ГЛО́РЫЯ (ад лац. gloria упрыгажэнне, арэол),
аптычная з’ява ў атмасферы ў выглядзе каляровых кольцаў вакол ценю назіральніка (ці прадмета, што знаходзіцца каля яго), калі цень падае на воблака або слой туману. Часта назіраецца ў гарах (калі воблака знаходзіцца ніжэй назіральніка) ці ў час палётаў над воблакамі. Абумоўлена дыфракцыяй святла на кроплях вады. Колеры ў глорыі: унутры блакітны, звонку чырвоны.
т. 5, с. 302
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
авершта́г
(гал. overstag)
паварот паруснага судна, калі яно пераходзіць на другі галс супраць ветру.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
анахарэты́зм
(ад анахарэт)
разнавіднасць імурацыі, калі жывы арганізм самазамуроўваецца і гіне (напр. малюскі-каменеточцы).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
батракефа́лія
(ад гр. bathron = уступ + kephale = галава)
анамальная форма чэрапа, калі патыліца выпінаецца ўступамі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
дылю́вій
(лац. diluvium = патоп)
эпоха ў гісторыі Зямлі, калі было моцнае абледзяненне Паўночнага паўшар’я.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
прадрама́льны
(ад прадрам);
п. перыяд — пачатковы перыяд хваробы, калі з’яўляюцца яе прыметы-прадвеснікі (прадромы).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
сінгл
(англ. single = адзін, адзіны)
гульня ў тэніс, калі кожны бок прадстаўлены адным гульцом.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
odsunąć się
зак. адсунуцца; адхіліцца; адысці;
proszę się ~! — калі ласка, адыдзіце!
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
kiedy
1. калі;
od kiedy? — з якіх часоў?; з якой пары?;
na kiedy — да якога часу;
słyszał to kto kiedy! — ці чуў гэта хто калі-небудзь!;
kiedy bądź — калі-небудзь;
kiedy indziej — іншым разам;
kiedy niekiedy — час ад часу; часам;
2. калі; як; у той час як;
nie wiem, kiedy to się stało — я не ведаю, калі гэта адбылося;
kiedy trwoga, to do Boga — калі (як) трывога, дык да Бога;
nie zaczynaj, kiedy nie wiesz, czy skończysz — не пачынай, калі не ведаеш, ці закончыш;
kiedy tylko wstałem, on usiadł — як толькі я ўстаў, ён сеў;
kiedy nie chcesz, to nie trzeba — [як; калі] не хочаш, не трэба;
3. разм. калі ж;
kiedy nie mam czasu! — калі ж (калі) не маю часу!;
4. кніжн. але;
chciała się kształcić dalej, kiedy ojciec nie pozwolił — яна хацела вучыцца далей, але бацька не дазволіў
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
гаршчо́к, -шка́, мн. -шкі́, -шко́ў, м.
Гліняная пасудзіна са звужаным дном для варкі стравы, для малака, для пакаёвых раслін і пад.
Смачны баршчок, ды малы г. (прыказка). Калі гаспадар з гаспадыняю сварацца, дык у гаршку трасца варыцца (прыказка).
|| памянш. гаршчо́чак і гаршчэ́чак, -чка, мн. -чкі, -чкаў, м.
|| прым. гаршко́вы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)