ВІ́ЛІЯ,

возера ў Чачэрскім р-не Гомельскай вобл., у бас. р. Сож, за 6 км на Пн ад г. Чачэрск. Пл. 0,24 км², даўж. 1,8 км, найб. шыр. 200 м. Поймавае. Праз возера цячэ р. Курынка, якая злучае яго з воз. Вір.

т. 4, с. 170

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ВІ́ЦЭ-ПРЭЗІДЭ́НТ,

1) у некаторых дзяржавах (ЗША, краіны Лацінскай Амерыкі і інш.) намеснік кіраўніка дзяржавы. Выбіраецца звычайна разам з прэзідэнтам, у выпадку смерці, адстаўкі, імпічменту дзеючага прэзідэнта выконвае яго функцыі да новых выбараў.

2) Нам. прэзідэнта ў розных нац. і міжнар. арг-цыях.

т. 4, с. 237

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ГАРАДЗЕ́ЦКІ РАЁН,

адм.-тэр. адзінка ў БССР у 1924—27. Утвораны 17.7.1924 у складзе Бабруйскай акругі. Цэнтр — мястэчка Гарадзец. Пл. 500 км², 119 нас. пунктаў, 25 685 чал. (1925). Падзяляўся на 7 сельсаветаў. Скасаваны 4.8.1927, яго тэр. ўвайшла ў склад Рагачоўскага раёна.

т. 5, с. 40

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ГАРАДЗІ́ШЧАНСКІ РАЁН,

адм.-тэр. адзінка ў БССР у 1940—62. Утвораны 15.1.1940 у Баранавіцкай вобл., з 8.1.1954 у Брэсцкай вобл. Цэнтр — г.п. Гарадзішча. Пл. 800 км², 135 нас. пунктаў (1947). Падзяляўся на 18 сельсаветаў. Скасаваны 25.12.1962, яго тэр. ўвайшла ў склад Баранавіцкага раёна.

т. 5, с. 42

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ДАВЫ́Д-ГАРАДО́ЦКІ РАЁН,

адм.-тэр. адзінка ў БССР у 1940—61. Утвораны ў 1940 у складзе Пінскай вобл. Цэнтр — г. Давыд-Гарадок. Падзяляўся на 11 сельсаветаў. З 1954 у складзе Брэсцкай вобл. У 1961 раён скасаваны, яго тэр. перададзена ў Столінскі р-н.

т. 5, с. 568

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ДЖО́ЎЛЯ ЗАКО́Н,

закон тэрмадынамікі, паводле якога ўнутр. энергія ідэальнага газу вызначаецца яго тэмпературай і не залежыць ад аб’ёму. Устаноўлены эксперыментальна Дж.П.Джоўлем у 1845. Вынікае з малекулярна-кінетычнай тэорыі ідэальнага газу. Адхіленні Дж.з. для рэальных газаў вызначаюцца энергіяй міжмалекулярнага ўзаемадзеяння (гл. Джоўля—Томсана эфект).

т. 6, с. 92

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

МО́ДУС (ад лац. modus мера, узор, спосаб),

1)у філасофіі — уласцівасць прадмета, характэрная для яго толькі ў некаторых выпадках (у адрозненне ад атрыбута — неад’емнай уласцівасці прадмета).

2) У логіцы — разнавіднасць сілагізмаў, што вызначаюцца формай (колькасцю і якасцю) пасылак і заключэнняў (гл. Сілагістыка).

т. 10, с. 511

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

цягну́ць

1. zíehen* vt (за што-н. an D); schléppen vt, schléifen vt (валачы);

цягну́ць кана́т ein Seil zíehen*;

2. (павольна гаварыць, спяваць і г. д.) déhnen vt;

цягну́ць сло́вы Wórte déhnen;

3. (марудна рабіць) zögern vt, verzögern vt; in die Länge zíehen*;

цягну́ць спра́ву éine Sáche in die Länge zíehen*, éine Sáche auf die lánge Bank schíeben*;

4. (патрабаваць, вымагаць) erpréssen vt;

5. безас. (адчуваць патрэбу):

яго́ ця́гне er hat Lust, er fühlt sich híngezogen; ihn verlángt (да чаго-н. nach D);

яго́ ця́гне на сон er ist schläfrig

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

пот м. фізіял., тс. перан. Schweiß m -es;

хало́дны пот kálter Schweiß;

абліва́ючыся потам schwéißgebadet, schwéißbedeckt, schwéißtriefend;

вы́церці пот з тва́ру sich den Schweiß von der Stirn wíschen;

кро́плі поту вы́ступілі ў яго́ на ілбе́ der Schweiß stand ihm auf der Stirn, der Schweiß trat ihm auf die Stirn;

яго́ кі́нула ў пот er geriet [kam] in Schwítzen;

◊

у по́це чала́ свайго́ im Schwéiße séines [íhres, méines і г. д.] Ángesicht(e)s;

ён атрыма́ў гэ́та потам і крывёю das hat ihn viel Schweißgekóstet;

увагна́ць у пот ins Schwítzen bríngen*

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

до́сыць​I прысл. genúg, genügend, zur Genüge; hínlänglich;

гэ́тага до́сыць das genügt, das reicht;

з яго́ гэ́тага до́сыць das wird ihm (schon) réichen;

на сёння до́сыць sovíel für héute; das reicht für héute;

з мяне́ до́сыць mir reicht es [reichťs], ich habe es satt

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)