічэнка, М.С.Жакаў, А.І.Івіцкі, Т.Н.Кулакоўская, Ф.П.Майсеенка, Р.С.Мастыка, А.Ф.Печкуроў.

1975. П.У.Броўка, С.Н.Іваноў, М.М.Ламака, П.Дз.Пузікаў, Дз.А.Супруненка, А.Л.Сямёнаў, Л.С.Чаркасава, К.І.Шабуня.

1976. У.В.Анічэнка, Л.І.Багдановіч, А.А.Ключароў, В.В.Свірыдаў.

1977. М.М.Грынчык, І.С.Краўчанка, М.Р.Ларчанка, Дз.В.Палешка, С.А.Самцэвіч, В.І.Сцяпанаў, А.У.Шот.

1978. Ю.М.Астроўскі, К.К.Атраховіч (Кандрат Крапіва), М.В.Бірыла, Б.Б.Бойка, Б.В.Бокуць, К.П.Буслаў, А.М.Ганчарэнка. Р.Г.Гарэцкі, З.А.Дзмітрыева. А.С.Дзмітрыеў, М.А.Ельяшэвіч, І.С.Жарыкаў, А.І.Жураўскі, У.С.Камароў, Ю.Ф.Мацкевіч, М.І.Міцкевіч, І.Я.Навуменка. У.А.Піліповіч, Ю.С.Пшыркоў, У.А.Радкевіч, І.Н.Рахцеенка, Я.А.Сідаровіч, Л.М.Сушчэня, Л.У.Хатылёва.

1979. Б.В.Ерафееў, Э.І.Злотнік, Г.М.Ліўшыц, Дз.А.Маслакоў, Р.П.Мацвяйкоў, Я.Б.Меве, Г.І.Новікаў, С.І.Пляшчанка. В.С.Шавялуха.

1980. Н.С.Гілевіч, А.С.Крук, Г.М.Лыч, А.С.Махнач, А.С.Мішараў, У.С.Раманаў, А.М.Рубінаў, А.М.Саржэўскі, Р.Л.Старобінец. М.Р.Суднік, В.Дз.Ткачоў, І.Ф.Харламаў, Л.М.Шнеерсон, В.П.Якушка.

1981. Т.П.Ільінская, В.А.Каваленка, Г.Ц.Кавалеўскі, М.Ф.Казлоў, Н.В.Каменская, А.В.Міроненка, Т.А.Раманава, І.Н.Усаў.

1982. Е.Л.Бондарава, Р.Габасаў, В.А.Мохарт, У.П.Платонаў, А.У.Руцкі, М.Р.Сачак, А.С.Цернавой, І.Р.Цішчанка, П.П.Шуба.

1983. А.А.Ахрэм, А.Г.Заўялкаў, М.В.Караблёў, В.М.Чачын.

1984. А.А.Кірпічэнка.

1985. Г.І.Сідарэнка, В.А.Скотнікаў.

1987. І.Р.Варановіч, А.І.Мурашка.

1988. З.П.Шульман.

1989. І.М.Ахвердаў, У.І.Новаш, Р.Л.Турэцкі.

1990. Г.І.Герасімовіч, М.В.Залашка, У.Г.Колб, Г.У.Кручынскі, Л.К.Лукша, В.У.Мартынаў, М.А.Слямнёў, А.Я.Супрун, Р.І.Тарануха, А.С.Фядосік.

1991. П.А.Віцязь, У.В.Гарбачоў, І.М.Грышын. А.П.Іваноў, Г.Дз.Карпенка, А.А.Крыўчык.

1992. М.І.Вараб’ёў, М.І.Жукаў, А.І.Кубарка, Ц.М.Пецольд, Дз.М.Худакормаў, А.І.Яршоў.

1994. М.А.Барысевіч, П.І.Лабко, В.І.Шабайлаў.

1995. П.А.Апанасевіч, Ю.Л.Максімаў, Л.Я.Супрун, В.С.Танаеў, М.Дз.Цяўлоўскі, А.С.Шайнян, Л.А.Шамяткоў, Г.Г.Шанько.

1996. Я.М.Бабосаў, У.Р.Барышэўскі, М.І.Дзямчук, А.І.Зелянкоў, А.І.Камяк, В.І.Семянкоў, У.С.Улашчык, С.У.Федаровіч, А.П.Хількевіч, М.І.Юрчук.

1997. Ф.В.Аляшкевіч, І.І.Антановіч.

