Но́здра ’адтуліна ў носе’ (ТС), но́уздра, ны́здра ’тс’ (пін., Дразд.), ныздря́ ’тс’ (Бяльк.), ну͡оздры мн. (Бес.), но́здры ’тс’ (Сл. ПЗБ), ’поры’ (лях., Сл. ПЗБ; іўеўск., Нар. словатв.), ноздры́ ’праходы для агню з печы ў горн’, укр. ніздря́, рус. ноздря́, польск., чэш., славац. nozdra, славен. nȏzdrva, серб.-харв. но̏здра, но̏здрва, макед., балг. ноздра. Прасл. *nozdri pl.; паводле Шаўра (ESSJ, пробны сшытак, 48), па прычыне рознага заканчэння форм nom. sg. у асобных славянскіх мовах, яны ўзніклі як другасныя; роднаснае літ. nasraĩ, дыял. nastraĩ ’морда, ноздры’, с.-н.-ням. noster ’ноздра’. Рэканструкцыя прасл. *nozdьra (гл. Фасмер, 3, 81, з літ-рай) звязвае слова нос і драць.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

fördern vt

1) спрыя́ць, садзе́йнічаць (чаму-н.);

die Wíssenschaft ~ ру́хаць напе́рад наву́ку

2) горн. здабыва́ць

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

скат I м., спец. (телеги, вагона) скат

скат II м., зоол. скат

скат III м., горн., гидр. скат

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

сартава́ць

1. спец. sortíeren vt, áussortieren vt, áuslesen* vt; síchten vt (праглядаць);

2. горн. (аддзяляць руду ад дамешкаў) schéiden* vt

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

вы́капень м. Fossíl n -s, -i¦en; Minerál n -s, -e і -i¦en;

кары́сныя вы́капні горн., геагр. Mineráli¦en pl, Bódenschätze pl

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

малато́к м. спец. Hámmer m -s, Hämmer; Fäustel m -s - (горн.);

◊

прадава́цца з малатка́ únter den Hámmer kómmen*, verstéigert wérden

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

КРУЗЕНШТЭ́РН (Іван Фёдаравіч) (19.11.1770, Хагудзі, Эстонія — 24.8.1846),

расійскі мараплавец. Адмірал (1842). Ганаровы чл. Пецярбургскай АН (1806). Скончыў Марскі кадэцкі корпус (1788). Кіраўнік першай рус. кругасветнай экспедыцыі 1803—06 на караблях «Надзея» (камандзір К.) і «Нява» (камандзір Ю.Ф.Лісянскі), у якой удзельнічалі таксама О.Я.Кацэбу і Ф.Ф.Белінсгаўзен. 7.8.1803 караблі выйшлі з Кранштата, у сак. 1804 абагнулі мыс Горн і ўвайшлі ў Ціхі ак. Пасля наведвання Гавайскіх а-воў «Нява» накіравалася ў Сітку (Новаархангельск), а «Надзея» — на Камчатку, потым у Японію. У жн. 1806 экспедыцыя вярнулася ў Кранштат праз Індыйскі і Атлантычны акіяны. У час плавання К. праводзіў акіянаграфічныя, метэаралагічныя і глыбакаводныя даследаванні акіянаў. Апісаў частку Курыльскіх а-воў, узбярэжжы Сахаліна, Камчаткі, некаторых астравоў Японіі. Вынікі акіяналагічных і этнагр. даследаванняў надрукаваны ў трохтомнай працы (1809—12) з атласам (больш за 100 карт і замалёвак). У 1923—26 выдаў «Атлас Паўднёвага мора» ў 2 тамах з тлумачальным тэкстам. Яго імем названы пралівы, астравы, мысы, горы ў Ціхім акіяне.

Тв.:

Путешествие вокруг света в 1803, 1804, 1805 и 1806 гг. на кораблях «Надежде» и «Неве». М., 1950.

Літ.:

Пасецкий В.М. Очарованный надеждой. Л., 1970.

І.Ф.Крузенштэрн.

т. 8, с. 484

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

самока́тный самака́тны;

самока́тная отка́тка угля́ горн. самака́тная адка́тка ву́галю;

самока́тный путь самака́тная даро́га;

самока́тный батальо́н воен. самака́тны батальён;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

obudowa

ж.

1. тэх. абшыўка; ашалёўка;

2. горн. умацаванне;

obudowa drewniana — драўлянае ўмацаванне;

obudowa metalowa — металічнае ўмацаванне

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

zawał, ~u

м.

1. мед. інфаркт;

zawał mięśnia sercowego (zawał serca разм.) інфаркт міякарду;

2. горн. завал

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)