БЕ́РЛІНГ ((Berling) Зыгмунт) (27.6.1896, г. Ліманова Кракаўскага ваяв., Польшча — 11.7.1980),
польскі военачальнік, ген. броні Польшчы. Скончыў Ваен. акадэмію Генштаба (Масква, 1947). Да 1939 у Войску Польскім. 22.6.1941 першы падпісаў пісьмо 13 афіцэраў б. польск. арміі сав. ўраду з просьбай даць магчымасць змагацца за сваю радзіму супраць фаш. Германіі. Застаўся ў СССР пасля эвакуацыі сфарміраванай тут Польскай арміі (Андэрса). У 1943—44 камандзір сфарміраванай у СССР польск. дывізіі імя Т.Касцюшкі, са жн. 1943 адначасова камандзір 1-га польск. корпуса, з сак. 1944 камандуючы польск. арміяй у СССР, з ліп. 1944 на камандных пасадах Войска Польскага. У 1948—53 нач. Акадэміі Генштаба Войска Польскага.
т. 3, с. 115
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ГАЎРЫІ́Л (свецкае Васкрасенскі Васіль Мікалаевіч; 1795 — 10.5.1868),
багаслоў, гісторык рус. філасофіі. Скончыў Маскоўскую духоўную акадэмію (1820). У 1821 прыняў манаства і пераведзены ў Пецярбургскую духоўную акадэмію. З 1825 рэктар Арлоўскай, Магілёўскай семінарый, ігумен казанскага Зілантава манастыра. У 1835—50 прафесар Казанскага ун-та. Аўтар «Гісторыі філасофіі» (ч. 1—6, 1839—40), у якой на аснове помнікаў стараж.-рус. пісьменнасці спрабаваў даць сістэматычнае тлумачэнне гісторыі рус. філасофіі. Лічыў, што кожны народ мае свой асаблівы характар і сваю філасофію, «больш ці менш навукападобную ці рассеяную ў паданнях, аповесцях. Павучаннях, вершах і рэлігіі».
Тв.:
Философия правды. Казань, 1843;
Поучительные слова. Ч. 1—2. Казань, 1850.
т. 5, с. 90
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
О’БРА́ЕН (O’Brien) Джэймс [псеўданім, які ператварыўся ў другое імя, Бронтэр (Bronterre); 6.2.1805, г. Гранард, Вялікабрытанія — 23.12.1864], адзін з лідэраў і ідэолагаў чартызму ў Вялікабрытаніі. У 1830-я г. радыкальны журналіст. Быў рэдактарам шэрагу чартысцкіх выданняў, у сваіх артыкулах імкнуўся даць тэарэт. і гіст. абгрунтаванне чартызму: выкрываў класавыя супярэчнасці капіталіст. грамадства, прапаноўваў рэв. шлях пераўтварэння грамадства на сацыяліст. пачатках. Гал. сродкам дасягнення сац. роўнасці лічыў нацыяналізацыю зямлі, прыватную ўласнасць на сродкі вытв-сці разглядаў як ін-т, сумяшчальны з сацыялізмам. У 1840—41 зняволены. З 1848 прыхільнік мірных рэформ. Заснаваная ім у 1849—50 Нац. ліга рэформ пазней далучылася да Інтэрнацыянала 1-га.
т. 11, с. 425
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Нюро́к ’нырок, нырэц’: даць нюрка (варон., Сл. ПЗБ). Гл. нурок; змякчэнне пачатковага н, магчыма, пад уплывам літ. niùrktelėti ’нырнуць’ і пад.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Дадава́ць ’дадаваць’ (БРС). Укр. додава́ти, польск. dodawać, чэш. dodávati, балг. дода́вам і г. д. Прасл. *dodavati (да дзеяслова *dodati < *dati ’даць’).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
clip3 [klɪp] n.
1. стры́жка (валасоў, шэрсці)
2. infml мо́цны ўдар;
give smb. a clip даць каму́-н. кухталя́/грымака́
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
clout2 [klaʊt] v.
1. infml мо́цна ўда́рыць (рукой або кулаком); даць апляву́ху/по́ўху
2. infml мо́цна біць па мячы́ (бейсбол)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
impetus [ˈɪmpɪtəs] n.
1. ру́хаючая сі́ла; штуршо́к
2. і́мпульс, сты́мул;
give a fresh impetus to smth. даць но́вы і́мпульс чаму́-н.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
дызрупты́ўны
(лац. disruptus = разарваны);
д. адбор — адна з форм штучнага адбору, пры якім унутры папуляцыі ўзнікае полімарфізм, г.зн. некалькі форм, кожная з якіх можа даць пачатак новаму віду.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
прапанава́ць
(польск. proponować, ад лац. proponere)
1) заявіць аб гатоўнасці памагчы, даць у чыё-н. распараджэнне што-н.;
2) унесці прапанову, параіць, парэкамендаваць;
3) папрасіць выканаць што-н.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)