працэ́нтны, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае адносіны да працэнта; выражаны ў працэнтах. Працэнтная норма. Працэнтнае вылічэнне.
2. Які прыносіць працэнты (у 2 знач.). Працэнтныя грошы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Со́рыць ‘траціць, губляць’ (Касп.). Відаць, з рус. сор ‘смецце’, сори́ть ‘раскідваць смецце’, параўн. выраз сори́ть деньга́ми ‘бязмэтна траціць грошы’; аднак у гэтым выпадку цяжка вытлумачыць змену націску. Параўн. пасорыць, распасорыць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
далічы́ць сов. досчита́ть;
д. да со́тні — досчита́ть до со́тни;
далі́чым гро́шы і по́йдзем — досчита́ем де́ньги и пойдём
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ная́ўны нали́чный; име́ющийся;
н. разлі́к — нали́чный расчёт;
аперы́раваць ~нымі фа́ктамі — опери́ровать име́ющимися фа́ктами;
~ныя гро́шы — нали́чные де́ньги
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пад’ёмны в разн. знач. подъёмный;
п. кран — подъёмный кран;
~ная вага́ — подъёмный вес;
~ныя гро́шы — подъёмные де́ньги
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
штрафны́ в разн. знач. штрафно́й;
~ныя гро́шы — штрафны́е де́ньги;
ш. ўдар — штрафно́й уда́р;
~ная пляцо́ўка — штрафна́я площа́дка
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
інкасі́раваць
(ням. inkassieren, ад іт. incassare = літар. класці ў скрыню)
атрымліваць грошы па плацежнаму дакументу і залічаць іх на банкаўскі рахунак.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Разо́нт: у разонт прымаць ’улічваць, прымаць пад увагу’ (Нар. Гом., Ян.), разо́н ’увага’ (Сцяшк. Сл.), ’упэўненасць, адвага’: грошы много даюць разону (Сержп. Казкі). Ад рэзо́н ’слушнасць, рацыя’, ’довад’. Застаецца незразумелым з’яўленне ‑т.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ГРАШО́ВЫ КАПІТА́Л,
грошы, якія функцыянуюць у вытворчасці і прыносяць прыбытак; адна з функцыян. формаў прамысловага капіталу. Першапачаткова ўзнік у выглядзе ліхвярнага капіталу, грашова-гандл. і грашовай формы купецкага капіталу; гістарычна папярэднічаў вытв. і таварнай формам прамысл. капіталу. З развіццём капіталізму і ва ўмовах рыначнай гаспадаркі грашовы капітал функцыянуе ў сферы абарачэння і з’яўляецца зыходнай і заключнай стадыяй кругаабароту капіталу. На зыходнай стадыі грашовы капітал авансуе працэс вытв-сці, на заключнай адбываецца яго вяртанне ў выніку продажу вырабленых тавараў. Асаблівай формай грашовага капіталу з’яўляецца пазыковы капітал, рух якога апасродкуецца крэдытнай сістэмай дзяржавы.
Г.С.Кузьменка.
т. 5, с. 418
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
«ВОСЬ ЦЯПЕ́Р ЯКІ́ ЛЮД СТАЎ»,
бел ананімная вершаваная гутарка 1-й пал. 19 ст. Месца і час напісання невядомыя. Знойдзена І.Насовічам на Мсціслаўшчыне ў 1848 і апублікавана ім у 1873. Адлюстроўвае ломку патрыярхальнага побыту ў сувязі з выспяваннем капіталіст. адносін. Прасякнута непрыняццем маралі, заснаванай на чыстагане, адмаўленнем грамадства, дзе ўсё купляецца за грошы. У гутарцы асуджаюцца разбурэнне сям’і, адчужанасць людзей, прагнасць і жорсткасць багацеяў, хабарніцтва чыноўнікаў, несправядлівасць царскіх судоў. Выйсце аўтар наіўна бачыў у духоўным удасканаленні на аснове хрысціянскай маралі.
Публ.:
Беларуская літаратура XIX ст. Хрэстаматыя. 2 выд. Мн., 1988.
Г.В.Кісялёў.
т. 4, с. 277
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)