ПА́НСА ((Panso) Вальдэмар) (30.11.1920, Талін — 27.12.1977),

эстонскі акцёр, рэжысёр. Нар. арт. Эстоніі (1968). Нар. арт. СССР (1977). Канд. мастацтвазнаўства (1964). Скончыў Талінскае вучылішча сцэн. мастацтва (1941), Дзярж. ін-т кінематаграфіі (1955). У 1941—50, 1955—58, 1964—65 у Эст. т-ры імя В.​Кінгісепа, з 1970 яго гал. рэжысёр. Ініцыятар стварэння і гал. рэжысёр (1965—70) Эстр. маладзёжнага т-ра (Талін). Адначасова з 1957 выкладаў у Талінскай кансерваторыі. Рэжысёрскаму мастацтву характэрны вастрыня сцэн. формы, наватарскае рашэнне стылю і жанру спектакля. Сярод пастановак: «Каралю холадна» (1955), «Чалавек і Бог» (1962), «Чалавек і чалавек» (1972) А.​Тамсаарэ, «Атлантычны акіян» (1956), «Дзікі капітан» (1964, 1966) Ю.​Смуула, «Няўлоўны цуд» Э. Вільдэ, «Пан Пунціла і яго слуга Маці» Б.​Брэхта (1958), «Назад да Мафусаіла» Б.​Шоу (1965), «Гамлет» (1966), «Рычард III» (1975) У.​Шэкспіра, «Будаўнік Сольнес» Г.​Ібсена (1974). Выканаў ролі Важака («Аптымістычная трагедыя» У.​Вішнеўскага), Пабеданосікава («Лазня» У.​Маякоўскага) і інш. Здымаўся ў кіно. Аўтар кніг. Дзярж. прэмія Эстоніі 1965.

Тв.:

Рус. пер. — Труд и талант в творчестве актера. М., 1972;

Удивительный человек. М., 1972.

Р.​І.​Баравік.

т. 12, с. 49

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ПРАГРА́МНАЕ ЗАБЕСПЯЧЭ́ННЕ ЭВМ,

сукупнасць праграм і праграмных дакументаў, неабходных для аўтаматызаванай наладкі праграм і рашэння прыкладных задач на ЭВМ. Забяспечвае рэалізацыю функцый ЭВМ і вылічальнай сістэмы. Кампаненты П.з. садзейнічаюць эфектыўнаму функцыянаванню тэхн. сродкаў і абслугоўваюць карыстальнікаў выліч. сістэм. Найважн. кампаненты П.з.: аперацыйная сістэма, пакеты прыкладных праграм, бібліятэкі стандартных праграм, комплексы праграм тэхн. абслугоўвання.

Адрозніваюць П.з. базавае (сістэмнае) і прыкладное. Базавае П.з. ўключае праграмы універсальнага карыстання (тэкставыя рэдактары, сродкі машыннай графікі, узаемадзеянне з камп’ютэрнымі сеткамі і WEB-дызайну (гл. Інтэрнет), праграмы апрацоўкі каманд карыстальніка] і праграмы аўтаматызацыі праграмавання (сістэмы аперацыйная, праграмавання і наладкі, кіравання базамі даных). З мэтай выкарыстання існуючага П.з. распрацоўваюцца праграмна-сумяшчальныя сем’і ЭВМ. Найб. пашыраныя і адпрацаваныя кампаненты базавага П.з. рэалізуюцца апаратна і ў выглядзе мікрапраграм. Прыкладное П.з. арыентавана на рашэнне канкрэтных задач: аўтаматызаванае праектаванне, распазнаванне вобразаў і апрацоўка відарысаў, кіраванне вытворчасцю, тэхнал. працэсамі.

На Беларусі П.з. распрацоўваецца з пачатку 1960-х г. на Мінскім заводзе ЭВМ, у НДІ ЭВМ, Ін-тах матэматыкі і тэхн. кібернетыкі Нац. АН, БДУ, Бел. ун-це інфарматыкі і радыёэлектронікі і інш.

