She often wears that blue dress — Яна́ ча́ста но́сіць гэ́тую блакі́тную суке́нку
to wear a beard — насі́ць бараду́
2) зно́шваць
These shoes are badly worn — Гэ́тыя чараві́кі мо́цна зно́шаныя
All that walking wore a hole in my shoe — Ад усяе́ гэ́тае хадзьбы́ пратапта́ліся мае́ чараві́кі
3) выму́чваць; змо́рваць; зьнясі́льваць
She was worn with toil and care — Яна́ была́ змо́раная цяжко́й пра́цай і турбо́тамі
2.
v.i.
1) насі́цца, зно́швацца
This coat has worn well — Гэ́тае паліто́ насі́лася до́бра
His coat has worn to shreds — Яго́нае паліто́ знасі́лася да ні́ткі
2) Figur. трыва́ць
a friendship that did not wear — сябро́ўства, яко́е ня вы́трывала
3) Figur. міна́ць, цягну́цца (пра час)
it became hotter as the day wore on — Ця́гам дня рабі́лася гарачэ́й
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
figura
figur|a
ж.
1. фігура;
~a geometryczna — геаметрычная фігура;
2. важная асоба;
3. фігура, постаць, талія;
suknia do ~y — сукенка да таліі;
4. прыдарожны крыж (з фігурай святога);
chodzić do ~y разм. хадзіць без паліто
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Насоў ’нешта, падобнае дла кашулі з палатна, якое сяляне апранаюць на адзенне для аховы яго летам ад дажджу, а зімой ад снегу’ (Нас.), ’белы палатняны балахон, які беларусы носяць летам, від летняга паліто’ (Мядзв.), ’балахон паверх сарочкі і спадніцы ў жанчын; ён мае невялікія выемкі па баках і на грудзях’ (Даўгарукаў), ’беларускі палатняны каптан’ (Багд.), ’доўгі балахон у талію з белага палатна, спецыяльна вытканага’ (Шн. 3), ’палатняны халат’ (Анім.), ’доўгая верхняя мужчынская вопратка без падклала’ (расон., Шатал.), ’верхняе адзенне з даматканай тканіны’ (Сл. ПЗБ), ’пояс ці рамень’ (Анік.), насоўка ’адзенне з суровага палатна, якое служыла для захавання кажуха ці бурноса ад дажджу’ (карэл., Нар. словатв.), ’вопратка ў выглядзе плашча, якая надзяваецца на кажух’ (Жд. 1), рус.насов, насовец ’сарочка, від мяшка з даматканага палатна, з прарэхамі ўверсе і з рукавамі, для цяпла, паверх сарафана, або для працы’ (Даль), ст.-рус.насовьць ’частка аблачэння святара, нарукаўнікі’ з 1300 г. (Сразн.). Паводле БелСЭ, асноўны арэал назвы і рэаліі — Віцебшчына, паўночныя раёны Міншчыны і Магілёўшчыны. Ад насу́нуць ’нацягнуць’, насоўваць ’нацягваць, накладаць зверху’; да соваць, с́унуць.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
перахадзі́цьсов.
1.в разн. знач. переходи́ть;
п. пе́шкай — переходи́ть пе́шкой;
п. грып — переходи́ть грипп;
цяжа́рная перахадзі́ла два ты́дні — бере́менная переходи́ла две неде́ли;
2. проходи́ть;
п. усю́ зіму́ ў асе́ннім паліто́ — проходи́ть всю зи́му в осе́ннем пальто́;
3.разг. пройти́;
ко́лькі я ~дзі́ў за год! — ско́лько я прошёл за́ год!
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
до́ўгі, ‑ая, ‑ае ідаўгі́, ‑ая, ‑ое.
1. Які мае вялікую даўжыню (у 1 знач.); проціл. кароткі. Жураўлі нібы плылі ў небе, выцягнуўшы тонкія ногі і доўгія шыі.Якімовіч.Падгіналіся каленкі ад доўгай дарогі.Лынькоў.Барак быў доўгі і нізкі.Чорны.// Большы ў даўжыню, чым патрэбна. Доўгая сукенка. Доўгае паліто. □ Штаны ў .. [Рыгоркі] доўгія, аж да пят.Якімовіч.//Разм. Высокі ростам (пра чалавека). [Сухарукі] быў доўгі .. і худы.Бядуля.За тое, што ён [дзядзька Мітрафан] быў доўгі, як жардзіна, і хударлявы, усе казалі на яго Чапяла.Бажко.
2. Працяглы ў часе. Доўгая разлука. Доўгі позірк. □ Сход быў доўгі, але спакойны.Чорны.Ногі ад доўгага сядзення замлелі, і .. [Віця] захістаўся.Чарнышэвіч.
3. Які працяжна вымаўляецца (пра гукі, склады). Доўгі гук.
•••
Доўгая песня (гісторыя)гл. песня.
Доўгі рубельгл. рубель.
Доўгі языкгл. язык.
Доўгія рукігл. рука.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)