шо́мпал, -а, мн. -ы, -аў, м.
Стрыжань для чысткі і змазвання канала ствала ручной агнястрэльнай зброі, а таксама, у старажытнасці, для забівання з дула зарада ў пісталеты і стрэльбы.
Даць шомпалаў (пакараць, наносячы ўдары такімі стрыжнямі; уст.).
|| прым. шо́мпальны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Прама́нка ’мянушка, якая даецца чалавеку жыхарамі вёскі’ (Сцяшк. Сл.). З прамапу́ць ’даць мянушку’ (Сл. ПЗБ). якое з літ. pramanyti ’тс’ (Грынавяцкене, там жа).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Наўмі́ць ’давесці да розуму, даць зразумець’ (Нас., Гарэц., Др.). Са спалучэння на ўм (навесці), гл. ум. Сюды ж, відаць, наўмену́ць (ныўмянуць) ’напомніць’ (Бяльк.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Вы́дукаваць ’вывучыць, даць адукацыю’ (Нас.), вы́дукаць ’тс’ (Мат. Гом.). Да адукаваць, адукацыя, дзе а ўспрымаецца як прыстаўка або ў выніку сцягвання: выадукаваць > выдукаваць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
натурфіласо́фія
(ням. Naturphilosophie, ад лац. natura = прырода + гр. philosophia = філасофія)
вучэнне, якое спрабуе даць сістэму ведаў аб прыродзе, грунтуючыся не на доследных дадзеных навук, а на абстрактных прынцыпах філасофіі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
цяг 1, ‑у, м. (рэдка).
Бег, рух. Хай бягуць няспынным цягам Дні і ночы, нашы сны. Іверс.
•••
Адным цягам — заложна, без перадышкі, адным намаганнем.
Даць цягу гл. даць.
З цягам часу — праз некаторы час; за пэўны час.
цяг 2, ‑а, м.
Тое, што і цяж. Ціха дзынкнулі правады. Чалавек зачапіўся, відаць, за цягі блакіроўкі. Лынькоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
concede [kənˈsi:d] v.
1. дапуска́ць (магчымасць, правільнасць чаго-н.)
2. саступа́ць, уступа́ць
3. sport даць фо́ру, апярэ́дзіць (каго-н. у чым-н.)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
tender2 [ˈtendə] n. прапано́ва;
a loan tender прапано́ва даць пазы́ку;
put out/make a tender for smth. зрабі́ць яку́ю-н. прапано́ву
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
unbend [ʌnˈbend] v. (unbent)
1. разгіба́ць; разгіба́цца; разгіна́ць; разгіна́цца
2. выпро́стваць, выпро́ствацца; выраўно́ўваць, выраўно́ўвацца
3. расслабля́цца;
unbend the mind даць адпачы́нак галаве́
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
wigging [ˈwɪgɪŋ] n. BrE, infml лупцо́ўка, наганя́й; стро́гая вымо́ва;
give smb. a good wigging до́бра каму́-н. вы́гаварыць; даць каму́-н. наганя́й
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)