С.​У.​Абламейка.

т. 12, с. 534

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

кры́зіс

(гр. krisis = рашэнне, паваротны пункт)

1) рэзкі, круты пералом у чым-н. (напр. урадавы к.);

2) мед. хуткае змяненне праяў хваробы, якое суправаджаецца рэзкім (крытычным) паніжэннем высокай тэмпературы (проціл. лізіс 1);

3) перыядычная перавытворчасць тавараў, якая вядзе да разладу эканамічнага жыцця, росту беспрацоўя;

4) востры недахоп чаго-н. (напр. жыллёвы к.).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

resolve2 [rɪˈzɒlv] v. fml

1. (on/upon) раша́ць, прыма́ць рашэ́нне, раша́цца зрабі́ць (што-н.);

They resolved on making one more attempt. Яны вырашылі зрабіць яшчэ адну спробу.

2. выраша́ць (канфлікт, праблему і да т.п.);

The problem has not yet been resolved. Праблема яшчэ не вырашана.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

zamiar, ~u

м. замер; намер; задума;

bez złych ~ów — без дрэнных намераў;

powziąć zamiar — прыняць рашэнне; задумаць;

mam zamiar to zrobić — я маю намер гэта зрабіць

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

перайгра́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., што.

1. Сыграць што‑н. паўторна, яшчэ раз. Перайграць нанава эцюд.

2. Сыграць усё, многае. Баяніст, чарнавокі хлопец, слесар суседняй МТС, перайграў бадай усе любімыя песні і танцы. Паслядовіч. Мы перайгралі амаль усе вадэвілі А. П. Чэхава: «Юбілей», «Мядзведзь», «Прапанова», «Хірургія». Сяргейчык.

3. без дап. Разм. Сыграць ненатуральна якую‑н. ролю на сцэне, у кіно і пад. Артыст страціў пачуццё меры і перайграў.

4. Разм. Памяняць якое‑н. рашэнне, пастанову; зрабіць інакш, па-свойму. [Гаруноў:] — Ладна, Аксён, перайграйце план асушэння — на кароўнік. Дуброўскі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Beschid m -(e)s, -

1) адка́з; тлумачэ́нне, указа́нне

2) рашэ́нне; заключэ́нне;

~ wssen* (über A) быць у ку́рсе (пра што-н.);

~ sgen паве́даміць, перада́ць, даць адка́з

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

няпра́вільна прысл., няпра́вільны nrichtig, falsch; nregelmäßig, bweichend; Fehl- (памылковы);

няпра́вільнае рашэ́нне Fhlentscheidung f -, -en;

няпра́вільны прысу́д Fhlurteil n -s, -e;

няпра́вільныя ры́сы тва́ру ngleichmäßige [nregelmäßige] Geschtszüge;

няпра́вільны дзеясло́ў грам. nregelmäßiges Verb;

няпра́вільны дроб матэм. nechter Bruch;

дзе́йнічаць няпра́вільна falsch hndeln

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

brave1 [breɪv] adj. хра́бры, сме́лы, адва́жны;

brave people адва́жныя лю́дзі;

a brave decision сме́лае рашэ́нне;

be brave! смяле́й!

put on a brave face рабі́ць вы́гляд, што вы ўпэ́ўненыя і шчаслі́выя/задаво́леныя;

none but the brave deserves the fairу ≅ у каго́ адва́га, у таго́ і перава́га

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

reasonable [ˈri:znəbl] adj.

1. разва́жны, разва́жлівы;

a reasonable solution разу́мнае рашэ́нне

2. : She has a reasonable chance of doing well in the exam. У яе ёсць нядрэнная магчымасць паспяхова здаць экзамены.

3. уме́раны, дапушча́льны;

on reasonable terms на прыма́льных умо́вах

4. недарагі́;

a reasonable price уме́раная/схо́дная цана́

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)