Verbum

НАТА́Л (Natal),

горад на ПнУ Бразіліі. Адм. ц. штата Рыу-Гранды-ду-Норты. Засн. ў 1599 як крэпасць. Каля 400 тыс. ж. (1997). Порт на Атлантычным ак. Міжнар. аэрапорт. Прам-сць; тэкст., гарбарна-абутковая, харчовая. Ун-т. Арх. помнікі 17 ст., у т. л. рэшткі партуг. крэпасці.

т. 11, с. 205

НОВАЧЭБАКСА́РСК,

горад у Чувашыі, у Расіі. Размешчаны на схілах Прыволжскага ўзв., на правым беразе р. Волга, за 5 км ніжэй г. Чэбаксары (бліжэйшая чыг. станцыя). Горад з 1965. 123,8 тыс. ж. (1996). Порт. Аэрапорт. Прам-сць: буд. матэрыялаў, хім., лёгкая (бавоўнапрадзільная ф-ка) і харчовая. Чэбаксарская ГЭС.

т. 11, с. 362

НЫ́РЭДЗЬХА́ЗА (Nyíregyháza),

горад на ПнУ Венгрыі. Адм. ц. медзьё Сабальч-Сатмар. Засн. ў 1786. Каля 170 тыс. ж. (1998). Вузел чыгунак і аўтадарог. Прам-сць: харч. (агароднінакансервавы з-д, вытв-сць алею, млыны і інш.), тытунёвая, шынная, эл.-тэхн., папяровая, швейная. Этнагр. музей пад адкрытым небам.

т. 11, с. 393

ПАЛА́НА,

пасёлак гар. тыпу, цэнтр (з 1930) Каракскай аўт. акругі ў Расіі, на З п-ва Камчатка, на р. Палана, за 8 км ад яе ўпадзення ў Ахоцкае мора. Вядомы з 1876. 4,1 тыс. ж. (1993). Рыбная прам-сць. Краязн. музей. У раёне здабыча бурага вугалю.

т. 11, с. 535

ПАЎЛАГРА́Д,

горад на Украіне, раённы цэнтр у Днепрапятроўскай вобл., на р. Воўчая. Засн. ў 1780. 137 тыс. ж. (1993). Чыг. вузел. Цэнтр вуглездабычы зах. Данбаса. З-ды: хім. машынабудавання, ліцейных машын, эл.-асвятляльнай арматуры, с.-г. машынабудавання, хім., гарбарны; прам-сць харч. і інш. Гіст.-краязнаўчы музей.

т. 12, с. 203

ПО (Pau),

горад на ПдЗ Францыі. Адм. ц. дэпартамента Ніжнія Пірэнеі і гіст. вобл. Беарн. Засн. ў 12 ст. Каля 100 тыс. ж. (2000). Вузел аўтадарог, чыг. вузел (лінія ў Іспанію праз перавал Сампорт). Прам-сць; маш.-буд., харч., тэкст., абутковая. Ун-т. Цэнтр турызму. Горнакліматычны курорт.

т. 12, с. 446

ПО́НСЕ (Ponce),

горад на Пд Пуэрта-Рыка. Каля 200 тыс. ж. (2000). Порт на Карыбскім м. (вываз цукру). Чыг. станцыя. Аэрапорт. Прам-сць: харч. (вытв-сць рому, шакаладу, цукру), тытунёвая, тэкст., гарбарна-абутковая, цэментная. Паблізу П. 3 нафтахім. комплексы. Каталіцкі ун-т. Музей мастацтва. Цэнтр турызму.

т. 12, с. 508

ПОРТ-ЖАНТЫ́ЛЬ (Port Gentil),

горад у Габоне. Адм. ц. правінцыі Прыморскае Агаве. Каля 180 тыс. ж. (2000). Асн. марскі порт краіны (гал. ч. вываз нафты і драўніны). Міжнар. аэрапорт. Прам-сць: нафтаперапр., дрэваапр. (лесапільная, фанерная), харч., суднабудаўнічая. У раёне П.-Ж. здабыча нафты і прыроднага газу.

т. 12, с. 513

РАЗО́ (Roseau),

горад, сталіца Дамінікі, на зах. беразе вострава. Засн. французамі ў 17 ст. Каля 20 тыс. ж. (2000). Гал. марскі порт краіны, вузел аўтадарог. Міжнар. аэрапорт. Невял. прадпрыемствы харч. і швейнай прам-сці. Музей. Бат. сад. Арх. помнікі: каталіцкі сабор (1841), царква Сент-Джордж, Дом урада.

т. 13, с. 263

БЕЛГАРО́ДСКАЯ ВО́БЛАСЦЬ,

у складзе Расійскай Федэрацыі. Утворана 6.1.1954. Пл. 27,1 тыс. км². Нас. 1435,1 тыс. чал. (1994), гарадскога 64%. Цэнтр — г. Белгарад. Найб. гарады: Стары Аскол, Губкін, Шабекіна, Аляксееўка, Валуйкі.

Прырода. Белгародская вобласць размешчана на ПдЗ Сярэднярускага ўзвышша. Паверхня — узгоркавая раўніна (выш. да 276 м), моцна парэзаная ярамі і лагчынамі. Карысныя выкапні: жал. руда (радовішчы Курскай магнітнай анамаліі), буд. матэрыялы, фасфарыты, торф. Клімат умерана кантынентальны. Сярэдняя т-ра студз. -8 °C, ліп. 20 °C. Ападкаў да 500 мм за год. Асн. рэкі: Северскі Данец і Аскол (бас. Дона), Ворскла (бас. Дняпра). Глебы пераважна чарназёмныя, месцамі шэрыя лясныя, у далінах рэк — алювіяльныя. Белгародская вобласць ляжыць у лесастэпавай і стэпавай зонах, б.ч. разнатраўна-лугавога стэпу ўзарана. Пад лясамі 9% тэрыторыі (дуб, клён, ясень, бяроза і інш.). Запаведнікі «Лес на Ворскле» і частка Цэнтральначарназёмнага запаведніка («Ямскі стэп»).

Гаспадарка. Развіты горназдабыўная прам-сць (жал. руда), машынабудаванне і металаапрацоўка (паравыя катлы, абсталяванне для харч. і хім.-фармацэўтычнай прам-сці, вытв-сць металаканструкцый, электраабсталявання і інш.), металургічная, хім. (вітаміны, мыйныя сродкі і інш.), харч. (цукр. і мяса-малочная) прам-сць; вытв-сць буд. матэрыялаў. Пасевы збожжавых (ячмень, пшаніца) і тэхнічных (цукр. буракі, сланечнік, эфіраалейныя) культур. Пладаводства. Малочна-мясная жывёлагадоўля, свінагадоўля, птушкагадоўля, пчалярства. Па тэр. вобласці праходзяць чыгункі Масква—Харкаў, Масква—Растоў-на-Доне, Харкаў—Бранск, аўтамагістраль Масква—Сімферопаль і ўчасткі магістральных газаправодаў Шабялінка—Масква, Стаўрапаль—Масква.

П.​І.​Рогач.

т. 3, с. 74