т. 6, с. 553

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

САЮ́З КАМПАЗІ́ТАРАЎ БЕЛАРУ́СІ, Беларускі саюз кампазітараў,

добраахвотная грамадская творчая арганізацыя кампазітараў і музыказнаўцаў Беларусі. Створаны ў 1933 як аўт. секцыя пры Саюзе пісьменнікаў Беларусі. У 1934 адбылася 1-я Усебел. канферэнцыя кампазітараў, паводле пастановы якой секцыя кампазітараў перайменавана ў Аргкамітэт С.к.Б. (з 1938 Саюз сав. кампазітараў Беларусі). З 1957 наз. С.к.Б., з 1999 — Бел. саюз кампазітараў (БСК). Да 1992 уваходзіў у Саюз кампазітараў СССР. Асн. мэты: удзел у развіцці бел. муз. мастацтва, садзейнічанне стварэнню і прапагандзе высокамаст. муз. твораў, павышэнню творчага росту і прафес. майстэрства кампазітараў і музыказнаўцаў на аснове развіцця лепшых традыцый нац. муз. культуры. Вышэйшы кіруючы орган — з’езд кампазітараў Беларусі, выканаўчы — праўленне БСК. З’езды саюза адбыліся ў 1947, 1956, 1959, 1962, 1966, 1971, 1976, 1980, 1984, 1989, 1993, 1998, 2002 Старшыні праўлення: І.І.Любан (1932—38), А.В.Багатыроў (1938—49), М.І.Аладаў (1949—50), Я.К.Цікоцкі (1950—63), Дз.Р.Камінскі (1963—66), Р.Р.Шырма (1966—78), Ю.У.Семяняка (1978—80), І.М.Лучанок (з 1980). Праўленне праводзіць пленумы, на якіх абмяркоўваюцца праблемы творчага жыцця, пытанні развіцця муз. творчасці і музыказнаўства, наладжвае праслухоўванне і абмеркаванне новых твораў. Дзейнічаюць камісіі: прапаганды бел. музыкі (наладжвае канцэрты-сустрэчы кампазітараў са слухачамі, сувязі з замежнымі саюзамі кампазітараў і творчымі арг-цыямі), ваен.-патрыят. музыкі, муз.-эстэт. выхавання дзяцей і юнацтва, музыказнаўства і крытыкі, этнамузыказнаўства і фальклору. БСК — адзін з заснавальнікаў міжнар. фестываляў «Славянскі базар», «XXI стагоддзе — музыка надзеі», нац. — «Музыка і тэатр», міжнар. конкурсу юных кампазітараў «Надзея». Прымаў удзел у дэкадах бел. мастацтва ў Маскве (1940, 1955, 1987, 2000) з паказам новых бел. опер, балетаў, буйн. муз. твораў бел. кампазітараў, у днях бел. культуры на Украіне, Узбекістане, Літве. У складзе БСК дзейнічае Бел. асацыяцыя сучаснай музыкі (прэзідэнты: з 1990 А.Б.Сонін, з 1995 В.У.Кузняцоў, з 2001 Дз.В.Лыбін) — член Міжнар. асацыяцыі сучаснай музыкі (з 1992), заснавальнік Міжнар. фестывалю сучаснай камернай музыкі (1991, 1993, 1995). На 1.10.2001 у саюзе 121 член.

Члены Беларускага саюза кампазітараў

1932. М.І.Аладаў, Ю.М.Дрэйзін, І.І.Любан, М.Ф.Мацісон, С.У.Палонскі, Р.К.Пукст, Н.Ф.Сакалоўскі, А.Я.Туранкоў, У.В.Тэраўскі, Я.К.Цікоцкі, М.М.Чуркін, Т.А.Шнітман, А.А.Ягораў, В.А.Яфімаў.

1933. А.В.Багатыроў.

1934. М.Я.Крошнер, П.П.Падкавыраў, А.М.Папоў.

1937. Дз.А.Лукас, Б.С.Смольскі.

1939. А.К.Клумаў, Л.С.Мухарынская, М.Э.Шнейдэрман.

1940. У.У.Алоўнікаў, І.Столаў, М.Р.Шыфрын.

1941. Дз.Р.Камінскі.

1944. Л.М.Абеліёвіч, С.Г.Нісневіч.

1946. І.Г.Нісневіч, Г.І.Цітовіч, Р.Р.Шырма.

1948. Я.К.Цікоцкі.

1949. Г.М.Вагнер.

1951. Р.А.Анчыкаў, М.А.Русін.

1952. І.І.Жыновіч.

1954. Э.М.Тырманд.

