the crusade against cancer — кампа́нія змага́ньня з ра́кам
2.
v.i.
браць удзе́л у пахо́дзе
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
gábeln
1.vtбраць відэ́льцам [ві́ламі]
2.~, sich раздво́йвацца, разгаліно́ўвацца;
der Weg gábelt sich даро́га разгаліно́ўваецца, на даро́зе разві́лка [разві́лак]
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
ábnehmen*
1.vt
1) здыма́ць, зніма́ць
2) браць, забіра́ць
2.vi памянша́цца, ме́ншаць; худне́ць;
éinen Eid ~ прыма́ць прыся́гу
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Pumpm -es, -e разм. пазы́ка, крэды́т;
auf ~ néhmen* [lében]браць [жыць] у доўг;
éinen ~ áufnehmen* пазы́чыць, узяць у доўг
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
revanchieren, sich[-vã:ʃi:-]
1) браць рэва́нш, адплаці́ць (за што-н. каму-н.)
2) падзя́каваць (за што-н. каму-н.)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
fatygować się
незак.
1.браць на сябе клопат, турбавацца;
proszę się nie fatygować się — калі ласка, не турбуйцеся;
2. стамляцца
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Лупе́ж ’рабунак, грабеж’ (Гарэц., Дразд.), лупе́жыць купіць скуру, жорстка караць’, ’абдзіраць, браць хабар, вялікія працэнты’, лупе́жнік ’хабарнік, абірала’ (Нас.), смал.лупе́жить ’лупцаваць’, ст.-бел.лꙋпежь ’тс’, лупежники ’ліхвяры, хабарнікі’ (XVI ст.). Укр.лупі́ж, рус.лупёж, ст.-рус.лупежь; польск.łupież, чэш.loupež, славен.lupež, серб.-харв.лу́пеж, ц.-слав.лупежь. Прасл.lupežь ’лупленне кары, скурыў ’тое, што аблуплена, абадрана, што злушчылася’ > ’тое, што нарабавана’ (Слаўскі, 5, 335–337). Да луп2 (гл.). Аб суфіксе ‑еж гл. Сцяцко (Афікс. наз., 85).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Гра́біць ’грабіць’ (БРС). Параўн. рус.гра́бить, укр.гра́бити, польск.grabić, балг.гра́бя, ст.-слав.грабити і г. д. Прасл.*grabiti ’хапаць, грабіць, браць; зграбаць і да т. п.’ Да і.-е.*ghrōbh‑; параўн. ст.-інд.grāháyati ’прымусіць схапіць’. Гл. Трубачоў, Эт. сл., 7, 97; Фасмер, 1, 449–450; Траўтман, 95–96; Бернекер, 1, 344; Слаўскі, 1, 333–334. Ад гэтага прасл. дзеяслова ўтворана *grabja, *grabji ’граблі, грэбень’ (’тое, чым зграбаюць’): бел.гра́блі, рус.гра́бли, укр.граблі́, польск.grabie, чэш.hrábě і г. д.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ра́піца ’прамежнасць між капытоў каровы’, ра́поціна ’прамежнасць у капытах жывёлы’ (івац., Нар. лекс.), ра́паткі, ра́паціцы мн. л. ’тс’ (ЛА, 1), ра́потыця ’казырок’ (Лексика Пол.). Звязана з коранем *rap‑, прадстаўленым у прасл.*rapati ’браць, хапаць, сцягваць’ < і.-е.*rep‑ ’хапаць, сцягваць’, лац.rapere ’хапаць’, літ.répti ’ахопліваць’, параўн. таксама польск.дыял.rapa, rapka ’лапа з кіпцем (у птушак і дробных жывёлін)’, rapeć ’лапа, рука, капыт’. Магчыма змяшэнне з утварэннямі з *rak‑, параўн. ракавіца ’прамежнасць між капытоў у парнакапытных’ (Мат. Маг., 2).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
хвата́тьIнесов. (схватывать) хапа́ць, хвата́ць;
◊
звёзд с не́ба не хвата́ет зо́рак з не́ба не хапа́е;
хвата́ть на лету́ хапа́ць на ляту́;
хвата́ть за́ душу, за́ сердцебраць за душу́, за сэ́рца.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)