ко́зыр, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Карта той масці, якая лічыцца старшай у гульні.
2. перан. Тое, што можа даць перавагу ў чым-н.
Выбіць усе козыры.
◊
Хадзіць козырам (разм.) — паводзіць сябе ганарліва.
|| прым. казы́рны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
інструктава́ць, -ту́ю, -ту́еш, -ту́е; -ту́й; -тава́ны; зак. і незак., каго-што.
Даць (даваць) каму-н. кіруючыя ўказанні.
І. рабочых па тэхніцы бяспекі.
|| зак. таксама праінструктава́ць, -ту́ю, -ту́еш, -ту́е; -ту́й; -тава́ны.
|| наз. інструкта́ж, -у, м. і інструктава́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
здра́дніцтва, ‑а, н.
Паводзіны, учынкі здрадніка. Пісьменнік здолеў даць не толькі тыповы характар правакатара, але і раскрыць вытокі здрадніцтва. Дзюбайла.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перайменава́ць, ‑мяную, ‑мянуеш, ‑мянуе; зак., што.
Даць каму‑, чаму‑н. новую назву або імя. Перайменаваць вуліцу. Перайменаваць інстытут. Перайменаваць завод.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
умаро́зіць, ‑рожу, ‑розіш, ‑розіць; зак., што.
Змясціць што‑н. у вадкасць, якая замярзае, і даць там умацавацца пад дзеяннем марозу.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
А́НГЛА-БУ́РСКАЯ ВАЙНА́ 1899—1902,
захопніцкая вайна Англіі супраць бурскіх рэспублік Паўд. Афрыкі Трансвааль і Аранжавая. Англія імкнулася захапіць землі, багатыя золатам і алмазамі, забяспечыць брыт. панаванне на вялізнай тэр. ад Каіра да Кейптаўна. Падставай да вайны з’явілася адмова прэзідэнта Трансвааля даць выбарчыя правы англ. каланістам. 11.10.1899 пачаліся ваен. дзеянні, на пачатку якіх буры атрымалі некалькі перамог. Аднак вял. перавага ў жывой сіле і тэхніцы дазволіла англічанам у 1900 акупіраваць рэспублікі. Буры разгарнулі партыз. барацьбу, але, не атрымаўшы чаканай дыпламат. дапамогі з боку Германіі, Францыі і Расіі, спынілі супраціўленне. Паводле мірнага дагавора 31.5.1902 Аранжавая і Трансвааль далучаны да Брыт. імперыі і сталі англ. калоніямі. У 1910 іх тэр. ўвайшлі ў англ. дамініён Паўднёва-Афрыканскі Саюз.
т. 1, с. 345
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Нюро́к ’нырок, нырэц’: даць нюрка (варон., Сл. ПЗБ). Гл. нурок; змякчэнне пачатковага н, магчыма, пад уплывам літ. niùrktelėti ’нырнуць’ і пад.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Дадава́ць ’дадаваць’ (БРС). Укр. додава́ти, польск. dodawać, чэш. dodávati, балг. дода́вам і г. д. Прасл. *dodavati (да дзеяслова *dodati < *dati ’даць’).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
clip3 [klɪp] n.
1. стры́жка (валасоў, шэрсці)
2. infml мо́цны ўдар;
give smb. a clip даць каму́-н. кухталя́/грымака́
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
clout2 [klaʊt] v.
1. infml мо́цна ўда́рыць (рукой або кулаком); даць апляву́ху/по́ўху
2. infml мо́цна біць па мячы́ (бейсбол)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)