1955. Я.А.Глебаў, І.І.Кузняцоў.

1957. С.С.Аксакаў, Я.Р.Дзягцярык, Ю.У.Семяняка.

1958. Р.П.Бутвілоўскі, А.Я.Ракава, В.А.Сізко, У.І.Чараднічэнка.

1959. Г.С.Глушчанка, К.І.Сцепанцэвіч.

1961. Т.А.Дубкова, Дз.Б.Смольскі.

1962. Л.Д.Аўэрбах, Ю.Д.Бяльзацкі, Т.А.Шчарбакова.

1964. С.А.Картэс.

1965. А.Б.Ладыгіна, І.М.Лучанок, Н.М.Юдзеніч.

1967. Дз.М.Жураўлёў, К.Дз.Цесакоў, А.Р.Янчанка.

1970. Я.Я.Касалапаў, А.Ю.Мдывані, Р.Ф.Сурус.

1971. Ю.В.Грыгор’еў, Э.Б.Зарыцкі, З.Я.Мажэйка, Ф.Дз.Пыталеў.

1973. Э.А.Казачкоў.

1974. В.А.Войцік, Л.К.Захлеўны, Э.С.Ханок, Л.К.Шлег.

1975. А.М.Зарубка.

1977. У.І.Буднік, У.В.Дарохін, В.К.Іваноў, У.В.Прохараў.

1978. Р.М.Аладава, А.А.Друкт, А.Б.Залётнеў, І.І.Зубрыч, В.П.Помазаў, А.Б.Сонін, В.В.Сярых, Н.М.Усцінава.

1979. Г.К.Гарэлава, Л.М.Гуцін, В.І.Карэтнікаў, Л.Ф.Мурашка, Л.І.Свердэль.

1980. У.В.Браілоўскі, М.Дз.Васючкоў, А.Я.Гураў, У.А.Дамарацкі, У.П.Кандрусевіч, М.К.Літвін, У.А.Палуэктаў, У.Я.Солтан, А.М.Чыркун.

1981. Т.Б.Варфаламеева, А.В.Клеванец, А.А.Кочын, В.П.Савіцкая, Р.І.Сергіенка, Л.А.Сцяпура.

1982. П.П.Альхімовіч, А.М.Елісеенкаў, Н.А.Калеснікава, В.П.Раінчык.

1983. І.У.Хадоска.

1984. Н.У.Аляксандрава.

1985. А.В.Бандарэнка, В.М.Капыцько, Л.П.Касцюкавец, В.У.Кузняцоў, У.М.Кур’ян, Э.В.Наско, А.У.Рашчынскі.

1986. В.В.Кандрасюк. У.Г.Мулявін.

1987. С.П.Бельцюкоў, М.Г.Марозава, А.Р.Навахрост, А.Б.Смольскі.

1988. Т.Г.Мдывані, А.І.Хадоска, С.М.Хвашчынскі.

1989. Ш.А.Ісхакбаева, Я.У.Паплаўскі, С.І.Янковіч.

1990. Т.С.Якіменка, Дз.А.Яўтуховіч.

1991. А.А.Барзова, Н.Я.Бунцэвіч, У.А.Грушэўскі, А.І.Дзмітрыеў, У.У.Карызна, А.Ф.Літвіноўскі, С.В.Наско, Т.П.Песнякевіч, А.С.Шушкевіч, Э.А.Язерская.

1992. Э.А.Алейнікава, А.І.Буцько, А.М.Гулай, У.М.Каральчук.

1993. Л.А.Барадзіна, Н.А.Голубева, У.М.Грыцкевіч, Дз.М.Даўгалёў, Л.І.Сімаковіч, І.М.Цвяткова.

1994. Г.А.Ермачэнкаў, Дз.В.Лыбін.

1996. А.І.Безенсон, Г.І.Кароткіна.

1997. А.В.Атрашкевіч, Р.Я.Глебаў, У.М.Саўчык, Н.А.Юўчанка, П.В.Яроменка.

1998. Э.У.Андрэенка, У.А.Бабкоў, У.І.Гаркуша, М.В.Калекша, Л.С.Мітаковіч, Я.К.Паплаўская, Г.І.Сасноўскі, Г.В.Таўлай, В.В.Шлеянкоў.

1999. І.К.Аслёзава, А.В.Іваноў, Н.А.Ролік.

2000. В.А.Антаневіч, Р.П.Апановіч, В.В.Воранаў.

Н.Я.Бунцэвіч, Дз.М.Жураўлёў.

т. 14, с. 226

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)