ча́дна прысл., ча́дны

1. (напоўнены чадам) dnstig, qulmig;

тут ве́льмі ча́дна hier ist lles voll Dunst [Qualm, Rauch] hier ist es qulmig;

2. разм. (які дурманіць) benbelt

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

пакруча́сты

1. (які завіваеццапра расліны) rnkend, rnkenartig, Schling-; lckig, kraus, wllig (пра валасы);

2. (звілісты) gewnden, geschlängelt;

пакруча́стая даро́га Serpentnenstraße f -, -n, krvenreiche [-vən-] Strße

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

саляны́II (які мае адносіны да солі) Salz-;

саляна́я капа́льня Slzbergwerk n -(e)s, -e;

саляно́е во́зера Slzsee m -s, -n;

саляны́я распрацо́ўкі Slzgewinnung f -

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

сапра́ўдны

1. (рэальны) rel, wrklich, ttsächlich;

2. (які захоўвае сваю сілу) gültig; rchtwirksam;

біле́т сапра́ўдны на тро́е су́так die Fhrkarte ist drei Tge (lang) gültig

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

поп м. разм. Pfffe m -n, -n (пагард.); Ppe m -n, -n (праваслаўны святар);

які́ поп, такі́ і прыхо́д wie der Herr, so der Knecht [so’s Geschrr]

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

адваро́тны

1. (які вядзе назад) Rück-, rǘckgängig, rǘckläufig;

2. (супрацьлеглы) mgekehrt, entggengesetzt;

у адваро́тным напра́мку in entggengesetzter Rchtung;

мець адваро́тную сі́лу юрыд. rückwirkende Kraft hben

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

агу́льны, -ая, -ае.

1. Які ажыццяўляецца ўсімі, у якім усе ўдзельнічаюць.

Агульная справа.

2. Які належыць усім (пэўнай групе, калектыву); калектыўны; прызначаны для сумеснага карыстання.

Агульная гаспадарка.

Агульная кухня.

3. Які аб’ядноўвае ўсіх у якую-н. групу, калектыў; сабраны ў адно цэлае.

А. сход.

4. Аднолькавы, уласцівы каму-н. адначасова з іншым (іншымі); той самы для аднаго і другога (другіх); у знач. наз. агу́льнае, -ага, н.

Агульная мэта.

Падпарадкаваць свае асабістыя інтарэсы інтарэсам агульным.

Агульныя знаёмыя.

У яе і яго я знаходзіў штосьці агульнае.

5. Які ахоплівае ўсіх і ўсё, пашыраецца на ўсіх і на ўсё навокал; які распаўсюджваецца на ўвесь арганізм.

Агульнае правіла.

Агульныя недахопы.

Агульная паўза сэрца.

6. Які не мае спецыяльнага прызначэння.

Агульная адукацыя.

7. Увесь, у поўным аб’ёме, сукупны.

А. аб’ём вытворчасці.

8. Які датычыцца асноў чаго-н.

А. курс матэматыкі.

9. Які ўспрымаецца ў цэлым, без уліку дэталей, дробязей; галоўны, вызначальны, асноўны.

Агульнае ўражанне.

А. ход падзей.

А. план экспедыцыі.

Агульная накіраванасць твора.

А. кірунак дзейнасці.

10. Схематычны, павярхоўны, неканкрэтны.

Агульныя апісанні.

Агульныя словы.

Агульная мова (у каго, з кім) — поўнае ўзаемаразуменне, поўная дамоўленасць у чым-н.

|| наз. агу́льнасць, -і, ж.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

any

[ˈeni]

1.

adj.

1)

а) які́-хаця́, хоць-які́, які́е́будзь, які́о́лечы; абы́-які́; хто-ко́лечы

Give me any book — Дай мне хоць-яку́ю кні́гу

б) (у пыта́ньні) які́? або́ не тлума́чыцца

Do any spots show? — Ці віда́ць які́я пля́мы?

Have you any money? — Ці ў цябе́ ёсьць гро́шы? Ці ма́еш гро́шы?

2) ко́жны, уся́кі

at any cost — за ўся́кую цану́

Any child knows that — Ко́жнае дзіця́ гэ́та ве́дае

2.

pron.

ніхто́, нішто́

Take the cake; I don’t want any — Вазьмі́ піро́г; я зусі́м не хачу́

3.

adv.

крыху́, хаця́ крыху, ані́ крыху́, зусі́м не

is he any better? — Ці яму́ хаця́ крыху́ ле́пей?

He had hardly any money — Ён ама́ль ня меў гро́шай

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

Падру́чныякі знаходзіцца пад рукамі, заўсёды ёсць; які выконвае падсобную работу’ (ТСБМ). Да рука (гл.). Падру́чны (вол) ’левы вол, які «пад рукою»’ (Янк. 1), подру́чны конь (вол) ’тс’ (ТС). Рус. подру́чная лошадь ’прыпражны конь з правага боку’, дан. падру́чны (падру́шны) вол ’вол з левага боку’, укр. підру́чний (вол) ’тс’.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

АЛЕ́КСА,

бел. дойлід 2-й пал. 13 ст., які паводле загаду валынскага кн. Уладзіміра Васількавіча ў 1276 залажыў крэпасць Камянец на р. Лясная. Мяркуюць, што Алекса ў 1271—89 пабудаваў Камянецкую вежу.

т. 1, с. 239

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)