уступка патрабавання ў абавязацельстве другой асобе, перадача каму-н. сваіх правоў на што-н.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
ПАРАНІМІ́Я,
моўная з’ява, якая выяўляецца пры гукавым і марфемным падабенстве слоў, што адрозніваюцца сваімі значэннямі (паронімаў). Напр., «чарнець» — «чарніць», «царыца» — «царэўна», «абагульніць» — «абагуліць»). Паронімы — пераважна аднакарэнныя словы, якія маюць марфемнае і гукавое падабенства, але выражаюць розныя сэнсавыя паняцці: «адрасат» (той, каму адрасавана паштовае адпраўленне) — «адрасант» (той, хто пасылае паштовае адпраўленне). Паранімічныя адносіны найчасцей узнікаюць паміж назоўнікамі, прыметнікамі, радзей — дзеясловамі. Значэнні паронімаў не супадаюць. Кожны з паронімаў з’яўляецца функцыянальна самастойным, можа мець сінонімы і антонімы, ніколі не можа быць заменены ў тэксце інш. кампанентам паранімічнай пары без парушэння сэнсу выказвання. У шырокім значэнні паронімы — усе блізкія па гучанні словы незалежна ад іх значэння, марфал. будовы і інш. («амплуа» — «ампула», «камічны» — «касмічны»). П. трэба адрозніваць ад паранамазіі.
Літ.:
Шуба П.П. Міжмоўная беларуска-руская аманімія і паранімія // Пытанні білінгвізму і ўзаемадзеяння моў. Мн., 1982.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
шы́я, -і, мн. -і, шый, ж.
Частка цела, якая злучае галаву з тулавам.
Доўгая ш.
◊
Даць па шыікаму-н. — выгнаць, зняць з працы каго-н.
Намыліць шыюкаму-н. — моцна аблаяць, строга спагнаць.
На шыі вісець (або сядзець)у каго-н. — быць цяжарам, клопатам для каго-н.
На шыю вешаццакаму-н. — пра жанчыну: назойліва дабівацца ўвагі.
Скруціць або зламаць шыюна чым-н. — пацярпець няўдачу, загінуць.
|| памянш.шы́йка, -і, ДМ -йцы, мн. -і, шы́ек, ж.
|| прым.шы́йны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
падпара́дкавацца sich unterstéllen (каму-н.D), sich únterordnen (каму-н.D); gehórchen vi (каму-н.D) (слухацца); sich fügen (чаму-н. in A) (прымірыцца)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Вяры́цельны ’які сведчыць пра даручэнне каму-небудзь чаго-небудзь’ (КТС, БРС). Паходзіць ад назоўніка *вярыцель < ст.-бел.вѣритель (з XVI ст.) і суф. ‑нъ‑. Рус.верительный, зафіксаванае з 1704 г., утворана самастойна (Шанскі, 1, В, 60).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Невіру́тнік ’паганец’ (Броўка). Да вірутнік ’разбойнік, злачынец’ (гл.), адмоўе не-, відаць, пад уплывам недавярак ’злыдзень, прахвост’ з ад’ідэацыяй да верыць, г. зн. ’той, каму цяжка давяраць’ або ’той, хто не верыць (у бога і г. д.)’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
верхагля́д, ‑а, М ‑дзе, м.
Той, каму ўласціва верхаглядства.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зычлі́вец, ‑ліўца, м.
Той, хто жадае каму‑н. дабра.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ліхаду́мны, ‑ая, ‑ае.
Які жадае ліха, зла каму‑н.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
домаўла́снік, ‑а, м.
Той, каму належыць дом; уладальнік дома.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)